Du lịch nông nghiệp Việt Nam: Lợi thế đã rõ, điểm yếu nằm ở tư duy
Du lịch nông nghiệp Việt Nam là loại hình khai thác đời sống sản xuất nông thôn, cảnh quan tự nhiên và văn hóa bản địa để tạo ra những trải nghiệm xanh, chậm rãi và chữa lành cho du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt hấp dẫn sau đại dịch Covid-19 khi nhu cầu du lịch sức khỏe tăng mạnh trên toàn cầu.
Chính vì thế, chuyến khảo sát của đoàn chuyên gia Thái Lan tại Ba Vì không chỉ là một chuyến tham quan mà là phép thử trực tiếp cho năng lực cạnh tranh của du lịch nông nghiệp Việt Nam. Họ được tắm rừng trong Vườn quốc gia Ba Vì, hòa mình vào điệu múa của người Mường, đi chợ quê, hái rau, bắt cá, nướng cá và làm bánh trong một lịch trình trọn vẹn chất làng quê. Ấn tượng chung của đoàn rất rõ ràng: Việt Nam có lợi thế thiên nhiên và văn hóa hơn Thái Lan, nhưng thiếu một chiến lược bài bản để biến lợi thế đó thành sản phẩm du lịch nông nghiệp Việt Nam có thương hiệu.
Trải nghiệm Ba Vì dưới mắt chuyên gia Thái Lan: “Tour mẫu” cho khách Thái
Từ trang trại Đồng Quê đến Vườn quốc gia Ba Vì, những trải nghiệm Ba Vì đã vẽ nên bức tranh rất cụ thể về du lịch nông thôn mà khách Thái Lan có thể say mê. Đoàn chuyên gia Thái Lan được dẫn ra vườn hái rau, hái dược liệu, vào nhà đất nặn bánh trôi, tráng bánh cuốn, rồi cùng nổi lửa nướng cá bằng rơm giữa khu vườn xanh mát. Họ tiếp tục đi chợ quê, ăn trầu, hòa mình vào các điệu múa của người Mường, rồi lên rừng thông, rừng nhiệt đới để đi bộ, hít thở không khí trong lành – một trải nghiệm tắm rừng đúng nghĩa.
Đáng chú ý, chuyên gia Thái không đề nghị Việt Nam “bắt chước” mô hình của họ, mà khuyến nghị biến chính những gì Ba Vì đang có – ao cá, vườn rau, bảo tàng nông cụ, âm nhạc dân gian – thành lịch trình tiêu chuẩn cho khách Thái Lan. Theo họ, một ngày vào vườn hái rau, xuống ao bắt cá, nướng cá, làm bánh, nghe nhạc truyền thống hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm chủ lực của du lịch nông thôn nếu được đóng gói và quảng bá nghiêm túc.
Lợi thế cạnh tranh với Thái Lan: Khí hậu mát, giá hợp lý, trải nghiệm xanh đậm bản sắc
Từ góc nhìn thị trường, Việt Nam đang nổi lên như điểm đến hấp dẫn với khách Thái Lan nhờ cảnh quan tự nhiên đa dạng, khí hậu mát hơn vào mùa hè và chi phí lưu trú, ăn uống, mua sắm hợp lý. Số liệu cho thấy trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam đón khoảng 223.000 lượt khách Thái Lan, tăng so với 205.000 lượt cùng kỳ năm trước. Đây là tín hiệu không chỉ của phục hồi mà còn của cơ hội: khách Thái đã bắt đầu nhìn Việt Nam như điểm đến thường xuyên, không phải lựa chọn “lạ lẫm”.
Điểm Việt Nam đang thiếu là khả năng biến lợi thế tự nhiên thành sản phẩm chuyên biệt cho từng thị trường. Với khách Thái Lan, du lịch nông nghiệp Việt Nam và du lịch nông thôn có thể là mảnh ghép khác biệt so với những gì họ đã quá quen ở Chiang Mai hay các vùng làng quê trong nước. Trải nghiệm tắm rừng trên nền rừng nhiệt đới nhiều tầng, kho tàng văn hóa Mường, Dao, cùng ẩm thực nông thôn sử dụng nguyên liệu địa phương như muối hầm, dược liệu, chè, gạo nếp… tạo ra bản sắc mà Thái Lan không thể sao chép.
Liên kết Chiang Mai – Ba Vì: Bài học từ lớp nấu ăn tới mô hình phát triển bền vững
Thái Lan đã đi trước nhiều năm trong việc dùng ẩm thực và nông thôn để kéo khách quốc tế. Từ năm 2010, vợ chồng chị Suchada Mekepho ở Chiang Mai mở lớp dạy nấu ăn cho khách du lịch, mỗi ngày mùa cao điểm có hai lớp, 8–30 học viên, dạy ba món trong bốn giờ với học phí khoảng 800.000 đồng mỗi người. Đây là ví dụ rõ ràng cho cách một sản phẩm tưởng như nhỏ lại trở thành mỏ vàng nếu được thiết kế đúng cách.
Sau chuyến trải nghiệm Ba Vì, đoàn chuyên gia Thái Lan và phía Việt Nam đã thống nhất xây dựng biên bản ghi nhớ hợp tác: phát triển sản phẩm du lịch sức khỏe kết hợp lớp nấu ăn giữa Chiang Mai và Ba Vì, thiết kế tour ba ngày hai đêm, xây menu ẩm thực dùng nguyên liệu địa phương và sản phẩm cho khách mua làm quà. Giai đoạn đầu, ngay trong năm 2026 sẽ đưa khách tới trải nghiệm, lấy ý kiến để hoàn thiện sản phẩm. Nếu được thực hiện nghiêm túc, đây không chỉ là tour liên kết, mà là mô hình học hỏi hai chiều về phát triển bền vững: Việt Nam học cách tổ chức và bán sản phẩm; Thái Lan học thêm về tài nguyên và văn hóa xanh độc đáo.
Chiến lược cho tương lai: Du lịch nông thôn là “cửa ngõ” mở rộng thị trường khách Thái Lan
Hợp tác du lịch giữa hai nước đang bước vào giai đoạn mới, khi cơ quan du lịch Thái Lan ký kết biên bản ghi nhớ với hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành Việt Nam để phát triển sản phẩm liên kết, thúc đẩy trao đổi khách và hình thành các tuyến “Hai quốc gia, một điểm đến”. Cùng lúc, phía Thái Lan khẳng định sẽ tiếp tục xúc tiến để vừa tăng khách Thái sang Việt Nam, vừa đưa khách Việt sang khám phá Thái.
Vấn đề là Việt Nam muốn tăng thị phần khách Thái Lan thì không thể chỉ dựa vào biển và đô thị – những thứ Thái Lan cũng rất mạnh. Cửa ngõ thực sự nằm ở du lịch nông nghiệp Việt Nam và du lịch nông thôn: những tour tắm rừng Ba Vì, lớp nấu ăn với nguyên liệu bản địa, hành trình làng dược liệu người Dao, tắm khoáng nóng, chợ quê, âm nhạc bản địa. Khi được đóng gói thành chuỗi trải nghiệm xanh, giàu văn hóa và kết nối thuận tiện trong khung hợp tác song phương, du lịch nông nghiệp sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn, chứ không chỉ là điểm tham quan thêm cho khách Thái Lan.
