Khi kỷ niệm 70 năm trở thành lời khẳng định sức sống của âm nhạc học thuật
Hai đêm nhạc Resonantia và 70 năm – Những thanh âm ngân mãi là chuỗi chương trình nghệ thuật kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia, nơi ba thế hệ nghệ sĩ, giảng viên và sinh viên cùng đứng chung sân khấu để kể lại lịch sử một cơ sở đào tạo âm nhạc hàng đầu bằng chính âm nhạc của mình.
Điểm đáng nói không phải chỉ là số năm tròn trịa trên dòng thời gian, mà là cách Học viện Âm nhạc Quốc gia chọn kỷ niệm cột mốc 1956–2026: bằng một cuộc hội ngộ có chủ đích giữa danh sư và lớp trẻ. Sáng 30/9, Khoa Thanh nhạc công bố hai chương trình đặc biệt – concert Resonantia và đêm nhạc 70 năm – Những thanh âm ngân mãi – như một lời tuyên bố rằng đào tạo hàn lâm chỉ có ý nghĩa khi nó sống trong đời sống âm nhạc đại chúng. Theo PGS.TS NSƯT Tân Nhàn, các chương trình được xây dựng để vừa giới thiệu định hướng đào tạo chủ lực, vừa tạo sự gặp gỡ giữa các thế hệ nghệ sĩ.
Resonantia: đối thoại với thế giới từ nền tảng thanh nhạc cổ điển
Resonantia được định vị như “cuộc đối thoại” của Khoa Thanh nhạc với thế giới cổ điển: hai phần chương trình khai thác trích đoạn opera, operetta và musical của Mozart, Verdi, Puccini, Tchaikovsky, Lehár, Kálmán, Alyabyev, Cardillo và Cocciante. Đây là lựa chọn đầy chủ ý: thay vì phô diễn kỹ thuật thuần tuý, ban tổ chức dùng kho tàng aria kinh điển để cho thấy nền tảng học thuật của trường đủ sức ôm trọn những sắc thái từ hài hước, bi kịch đến lãng mạn, cháy bỏng khát vọng.
Sự tham gia của dàn giảng viên, nghệ sĩ trưởng thành từ Khoa Thanh nhạc cùng các sinh viên xuất sắc như NSƯT Đăng Dương, NSƯT Lan Anh, NSƯT Phương Nga, NSƯT Phương Uyên, Tố Loan, Tuấn Anh, Phúc Tiệp… cho thấy cấu trúc truyền nghề đang hoạt động sống động ngay trên sân khấu. Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Trần Nhật Minh càng làm rõ thông điệp: đào tạo hàn lâm không phải tháp ngà, mà là nền móng để nghệ sĩ bước ra thế giới với sự tự tin, kỷ luật và bản lĩnh nghề nghiệp.
“Những thanh âm ngân mãi”: ba lớp ký ức, một dòng chảy tiếp nối
Nếu Resonantia là cánh cửa mở ra âm nhạc cổ điển thế giới, thì đêm nhạc 70 năm – Những thanh âm ngân mãi là hành trình trở về với ký ức và hiện thực âm nhạc Việt. Chương trình được chia thành ba phần: Những thanh âm còn mãi, Một miền ký ức và Những thanh âm tiếp nối – cấu trúc như một cuốn biên niên sử sống về 70 năm của Khoa Thanh nhạc. Từ Bình Trị Thiên khói lửa, Tình ca, Người Hà Nội đến Ngày xưa ơi, Gọi anh hay Khát vọng, âm nhạc đi từ chiến tranh, xây dựng đất nước, ký ức tuổi trẻ cho đến khát vọng hôm nay.
