Từ khả năng được bàn thảo đến cuộc hẹn đã xác nhận
Thượng đỉnh Mỹ–Nga–Trung là cuộc gặp cấp cao giữa Donald Trump, Vladimir Putin và Tập Cận Bình, ba nhà lãnh đạo của các cường quốc có lợi ích an ninh và kinh tế đan xen nhưng không đồng nhất. Bắc Kinh ban đầu xác nhận đang liên lạc với Washington và Moscow về khả năng tổ chức cuộc gặp, đồng thời nói chưa có quyết định cuối cùng. Đến ngày 14/11, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các bên đã thỏa thuận gặp nhau ngày 19/11 tại Thâm Quyến, bên lề hội nghị APEC. Sự thay đổi này đáng chú ý: đây không còn chỉ là một ý tưởng ngoại giao đang được thăm dò, mà đã thành lịch hẹn được phía Nga xác nhận. Tuy nhiên, xác nhận về thời gian và địa điểm không đồng nghĩa với việc ba bên đã thống nhất một chương trình nghị sự chung.
APEC tạo cơ hội, nhưng chưa bảo đảm đồng thuận
Hội nghị cấp cao APEC dự kiến diễn ra tại Thâm Quyến trong hai ngày 18–19/11; với vai trò nước chủ nhà của diễn đàn gồm 21 nền kinh tế thành viên, Trung Quốc có điều kiện thuận lợi để bố trí tiếp xúc cấp cao bên lề. Cuộc gặp ba bên, nếu diễn ra theo thông báo của Điện Kremlin, sẽ là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc cùng ngồi lại trong khuôn khổ một cuộc họp như vậy. Ý nghĩa của nó vì thế vượt quá nghi thức: sự hiện diện chung có thể giúp Moscow giảm cảm giác bị cô lập sau chiến dịch tại Ukraine, đồng thời đặt Bắc Kinh vào vị trí có thể thúc đẩy đối thoại. Nhưng hình ảnh ba lãnh đạo cùng bàn không nên bị nhầm với một bước đột phá. Khác biệt lợi ích khiến khả năng đạt thỏa thuận thực chất vẫn là câu hỏi lớn.
Ba nhà lãnh đạo, ba ưu tiên khác nhau
Tập Cận Bình, Trump và Putin có thể bước vào cùng một phòng nhưng chưa chắc cùng theo đuổi một mục tiêu. Trump đã nêu mong muốn bàn về kiểm soát và không phổ biến vũ khí hạt nhân; Nhà Trắng cũng cho biết chủ đề không phổ biến vũ khí hạt nhân sẽ nằm trong trọng tâm cuộc gặp. Putin được cho là muốn đưa chiến tranh Ukraine vào nghị trình, trong khi Bắc Kinh muốn giữ quan hệ kinh tế với Mỹ và tránh bị kéo sâu hơn vào tranh chấp giữa Washington với Moscow. Những ưu tiên này khó dung hòa, nhất là khi Ukraine không có đại diện tại cuộc gặp nếu vấn đề chiến tranh được thảo luận theo hướng mà Moscow mong muốn. Cùng lúc, quan hệ thương mại Mỹ–Trung vẫn mong manh: hai nước đã gia hạn thỏa thuận hạ nhiệt đến tháng 1/2027, nhưng căng thẳng chưa được giải quyết.
Điều đã rõ và điều vẫn chưa được nói
Thông tin được xác nhận hiện gồm ngày 19/11, địa điểm Thâm Quyến và việc cuộc gặp dự kiến diễn ra bên lề hội nghị APEC. Phần chưa rõ là nội dung cụ thể, cách các bên sẽ xử lý những bất đồng và liệu có tuyên bố chung hay kết quả thực chất nào hay không: người phát ngôn Điện Kremlin không tiết lộ nội dung trao đổi. Vì vậy, các mục tiêu được nêu về Ukraine, thương mại và vũ khí hạt nhân nên được xem là ưu tiên hoặc kỳ vọng của từng bên, không phải nghị trình đã được ba nước thông qua. Đây là điểm cần giữ tỉnh táo trước những mô tả cuộc gặp như một bước ngoặt. Cuộc gặp có thể mở ra kênh đối thoại đáng kể, nhưng ý nghĩa sau cùng sẽ phụ thuộc vào những gì được bàn và thống nhất, chứ không chỉ vào việc Tập Cận Bình, Trump và Putin xuất hiện cùng nhau.
