Phòng ngừa trước khi sân bay khai thác
UAV sân bay Long Thành là thiết bị bay không người lái hoạt động trong khu vực có thể ảnh hưởng đến cất, hạ cánh, vì vậy cần được phát hiện và xử lý theo cơ chế phối hợp giữa sân bay với cơ quan chức năng địa phương. Trước ngày khai thác, Long Thành đang xây dựng lớp phòng ngừa rộng hơn việc kiểm soát drone sân bay: rà soát UAV, chướng ngại vật, nguồn sáng và những yếu tố làm giảm tầm nhìn. Đây là hướng đi cần thiết, bởi sự cố UAV tại các sân bay khác cho thấy một thiết bị nhỏ vẫn có thể tạo ra rủi ro lớn cho hoạt động hàng không. Ngày 24/10, Cảng hàng không quốc tế Long Thành cho biết sẽ phối hợp với chính quyền phường lập đường dây nóng thường trực khi sân bay đi vào khai thác; trước đó, hai bên ký quy chế phối hợp vào ngày 23/10. Ông Huỳnh Minh Triết cho biết công tác phòng ngừa được triển khai sớm để nhận diện nguy cơ và chủ động ứng phó.
Đường dây nóng: tiếp nhận nhanh, phối hợp nhiều lực lượng
Cơ chế dự kiến không đặt trách nhiệm ứng phó lên riêng sân bay. Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ phối hợp với UBND phường, Công an phường và Ban Chỉ huy Quân sự phường duy trì đầu mối trực 24/24h; UBND phường chủ trì cùng Ban Chỉ huy Quân sự phường, Cảng vụ Hàng không miền Nam và sân bay thiết lập số điện thoại để tiếp nhận tin khi phát hiện UAV trong khu vực. Sau khi có thông tin, các đơn vị rà soát tình hình và phối hợp xử lý theo chức năng, thẩm quyền. Bài học từ các sự cố tại sân bay Đà Nẵng, Thọ Xuân và Tân Sơn Nhất là lý do Long Thành chuẩn bị trước, thay vì đợi đến khi khai thác mới xây dựng cách liên lạc. Tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc đầu mối có được phổ biến rõ ràng và tin báo được chuyển đúng người, đúng lúc.
Phường Long Thành cho biết sẽ xử lý nghiêm hoạt động sử dụng thiết bị bay không người lái khi sân bay đi vào khai thác. Chính quyền cũng dự kiến tuyên truyền quy định tại khu dân cư, trường học và cơ sở kinh doanh thiết bị bay, đồng thời vận động người dân báo tin khi thấy UAV hoạt động gần sân bay. Đây là mắt xích thiết thực: cư dân và người tổ chức hoạt động tại địa phương thường có thể nhận ra dấu hiệu bất thường trước khi lực lượng chuyên trách tiếp cận.
UAV không phải mối nguy duy nhất quanh hành lang bay
An toàn bay Long Thành còn phụ thuộc vào việc kiểm soát những nguy cơ ít gây chú ý hơn drone. Sân bay và địa phương sẽ rà soát công trình, cần cẩu, giàn giáo, cột ăng-ten, biển quảng cáo và cây xanh lâu năm để tránh xâm phạm bề mặt giới hạn chướng ngại vật. Các bãi tập kết vật liệu, công trường, bãi rác tự phát và cơ sở có thể phát sinh khói, bụi cũng cần được nhận diện, nhất là gần hàng rào và khu vực tiếp cận hai đầu đường băng. Với nguồn sáng, các đơn vị liên quan sẽ quản lý việc lắp đặt, sử dụng đèn laser và đèn công suất lớn trong bán kính 18,5km tính từ điểm quy chiếu sân bay. Sân bay sẽ cung cấp sơ đồ vùng ảnh hưởng để địa phương phổ biến cho người dân, cơ sở kinh doanh và đơn vị tổ chức sự kiện ngoài trời. Những công trình cao mới phát sinh cũng phải được thống kê, thông báo kịp thời để đánh giá ảnh hưởng.
Tốc độ ứng phó cần đi cùng kỷ luật thông tin
Đường dây nóng UAV chỉ phát huy tác dụng nếu người dân biết cách báo tin và lực lượng trực có quy trình tiếp nhận, xác minh, chuyển xử lý rõ ràng. Việc rà soát hoạt động UAV và lập danh sách tổ chức, cá nhân sở hữu thiết bị có thể hỗ trợ công tác quản lý, nhưng thu thập, lập, quản lý hoặc chia sẻ thông tin phải có căn cứ pháp luật, đúng mục đích và tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là giới hạn cần được giữ nghiêm: bảo đảm an toàn hàng không không đồng nghĩa với giám sát tùy tiện. Các sơ đồ chuyên ngành về chướng ngại vật, tiếng ồn, vùng ảnh hưởng ánh sáng và tìm kiếm cứu nạn sẽ giúp địa phương xem xét công trình, hoạt động có nguy cơ. Long Thành đang chọn cách tiếp cận đúng khi kết hợp phản ứng nhanh với phòng ngừa nhiều lớp; bước kế tiếp là biến quy chế và số trực thành quy trình vận hành dễ hiểu, để tin báo được xử lý kịp thời mà quyền riêng tư vẫn được bảo vệ.
