Từ phản ánh về cơ sở chưa phép đến các đợt kiểm tra
Trung tâm Anh ngữ Thiên Lập Nhân là cơ sở đào tạo ngoại ngữ do ông Trương Văn Thiên Tư làm chủ đầu tư, được cấp phép thành lập năm 2017 và hoạt động với chương trình tiếng Anh dành cho thiếu niên.Ngày 3.11, Sở GD&ĐT Đà Nẵng công bố quá trình quản lý trung tâm, sau khi giám đốc bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.Diễn biến kiểm tra trung tâm Anh ngữ không bắt đầu sau vụ khởi tố: tháng 8.2024, sở nhận phản ánh về hoạt động tại địa chỉ 565 Nguyễn Tất Thành khi chưa được cấp phép. Trung tâm từng hoạt động tại ba cơ sở ở Hải Phòng, Văn Tiến Dũng và Nguyễn Tất Thành.Ngày 11.9.2024, sở mời ông Tư làm việc, yêu cầu giải trình bốn vấn đề: dạy tại địa điểm chưa phép, sử dụng giáo trình Prinberk Academy, dạy học sinh THCS và THPT, và tổ chức bán trú. Sở yêu cầu khắc phục, hoạt động đúng chương trình đã báo cáo và chấm dứt bán trú.
Thông tin này làm rõ một điểm quan trọng: giấy phép của trung tâm chỉ bao gồm đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ; theo cơ quan điều tra, trung tâm không được dạy chương trình giáo dục phổ thông hoặc liên kết đào tạo với nước ngoài.Vì thế, những nội dung sở yêu cầu làm rõ không phải thủ tục vụn vặt mà liên quan trực tiếp đến phạm vi hoạt động được cấp phép và cách phụ huynh có thể hiểu về chương trình học.
Chấn chỉnh, xử phạt nhưng vẫn phải bảo vệ người học
Trong tháng 10 và 11.2024, Sở GD&ĐT Đà Nẵng lập đoàn kiểm tra hai cơ sở tại đường Hải Phòng và Nguyễn Tất Thành. Cơ quan này yêu cầu trung tâm ngừng phân công dạy cho giáo viên không đạt tiêu chuẩn, lập trang thông tin điện tử để công khai dữ liệu, bảo đảm quyền lợi người lao động và học viên, tuân thủ quy định về trung tâm ngoại ngữ và chấm dứt tổ chức bán trú. Trung tâm cũng bị xử phạt vi phạm hành chính; theo báo cáo của sở, đơn vị đã khắc phục các nội dung được yêu cầu và hoàn thành việc chấp hành xử phạt.Nhưng việc đã khắc phục theo báo cáo không xóa đi câu hỏi về thời điểm phát hiện và khả năng ngăn rủi ro cho gia đình trước đó.
Ngày 29.11.2024, sở phối hợp Công an thành phố làm việc với ông Tư, yêu cầu trao đổi với phụ huynh để làm rõ Thiên Lập Nhân và Prinberk Academy là hai đơn vị không liên quan, đồng thời rà soát các cam kết bằng văn bản. Đến ngày 9.1.2025, văn bản trả lời kiến nghị tiếp tục yêu cầu công khai thông tin, xem lại cam kết và tránh tư vấn gây nhầm lẫn.Theo cơ quan điều tra, một số phụ huynh tin vào thông tin, cam kết, cho con rời trường công lập và nộp học phí hàng trăm triệu đồng mỗi trường hợp; khi phát hiện giấy tờ không có giá trị pháp lý như cam kết, họ yêu cầu học bạ và hoàn học phí nhưng không được đáp ứng.Đây là lý do quyền học tập và thông tin rõ ràng phải được đặt ngang hàng với xử phạt.
Ngày 7.1.2026, sở ban hành quyết định giải thể trung tâm theo đề xuất của đơn vị. Với học sinh còn theo học tại cơ sở của ông Tư, sở cho biết sẽ chỉ đạo chính quyền địa phương rà soát trẻ trong độ tuổi đi học, tư vấn phụ huynh liên hệ trường tiểu học hoặc THCS gần nơi cư trú để làm thủ tục nhập học.Đây là phần xử lý thiết thực nhất với gia đình: khôi phục lộ trình học tập, thay vì để các em tự gánh hệ quả từ tranh chấp giữa người lớn.
Số liệu quản lý cho thấy quy mô lớn, nhưng hiệu quả cần được đo bằng phòng ngừa
Vụ việc cũng nằm trong bối cảnh Đà Nẵng tăng cường quản lý các cơ sở ngoại ngữ, tin học. Sở cho biết thường xuyên ban hành văn bản chấn chỉnh, phối hợp UBND xã, phường rà soát và xử lý theo thẩm quyền; các trung tâm phải báo cáo định kỳ sáu tháng về tuyển sinh, đào tạo, nhân sự, chương trình và học phí.Năm 2024, sở kiểm tra 16 trung tâm ngoại ngữ, xử lý phản ánh liên quan bốn trung tâm ngoại ngữ và một trung tâm kỹ năng sống, đình chỉ có thời hạn hai trung tâm và giải thể 10 cơ sở không đủ điều kiện. Năm 2025, sở kiểm tra 18 trung tâm, xử lý phản ánh đối với hai trung tâm và giải thể 19 cơ sở. Tính đến ngày 30.10.2026, sở đã kiểm tra 10 trung tâm, xử lý bảy đơn phản ánh và giải thể 122 trung tâm không đủ điều kiện hoạt động.
Những con số này cho thấy hoạt động rà soát không chỉ xoay quanh một vụ việc. Tuy nhiên, số lượt kiểm tra hay quyết định giải thể chưa tự chứng minh rằng phụ huynh được cảnh báo kịp thời, hoặc học viên được bảo vệ trước khi rủi ro thành thiệt hại. Quản lý trung tâm ngoại ngữ chỉ có ý nghĩa khi thông tin giấy phép, chương trình, giáo viên và cam kết tuyển sinh được kiểm chứng công khai, còn phản ánh của người dân được xử lý đủ nhanh để ngăn việc hiểu sai kéo dài.
Bài học từ Trung tâm Thiên Lập Nhân vì vậy không chỉ là một cơ sở đã bị kiểm tra, xử phạt rồi giải thể. Trình tự công bố cho thấy cơ quan giáo dục đã nêu yêu cầu chấn chỉnh từ năm 2024, nhưng hậu quả được cơ quan điều tra mô tả đặt ra câu hỏi lớn hơn về giám sát liên tục và bảo vệ người học. Kết luận cần rút ra rõ ràng: kiểm tra phải đi cùng công khai, theo dõi việc khắc phục và hỗ trợ học sinh chuyển tiếp an toàn.
