Từ chiếc điện thoại thông minh đến “điểm chạm” với chính quyền
Ứng dụng số địa phương là nền tảng trên điện thoại thông minh tích hợp dịch vụ công số, dữ liệu công khai và kênh phản ánh hiện trường, giúp người dân và doanh nghiệp kết nối trực tiếp với hệ thống chính quyền điện tử và các Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh, rút ngắn khoảng cách giữa quản lý nhà nước và đời sống hằng ngày thông qua một cú chạm duy nhất trên màn hình. Trong đời sống hiện nay, điện thoại thông minh đã trở thành một “cửa sổ” để mỗi người tiếp cận thông tin, dịch vụ và giao tiếp với xã hội. Khi các dịch vụ công, thông tin quy hoạch, giao thông, lịch cắt điện, phản ánh kiến nghị… được tích hợp trên cùng một nền tảng, khoảng cách giữa người dân với chính quyền có thêm một con đường để được rút ngắn. Vấn đề không còn là có thêm một ứng dụng, mà là biến điện thoại thành công cụ thiết thực để kết nối người dân.
ThanhHoa và Smart Hải Phòng: khi “một chạm” thành hành động
Ứng dụng số ThanhHoa được xây dựng như một nền tảng kết nối người dân, doanh nghiệp với Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) tỉnh. Thông qua ứng dụng, người dùng có thể tiếp cận các dữ liệu công khai của tỉnh, theo dõi thông tin kinh tế – xã hội, sử dụng các tiện ích số và gửi phản ánh, kiến nghị đến cơ quan chức năng một cách thuận tiện, nhanh chóng. Đây là cách tiếp cận đúng: lấy nhu cầu thực tế làm trung tâm, chứ không chạy theo số lượng tính năng. Smart Hải Phòng đi xa hơn bằng việc chứng minh phản ánh trên ứng dụng có thể trở thành hành động cụ thể. Từ phản ánh của người dân về tình trạng thi công kéo dài, máy móc, vật liệu tập kết trên các tuyến Trung Hành, Trung Lực, Lực Hành…, lãnh đạo địa phương đã kiểm tra thực tế và yêu cầu nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Đến chiều 4/9, Trung Lực và Lực Hành đã hoàn thành trải thảm bê tông nhựa lớp 1 để phục vụ việc đi lại của người dân, học sinh dịp khai giảng. Đó là minh chứng rõ ràng cho giá trị của “một chạm” trên ứng dụng số địa phương.
Tiện ích thực tế: thước đo niềm tin với chính quyền điện tử
Điểm cốt lõi khiến người dân gắn bó với ứng dụng số địa phương không phải là giao diện đẹp, mà là tiện ích thực tế và tốc độ phản hồi. Một trong những tiện ích thể hiện rõ nhất giá trị ấy là chức năng phản ánh, kiến nghị: người dân có thể gửi ý kiến kèm hình ảnh, video đến cơ quan chức năng. Khi một phản ánh trên điện thoại được tiếp nhận, kiểm tra ngoài thực địa và chuyển hóa thành hành động cụ thể, công nghệ không còn là khái niệm xa xôi; nó trở thành một kênh tương tác trực tiếp giữa chính quyền và nhân dân. Ứng dụng số ThanhHoa cho phép người dân phản ánh hiện trường về môi trường, giao thông, hạ tầng, an ninh trật tự… và tra cứu thủ tục hành chính, dịch vụ công một cách thuận tiện. Mỗi thông tin chính xác, mỗi kiến nghị được giải quyết kịp thời sẽ là một lần củng cố niềm tin vào chính quyền số. Ngược lại, dữ liệu chậm cập nhật hay phản ánh xử lý chậm nhanh chóng bào mòn sự tin tưởng.
Điện thoại thành “cửa ngõ” dịch vụ công số và dữ liệu công khai
Điện thoại thông minh đang trở thành công cụ thiết yếu để người dân tiếp cận dịch vụ công số và dữ liệu công khai. Khi ứng dụng số địa phương tích hợp tra cứu thủ tục hành chính, dịch vụ công và các thông tin cần thiết trên một nền tảng, người dân không còn phải đi lại nhiều lần hoặc phụ thuộc vào giờ hành chính. Thông báo từ Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) như cảnh báo thiên tai, thời tiết, y tế, an toàn… được gửi trực tiếp đến người dùng, giúp chính quyền điện tử kết nối người dân theo thời gian thực. Việc tích hợp đa dạng dữ liệu – từ quy hoạch, giao thông đến lịch cắt điện, phản ánh kiến nghị – khiến mối quan hệ giữa chính quyền và công dân trở nên minh bạch hơn. Khi người dân nhìn thấy dữ liệu và dòng thông tin được cập nhật thường xuyên, niềm tin không còn dựa trên lời hứa mà trên khả năng theo dõi và kiểm chứng.
Để ứng dụng số địa phương “sống” trong đời sống số của người dân
Ra mắt ứng dụng mới chỉ là bước khởi đầu; thách thức lớn hơn là làm sao để ứng dụng số địa phương thực sự sống trong đời sống số của người dân. Thực tế cho thấy, không ít ứng dụng được xây dựng với kỳ vọng lớn nhưng sau một thời gian lại ít người sử dụng, dữ liệu chậm cập nhật, tiện ích không được bổ sung hoặc việc tiếp nhận, xử lý phản ánh chưa đáp ứng mong đợi. Một ứng dụng muốn tồn tại lâu dài phải liên tục được “nuôi dưỡng” bằng dữ liệu mới, tiện ích mới và, quan trọng nhất, là trách nhiệm của các cơ quan phía sau màn hình. Các sở, ngành, địa phương và đơn vị cung cấp dữ liệu cần coi việc cập nhật, tích hợp tiện ích và xử lý phản ánh là phần công việc thường xuyên, không phải nhiệm vụ phong trào. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn để người dân biết, cài đặt và sử dụng ứng dụng phải được làm bài bản. Chính quyền số chỉ đi vào cuộc sống khi người dân chủ động mở ứng dụng vì thấy cần, tiện và có ích – chứ không phải vì được vận động.
