Chính sách thưởng tốt nghiệp THPT mới của Cần Thơ là gì?
Chính sách thưởng tốt nghiệp THPT của thành phố Cần Thơ là cơ chế tài chính khuyến khích học sinh đạt thành tích cao trong kỳ thi tốt nghiệp và các kỳ thi học sinh giỏi, thông qua các mức tiền thưởng cụ thể gắn với tổng điểm, vị trí thủ khoa và giải thưởng ở cấp thành phố, quốc gia, khu vực và quốc tế, được triển khai theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố và áp dụng cho toàn bộ học sinh trên địa bàn. Điểm nổi bật của nghị quyết là mức thưởng trực tiếp cho kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT: học sinh có tổng điểm 4 môn thi từ 35 điểm trở lên được thưởng 5 triệu đồng, đặt ra một ngưỡng thành tích rõ ràng và đủ cao để tạo động lực. Đồng thời, thành phố dành 20 triệu đồng cho học sinh đạt thủ khoa kỳ thi tốt nghiệp THPT và cho người trúng tuyển lần đầu vào đại học với vị trí thủ khoa ngành đào tạo, biến những suất thưởng này thành phần thưởng mang tính biểu tượng rất mạnh. Đây không phải là một học bổng thành phố theo nghĩa hỗ trợ dài hạn, mà là khoản thưởng một lần nhằm ghi nhận thành tích xuất sắc trong học tập.
Tiêu chí và các mức thưởng: không chỉ tốt nghiệp mà còn vượt khỏi khuôn khổ lớp học
Nhìn vào cấu trúc mức thưởng, có thể thấy Cần Thơ đang xây dựng một thang động lực nhiều tầng cho học sinh: từ kỳ thi tốt nghiệp đến thi học sinh giỏi, rồi tiến tới Olympic khu vực và quốc tế. Ở cấp thành phố, giải nhất kỳ thi chọn học sinh giỏi được thưởng 1,3 triệu đồng, giải nhì 1,1 triệu, giải ba 1 triệu và giải khuyến khích 800.000 đồng, tạo sự khích lệ sớm cho những em bước đầu thể hiện năng lực. Từ cấp quốc gia trở lên, mức thưởng tăng rất mạnh: giải nhất kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia được thưởng 110 triệu đồng, giải nhì 90 triệu, giải ba 60 triệu và giải khuyến khích 30 triệu đồng. Với Olympic châu Á, học sinh đoạt huy chương vàng hoặc giải nhất nhận 120 triệu đồng, bạc 100 triệu, đồng 80 triệu, giải tư hoặc khuyến khích 60 triệu; Olympic quốc tế và cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc tế còn cao hơn, với 150 triệu cho huy chương vàng hoặc giải nhất, 130 triệu cho bạc, 110 triệu cho đồng và 90 triệu cho giải tư hoặc khuyến khích. Những con số này phát đi thông điệp rất rõ: thành phố sẵn sàng đầu tư lớn cho đỉnh cao tri thức.
Quy trình nhận thưởng: từ nghị quyết đến túi tiền học sinh
Về cơ bản, quy trình nhận thưởng tốt nghiệp THPT và các khoản khen thưởng khác của Cần Thơ xoay quanh hai trục: điều kiện pháp lý và điều kiện thành tích. Về pháp lý, chính sách chỉ áp dụng cho học sinh, học viên đang học tại các cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên trên địa bàn thành phố Cần Thơ, đúng theo phạm vi nghị quyết đã ban hành. Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 30-7-2026, nghĩa là từ niên khóa sau đó, mọi kỳ thi phù hợp sẽ nằm trong diện xem xét khen thưởng. Về thành tích, khoản thưởng tốt nghiệp THPT được kích hoạt khi học sinh đạt tổng điểm 4 môn từ 35 trở lên hoặc đạt vị trí thủ khoa kỳ thi tốt nghiệp. Với các cuộc thi quốc gia và quốc tế, một điều kiện quan trọng là kỳ thi phải do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức hoặc học sinh, học viên được cơ quan có thẩm quyền cử tham dự, tránh việc "săn" giải ở các sân chơi thiếu chuẩn mực. Mặc dù văn bản không chi tiết từng bước thủ tục, có thể thấy Sở Giáo dục và Đào tạo giữ vai trò đầu mối thẩm định kết quả và tham mưu chi trả, đảm bảo việc thưởng diễn ra minh bạch, dựa trên danh sách thành tích được công nhận.
Tác động tới động lực học sinh: bước đi táo bạo nhưng cần đi kèm bảo vệ sức khỏe học đường
Không khó để dự đoán sự thay đổi không khí năm học tại Cần Thơ khi thưởng tốt nghiệp THPT gắn với mốc 35 điểm cho 4 môn và danh hiệu thủ khoa được định giá 20 triệu đồng: kỳ thi tốt nghiệp bỗng trở thành một cột mốc tài chính hấp dẫn, nhất là với những gia đình thu nhập trung bình. Về mặt tích cực, chính sách này có thể kéo đường cong nỗ lực của học sinh lên cao hơn, giảm tâm lý "thi cho qua" ở một bộ phận học sinh, đồng thời tạo thêm lý do cụ thể để đầu tư vào việc học nghiêm túc. Tuy vậy, nếu chỉ nhìn chính sách qua lăng kính tiền thưởng, rủi ro là áp lực điểm số tăng vọt, đặc biệt ở lớp 12, nơi kỳ thi tốt nghiệp vốn đã là một thử thách nặng nề. Nghị quyết khen thưởng sẽ phát huy hiệu quả nhất khi đi cùng các chương trình tư vấn tâm lý học đường, định hướng nghề nghiệp và hỗ trợ học tập công bằng, để học sinh thấy rằng tiền thưởng là sự ghi nhận thành quả chứ không phải mục tiêu duy nhất. Có thể nói, Cần Thơ đang gửi một thông điệp mạnh: thành phố trân trọng tri thức và thành tích, nhưng hệ thống giáo dục phải đảm bảo học sinh thắng cuộc thi mà không thua về sức khỏe tinh thần.
