Bữa tối ngoại giao, lựa chọn không theo khuôn mẫu
Bữa tối ngoại giao bằng món Việt là dịp để khách quốc tế trải nghiệm ẩm thực địa phương trong không gian thân mật, thay vì chỉ dùng thực đơn nghi thức được định sẵn. Tối 25/10, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cùng đoàn tùy tùng đến Quán Ăn Ngon trên phố Phan Bội Châu, Hà Nội. Điều đáng chú ý không chỉ là địa điểm, mà còn là cách chọn món: thay vì đặt trước theo thông lệ của nhiều đoàn cấp cao, ông tự xem thực đơn và chọn món theo sở thích. Bữa ăn gồm 10 món và đồ uống, mở ra một góc nhìn đời thường hơn về chuyến thăm ngoại giao. Khi người đứng đầu chính phủ chọn món như một thực khách thông thường, sự gần gũi ấy tạo điểm nhấn đáng nhớ hơn một bàn tiệc được sắp đặt cầu kỳ.
Donald Tusk thăm chính thức Việt Nam từ ngày 24 đến 26/10 theo lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng. Quán chỉ được báo trước rằng sẽ đón một đoàn cấp cao; danh tính vị khách được xác nhận sau khi nhân viên đoàn Ba Lan đến khảo sát địa điểm. Chi tiết ấy cho thấy công tác an ninh vẫn được thực hiện chặt chẽ, nhưng trải nghiệm tại bàn ăn không bị biến thành một nghi thức xa cách.
Mười món quen thuộc, từ rau muống đến phở cuốn
Thực đơn có chả cá Hà Nội, gỏi xoài hải sản, bánh xèo tôm thịt, rau muống xào tỏi, nộm tai heo hoa chuối, nộm lạc, bánh hỏi nem nướng cuốn bánh tráng, nem chay, phở cuốn và bia Hà Nội. Đây là một lát cắt khá rộng của món Việt ở Hà Nội: có món ăn đường phố, món cuốn và những món dân dã hiện diện trong bữa cơm gia đình. Rau muống xào tỏi vì thế nổi bật không phải nhờ sự cầu kỳ, mà bởi hương vị quen thuộc, dễ gợi liên tưởng đến đời sống thường ngày. Bánh xèo Việt Nam và phở cuốn cũng đưa vào bàn ăn những kết cấu, cách ăn khác nhau, giúp bữa tối trở thành hành trình nếm thử thay vì một màn giới thiệu đơn điệu.
Thực đơn được điều chỉnh theo khẩu vị của Thủ tướng Ba Lan: ông không ăn hải sản nên bánh xèo bỏ tôm, chỉ dùng thịt; ông cũng không ăn cá nhưng thích nước mắm. Đại diện nhà hàng cho biết các món cuốn, bánh xèo và rau muống xào tỏi nhận phản hồi tích cực. Sự linh hoạt này là điểm đáng khen: giới thiệu ẩm thực không có nghĩa là buộc khách phải ăn mọi món theo nguyên bản, mà là tìm cách giữ tinh thần món ăn trong giới hạn sở thích của họ.
Ẩm thực địa phương làm chuyến thăm gần gũi hơn
Một bữa tối tại nhà hàng không thay thế nội dung chính trị của chuyến thăm, nhưng có thể làm hình ảnh chuyến đi bớt xa cách. Ở đây, lựa chọn rau muống xào tỏi, bánh xèo và phở cuốn đặt một vị khách cấp cao vào vai người khám phá món ăn như bao thực khách khác. Đó là cách giới thiệu văn hóa có sức thuyết phục riêng: món ăn tự kể câu chuyện về nguyên liệu, thói quen ăn uống và khẩu vị địa phương. Việc thưởng thức món quen của người Việt vì thế trở thành điểm nhấn gần gũi trong chuyến thăm chính thức, thay vì chỉ là một chi tiết bên lề.
Quán Ăn Ngon hoạt động trong biệt thự Pháp cổ, với các quầy chế biến tại chỗ và nhiều món vùng miền trong cùng một không gian. Mô hình ấy thuận tiện cho khách quốc tế muốn thử nhiều hương vị, dù tên gọi gắn với món quen không đồng nghĩa mức giá luôn bình dân. Nhà hàng nêu giá một số món xôi khoảng 38.000 đồng và xôi gà khoảng 95.000 đồng; nếu đi nhóm và gọi nhiều món, tổng chi phí có thể cao hơn đáng kể so với quán bình dân. Ông Tusk cũng đã đến Đà Nẵng từ tối 23/10 và ghé phố cổ Hội An trong lịch trình trước đó.
Một lựa chọn nhỏ nhưng tạo dấu ấn
Điều khiến bữa tối của Donald Tusk đáng nhớ không nằm ở độ sang trọng, mà ở sự chủ động chọn món Việt theo sở thích. Mười món ăn, từ rau muống xào tỏi đến bánh xèo và phở cuốn, cho thấy trải nghiệm địa phương có thể tạo cầu nối tự nhiên giữa khách quốc tế và đời sống nơi họ ghé thăm. Với thực khách thường ngày, địa chỉ này phù hợp cho những buổi gặp gỡ hoặc đưa bạn bè quốc tế khám phá ẩm thực, miễn là cân nhắc gọi món theo ngân sách. Còn với ngoại giao, bữa ăn nhắc rằng sự gần gũi đôi khi bắt đầu từ một lựa chọn giản dị trên thực đơn.
