Smartphone tầm trung tăng giá: không còn là cảm giác, đó là xu hướng
Giá smartphone tăng trong phân khúc tầm trung là xu hướng thể hiện việc chi phí linh kiện, đặc biệt bộ nhớ DRAM và NAND cho các tác vụ AI, đã leo thang mạnh làm đội giá trung bình của thiết bị, đồng thời đẩy những mẫu máy giá rẻ dần biến mất khỏi thị trường và buộc hãng sản xuất lẫn người dùng phải thay đổi chiến lược mua sắm, nâng cấp. Le smartphone abordable tel qu'on l'imagine serait-il en voie de disparition ? Khi một hãng nghiên cứu thị trường lớn tiếp tục hạ dự báo về số lượng máy bán ra, chúng ta phải nhìn thẳng vào thực tế: smartphone không còn là món đồ công nghệ dễ tiếp cận như trước. Mức giảm 16,7% về số lượng máy giao ra toàn cầu cùng với việc giá trung bình dự kiến tăng hơn một phần tư cho thấy cuộc chơi đang nghiêng về phía những thiết bị đắt tiền hơn thay vì những model giá thấp.
Bộ nhớ DRAM, NAND cho AI: thủ phạm chính khiến chi phí bùng nổ
Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở bộ nhớ DRAM và NAND, vốn vừa là linh kiện cốt lõi trong smartphone, vừa là “nhiên liệu” cho các máy chủ AI khổng lồ. Các nhà sản xuất chip ưu tiên phân khúc máy chủ vì lợi nhuận tốt hơn, khiến thiếu hụt linh kiện càng nặng và giá bộ nhớ tăng chóng mặt. Trước đây, chipset từng là linh kiện đắt đỏ nhất trong smartphone, nhưng chi phí cho bộ đôi DRAM và bộ nhớ trong đã tăng tới 340% và vượt qua cả vi xử lý cao cấp về mức độ đắt đỏ. Đây là sự đảo chiều rất rõ ràng: chipset vẫn tăng giá nhưng không khủng khiếp bằng bộ nhớ, nên RAM và lưu trữ mới thực sự là “quả bom” trong bảng chi phí linh kiện. Các cấu hình dung lượng cao được ưa chuộng để phục vụ AI trên thiết bị càng làm tổng chi phí tăng thêm, khiến hãng khó lòng giữ giá bán ở mức thân thiện với người dùng phổ thông.
Thiếu hụt linh kiện và hệ quả: smartphone giá rẻ dần biến mất
Thiếu hụt linh kiện không chỉ là câu chuyện trong nhà máy, nó xuất hiện trực tiếp trên kệ hàng. Khi bộ nhớ DRAM và NAND bị hút mạnh sang hệ thống AI, nguồn cung cho smartphone bị thắt lại và giá tăng, hóa đơn đội lên và phản ánh thẳng vào giá bán ngoài thị trường. Theo một hãng nghiên cứu, giá trung bình của smartphone được dự đoán tăng 27,6% trong giai đoạn tới, bất chấp việc tổng số máy bán ra sụt giảm. Câu nói “Une facture en hausse qui se répercute inévitablement en boutique” cho thấy mọi chi phí đều chảy về phía người mua cuối cùng. Phân khúc smartphone giá rẻ là nạn nhân đầu tiên: những model dưới ngưỡng thấp đã lao dốc gần 60% về số lượng bán trong một quý. Khi các nhà sản xuất buộc phải cắt giảm cấu hình RAM, bộ nhớ hay bỏ hẳn một số dòng giá rẻ, người dùng Việt Nam sẽ cảm nhận rõ ràng: những chiếc máy “ngon, bổ, rẻ” ngày càng khó tìm.
Thị trường biến dạng: ít máy rẻ hơn, nhưng máy đắt vẫn bán tốt
Nghịch lý của giai đoạn này là smartphone nói chung khó bán, nhưng những thiết bị đắt tiền lại có cơ hội tăng trưởng. Một hãng phân tích cho thấy dù số lượng máy Android có thể giảm hơn 24% trong năm, iPhone gần như đứng vững với mức giảm chỉ khoảng 1% và thậm chí còn tăng tỷ trọng giao hàng lên mức hơn 23% tổng thị trường. Cùng lúc đó, dòng smartphone gập được kỳ vọng vẫn tăng trưởng hai chữ số, với dự báo hơn 22 triệu máy trong giai đoạn kế tiếp và tiếp tục tăng sau đó. Các hãng lớn còn chuẩn bị ra mắt mẫu iPhone gập với giá rất cao, nhưng vẫn được dự đoán đạt doanh số hàng chục triệu máy trong năm đầu tiên. Khi các phân khúc cao cấp và siêu cao cấp vẫn bán tốt, nhà sản xuất càng có động lực đẩy cấu hình smartphone tầm trung lên gần với cao cấp, kéo theo giá bán tăng và làm khoảng cách với phân khúc giá rẻ nới rộng thêm.
Xu hướng giá cao kéo dài: người dùng nên thay đổi cách quyết định mua
Điều đáng lo cho người dùng là xu hướng giá cao không mang tính nhất thời. Một hãng nghiên cứu cảnh báo tình hình căng thẳng của thị trường bộ nhớ có thể kéo dài tới tận 2028. Dữ liệu khác cũng cho thấy chi phí bộ nhớ và lưu trữ dự kiến tiếp tục leo thang trong năm 2028, chỉ có khả năng hạ nhiệt vào một thời điểm nào đó trong 2029. Nghĩa là trong vài năm tới, giá smartphone tầm trung khó có thể quay về mức “bình dân” như người dùng từng quen. Trong bối cảnh giá smartphone tăng, việc chờ đợi một cuộc giảm giá sâu như trước kia có thể là kỳ vọng sai lầm; thay vào đó, người dùng nên theo dõi kỹ các đợt điều chỉnh giá nhỏ, chọn thời điểm nâng cấp khi cấu hình thực sự cần thiết và cân nhắc kỹ giữa RAM, bộ nhớ với nhu cầu dùng AI. Sam sung, Apple hay các hãng Android khác đều không thể thoát khỏi ảnh hưởng của thiếu hụt linh kiện, nên quyết định mua khôn ngoan sẽ là lợi thế duy nhất của người dùng.