Sự góp mặt của dàn NSND – NSƯT như Quang Thọ, Quốc Hưng, Dương Minh Đức, Ngọc Khang, Hà Thủy, NSƯT Việt Hoàn, Đăng Dương, Tân Nhàn, Phương Nga… cùng các giọng ca quen thuộc Trọng Tấn, Anh Thơ, Bích Hồng biến sân khấu Phòng Hòa nhạc Lớn thành nơi ký ức cá nhân hòa vào lịch sử học viện. Đây không chỉ là dàn sao, mà là bản đồ sống của đời sống ca hát Việt Nam suốt nhiều thập niên, nơi mỗi nghệ sĩ mang theo một giai đoạn, một phong cách, một lớp khán giả khác nhau.
Khoảnh khắc ba thế hệ gặp nhau: từ danh sư đến ngôi sao nhạc trẻ
Đỉnh điểm cảm xúc của đêm nhạc nằm ở phần Những thanh âm tiếp nối, khi các nghệ sĩ trẻ xuất hiện bên cạnh những tên tuổi đã thành biểu tượng. Sự hiện diện của NSND Thanh Lam và Mỹ Linh – hai giọng ca trưởng thành từ Khoa Thanh nhạc – bên cạnh các ca sĩ Quang Hà và Nguyễn Trần Trung Quân được xem là minh chứng rõ nhất cho sự nối dài giữa ba thế hệ nghệ sĩ âm nhạc Việt Nam. Họ hát cùng nhau trong không gian âm nhạc trẻ trung với các ca khúc như Không thể và có thể, Ôi quê tôi, Hà Nội đêm trở gió, Khát vọng, Ngỡ, Việt Nam tự hào bước tiếp tương lai, cho thấy kỹ thuật thanh nhạc cổ điển có thể nâng đỡ cả nhạc nhẹ và pop, chứ không hề đối lập.
Khi NSND Quang Thọ, NSND Quốc Hưng, NSND Hà Thủy sánh vai cùng NSND Thanh Lam, Mỹ Linh và lớp ca sĩ trẻ, người xem không chỉ nhìn thấy dàn sao, mà nhìn thấy đường đi của một trường phái. Như ThS Bích Hồng, Phó Trưởng Khoa Thanh nhạc, khẳng định, nền tảng kỹ thuật thanh nhạc cổ điển vẫn là chìa khóa cho hành trình phát triển của nhiều nghệ sĩ dù họ lựa chọn dòng nhạc nào. Khoảnh khắc ba thế hệ hát chung là lời nhắc rằng hào quang cá nhân cũng bắt đầu từ một lớp học, một người thầy, một bài tập thanh nhạc tưởng như khô khan.
Hơn một lễ kỷ niệm: lời cam kết cho 70 năm tiếp theo
Điều quan trọng nhất hai đêm nhạc để lại không nằm ở danh sách tiết mục, mà ở thông điệp về giáo dục âm nhạc. Khi Khoa Thanh nhạc tổ chức concert Resonantia vào ngày 24/10 và đêm nhạc 70 năm – Những thanh âm ngân mãi vào ngày 14/11 tại Phòng Hòa nhạc Lớn, họ không chỉ “kỷ niệm 70 năm”, mà đang đặt ra hình mẫu cho cách một cơ sở đào tạo tự đối thoại với di sản của chính mình trước công chúng.
Sự có mặt đồng thời của các nghệ sĩ lão thành, giảng viên đương nhiệm và sinh viên trên cùng một sân khấu cho thấy Học viện Âm nhạc Quốc gia chọn con đường kết nối thay vì tách biệt. Những lớp ký ức âm nhạc được dàn dựng thành câu chuyện liền mạch là lời nhắc rằng đào tạo chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến sáng tạo mới, còn sáng tạo mới chỉ bền khi không rời nguồn cội. Nếu 70 năm đầu tiên được tóm gọn trong hai đêm nhạc, đó là hai đêm khẳng định một điều: tương lai âm nhạc Việt muốn đi xa, vẫn phải bắt đầu từ những bậc thầy đứng lớp trên bục giảng ngày hôm nay.
