Câu chuyện hai cậu bé và cá thể rùa Răng 9kg
Câu chuyện hai học sinh tại phường Thành Sen, Hà Tĩnh cứu hộ và tự nguyện giao nộp một cá thể rùa Răng quý hiếm nặng khoảng 9kg là minh chứng sống động cho ý thức bảo tồn thiên nhiên đang lớn lên trong thế hệ trẻ hiện nay, đồng thời cho thấy khi trẻ em được định hướng đúng, các em có thể trở thành lực lượng tiên phong trong bảo vệ động vật hoang dã.
Trong lúc đi câu cá tại khu vực sông Rào Cái, hai em Lê Đức Nhân (sinh năm 2011) và Lê Bảo Khanh (sinh năm 2014), cùng trú tại Tổ dân phố 21, phường Thành Sen, phát hiện một cá thể rùa bị mắc kẹt ở bờ kênh bê tông. Nhận thấy con rùa bị thương, các em không thờ ơ hay tìm cách mang về nuôi, mà nhanh chóng giải cứu, chăm sóc vết thương rồi báo cho chính quyền địa phương để được hướng dẫn xử lý. Đây là chi tiết quan trọng: các em chọn tuân thủ pháp luật và đặt lợi ích của loài rùa lên trên sự tò mò hay lợi ích cá nhân. Hành động đó biến một cuộc đi câu bình thường thành một câu chuyện cứu hộ rùa Hà Tĩnh đầy ý nghĩa.
Rùa Răng quý hiếm và thông điệp pháp luật từ tự nhiên
Cá thể rùa mà hai em phát hiện được cơ quan chức năng xác định là rùa Răng (Heosemys annandalii), nặng khoảng 9kg, thuộc nhóm động vật nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB và được xếp mức Cực kỳ nguy cấp (CR) trong Sách Đỏ. Nói cách khác, đây không chỉ là một cá thể hoang dã bình thường mà là loài đang cận kề nguy cơ biến mất ngoài tự nhiên. Việc hai cậu bé tình cờ gặp và cứu sống cho thấy ranh giới giữa tồn tại và biến mất của các loài nhiều khi mỏng manh đến mức phụ thuộc vào lựa chọn của từng cá nhân.
Điều đáng nói là rùa Răng quý hiếm được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt; mọi hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt trái phép đều là vi phạm. Khi phát hiện và báo cơ quan chức năng, hai em đã ‘thực thi’ đúng tinh thần pháp luật mà nhiều người lớn vẫn còn thờ ơ. Câu chuyện nhắc lại một sự thật không dễ nghe: nhiều vụ vi phạm với động vật hoang dã xuất phát từ sự thiếu hiểu biết hoặc bỏ qua quy định. Trái lại, ở đây, hình ảnh học sinh bảo tồn động vật lại mang tính giáo dục cao hơn bất kỳ khẩu hiệu nào dán trên bảng tin.
Từ bờ kênh bê tông đến vườn quốc gia Vũ Quang
Sau khi tiếp nhận thông tin và cá thể rùa, Công an phường Thành Sen phối hợp với UBND phường, Đội Kiểm lâm cơ động, lực lượng Phòng cháy, chữa cháy rừng và vườn quốc gia Vũ Quang để tiếp nhận và xử lý vụ việc. Đây là một chuỗi phản ứng nhanh, cho thấy hệ thống cứu hộ rùa Hà Tĩnh đang vận hành hiệu quả khi có sự tham gia của cộng đồng. Không có sự phối hợp đó, nỗ lực ban đầu của hai em nhỏ có thể bị gián đoạn, còn con rùa thì khó có cơ hội phục hồi trong điều kiện phù hợp.
Cá thể rùa sau đó được bàn giao cho vườn quốc gia Vũ Quang để tiếp tục chăm sóc, theo dõi sức khỏe và thực hiện các bước cần thiết trước khi tái thả về môi trường tự nhiên theo quy định. Đây là điểm kết nối quan trọng: từ hành động nhỏ của hai cậu bé bên bờ kênh bê tông, cá thể rùa Răng nay có cơ hội trở lại rừng – nơi nó thuộc về. Câu chuyện cho thấy hệ thống bảo tồn chỉ phát huy hiệu quả khi có sự gặp gỡ giữa trách nhiệm của người dân, đặc biệt là giới trẻ, và năng lực chuyên môn của các cơ quan bảo tồn.
Thế hệ trẻ và trách nhiệm với động vật hoang dã
Việc hai học sinh chủ động giải cứu, chăm sóc và tự nguyện giao nộp cá thể động vật quý hiếm được các cơ quan chức năng đánh giá là hành động đẹp, thể hiện ý thức trách nhiệm trong bảo vệ động vật hoang dã và bảo tồn đa dạng sinh học. Đây không chỉ là câu chuyện cảm động, mà còn là ví dụ thuyết phục rằng giáo dục môi trường hoàn toàn có thể thấm vào đời sống nếu được gắn với những tình huống cụ thể, gần gũi như một buổi đi câu cá.
Từ vụ việc này, thông điệp dành cho cộng đồng khá rõ ràng: khi phát hiện động vật hoang dã, đặc biệt là các loài nguy cấp, quý, hiếm bị mắc kẹt hoặc bị thương, người dân cần kịp thời thông báo cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan chức năng để được hướng dẫn, xử lý; không tự ý săn bắt, mua bán, vận chuyển hoặc nuôi nhốt trái quy định. Nếu hai em nhỏ có thể làm đúng, người lớn không có lý do gì để làm sai. Trách nhiệm với thiên nhiên, rốt cuộc, không phải là khẩu hiệu lớn lao, mà bắt đầu từ lựa chọn rất cụ thể: cứu một con rùa Răng hay bỏ mặc nó chết bên bờ kênh.
