Hai đêm nhạc và thông điệp 70 năm: di sản chỉ sống khi được tiếp nối
Kỷ niệm 70 năm thành lập, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam tổ chức hai đêm nhạc đặc biệt nhằm tôn vinh di sản âm nhạc cổ điển và thính phòng, đồng thời khẳng định vai trò của Khoa Thanh nhạc trong việc đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ, từ opera đến nhạc nhẹ, nối liền truyền thống với đời sống âm nhạc đương đại.
Điều đáng nói ở chuỗi kỷ niệm này không phải chỉ là những cái tên lớn, mà là cách Học viện Âm nhạc Quốc gia chọn kể câu chuyện 70 năm qua bằng âm nhạc, thay vì bằng một lễ kỷ niệm khô khan. Hai chương trình nghệ thuật được công bố ngày 30/9 bởi Khoa Thanh nhạc, gồm concert Resonantia và đêm nhạc “70 năm - Những thanh âm ngân mãi”, đều diễn ra tại Phòng hòa nhạc Lớn, 77 Hào Nam, Hà Nội, và mở cửa bán vé rộng rãi cho công chúng. Việc mở rộng khán phòng cho mọi khán giả cho thấy Học viện không muốn âm nhạc cổ điển và thính phòng chỉ là câu chuyện nội bộ của giới chuyên môn, mà là một phần đời sống văn hóa đô thị.
Resonantia: khi âm nhạc cổ điển trở thành “cửa ngõ” vào thế giới opera
Concert Resonantia diễn ra lúc 20h ngày 24/10 tại Phòng hòa nhạc Lớn là lựa chọn đầy chủ ý: mở màn lễ kỷ niệm bằng âm nhạc hàn lâm kinh điển, với hành trình từ Verdi, Puccini đến Notre Dame de Paris. Đây không chỉ là một buổi trình diễn opera, operetta và nhạc kịch, mà giống một lớp học mở về âm nhạc cổ điển, nơi khán giả đại chúng có thể “nhập môn” qua những trích đoạn dễ nghe, giàu kịch tính.
Resonantia quy tụ dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Trần Nhật Minh, cùng các giọng hát thính phòng như NSƯT Đăng Dương, NSƯT Lan Anh, NSƯT Phương Nga, NSƯT Phương Uyên, Tố Loan, Tuấn Anh, Phúc Tiệp…. Theo nhận định của NSND Bùi Công Duy, Phó Giám đốc Học viện, hai chương trình, trong đó có Resonantia, được biên tập kỹ, lựa chọn những tác phẩm kinh điển với yêu cầu chuyên môn cao. Việc đưa aria từ Mozart, Verdi, Puccini, Tchaikovsky đến Lehár, Kálmán, Alyabyev, Cardillo, Cocciante vào chung một chương trình là tuyên bố rõ ràng: Khoa Thanh nhạc muốn khán giả thấy được bề rộng của âm nhạc hàn lâm châu Âu, chứ không chỉ là vài trích đoạn quen tai.
“70 năm - Những thanh âm ngân mãi”: dòng chảy ký ức nhiều thế hệ nghệ sĩ
Nếu Resonantia hướng về không gian âm nhạc kinh điển thế giới, thì đêm nhạc “70 năm - Những thanh âm ngân mãi” lúc 20h ngày 14/11 lại là bức tranh lịch sử của chính Khoa Thanh nhạc và âm nhạc Việt Nam. Được xây dựng như một hành trình xuyên suốt 70 năm đào tạo và cống hiến, chương trình gồm ba chương: “Những thanh âm còn mãi”, “Một miền ký ức” và “Những thanh âm tiếp nối”, với các dòng nhạc thính phòng, dân gian và nhạc nhẹ.
Điểm nhấn không thể bỏ qua là sự trở lại của hai diva NSND Thanh Lam và Mỹ Linh, cùng xuất thân từ Khoa Thanh nhạc, trở lại chính sân khấu đã đào tạo mình. Họ đứng bên cạnh các bậc thầy như NSND Quang Thọ, NSND Quốc Hưng, NSND Dương Minh Đức, NSND Ngọc Khang, NSND Hà Thủy, cùng nhiều nghệ sĩ tên tuổi và các gương mặt trẻ như Quang Hà, Nguyễn Trần Trung Quân. Trên cùng một sân khấu, các thế hệ nghệ sĩ gặp gỡ và tiếp nối, từ quá khứ đến hiện tại, hướng tới tương lai. Đây là cách Học viện Âm nhạc Quốc gia chứng minh: một cơ sở đào tạo âm nhạc cổ điển hoàn toàn có thể là cái nôi của cả những ngôi sao nhạc nhẹ hàng đầu, miễn là nền tảng kỹ thuật được xây dựng trên thanh nhạc cổ điển.
Khoa Thanh nhạc và bài toán đưa âm nhạc hàn lâm đến gần công chúng
Đặt Resonantia cạnh “70 năm - Những thanh âm ngân mãi”, Khoa Thanh nhạc không giấu tham vọng khẳng định hai hướng đào tạo mũi nhọn: một hướng tới âm nhạc hàn lâm châu Âu, một hướng tới âm nhạc thính phòng cổ điển Việt Nam. Việc chọn mở bán vé rộng rãi, thay vì chỉ làm chương trình nội bộ, cho thấy mong muốn đưa âm nhạc hàn lâm đến gần công chúng hơn. Đây là lựa chọn đáng ủng hộ, bởi nếu âm nhạc cổ điển chỉ quanh quẩn trong khán phòng chuyên ngành, di sản sẽ dần mất chỗ đứng trong đời sống văn hóa.
Theo PGS-TS-NSƯT Tân Nhàn, hai chương trình được xây dựng để thể hiện chặng đường 70 năm của Khoa, từ âm nhạc thính phòng cổ điển đến các ca khúc Việt Nam mang màu sắc hàn lâm, thính phòng. Cùng quan điểm đó, TS-NSƯT Phương Nga nhấn mạnh đây là sự hội tụ những giọng hát hàng đầu, từ giảng viên, nghệ sĩ trưởng thành từ Học viện đến sinh viên xuất sắc, như một minh chứng sống cho truyền thống đào tạo liên tục được bồi đắp. Từ góc độ người yêu nhạc, hai đêm diễn này không đơn thuần là sự kiện kỷ niệm; chúng là lời mời tham gia trực tiếp vào câu chuyện 70 năm của Học viện Âm nhạc Quốc gia – nơi quá khứ, hiện tại và tương lai của âm nhạc cổ điển Việt Nam cùng cất tiếng trên một sân khấu.
