Tổ hợp trung tâm hành chính 46,72 ha: biểu tượng tham vọng của một siêu đô thị
Trung tâm hành chính Việt Nam tại lõi Khu đô thị mới Thủ Thiêm là một tổ hợp hành chính – chính trị và không gian công cộng quy mô 46,72 ha, có tổng mức đầu tư gần 30.000 tỷ đồng, hướng tới vận hành từ tháng 9/2028 như một biểu tượng của mô hình quản trị đô thị tập trung, hiện đại và gắn chặt với chiến lược phát triển siêu đô thị giàu có nhất nước này. Điểm đáng nói ở dự án 30000 tỷ đồng này không chỉ là con số vốn khổng lồ, mà là cách thành phố chấp nhận thay đổi cấu trúc quyền lực và không gian công cộng. Thay vì một trụ sở đơn lẻ, cả khu đất được chia thành bốn dự án thành phần: trung tâm hành chính, trung tâm hội nghị – biểu diễn, quảng trường trung tâm và hệ thống hạ tầng, hầm xe, công trình phụ trợ. Đây là lựa chọn mang tính chính trị: gom quyền lực, lễ nghi và đời sống đô thị vào một "thành phố hành chính" mới, đặt ngay tại siêu đô thị Việt Nam đang được định hình ở Thủ Thiêm.
Thi công xuyên lễ, xuyên đêm: quyết tâm không để tiến độ 2028 chỉ là lời hứa
Từ sau thời điểm khởi công cuối tháng 4, công trường trung tâm hành chính – chính trị và quảng trường trung tâm ở Thủ Thiêm nhanh chóng bước vào giai đoạn thi công nền móng – phần việc quan trọng nhất để bảo đảm tiến độ chung của tổ hợp phía trên. Hàng chục máy khoan cọc nhồi, cần cẩu, xe vận chuyển và thiết bị cơ giới hạng nặng hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm, biến vùng đất trũng trước đây thành đại công trường. Điểm gây chú ý là không khí “chạy đua với thời gian” ngay trong kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9: hàng trăm kỹ sư, công nhân vẫn bám trụ công trường, chia thành nhiều mũi thi công, duy trì lực lượng thường trực để tiến độ không bị gián đoạn. Một câu nói có thể trích lại: “Các kỹ sư, công nhân được bố trí thành nhiều mũi thi công, duy trì lực lượng thường trực ngay trong kỳ nghỉ lễ để bảo đảm tiến độ không bị gián đoạn”. Đó là lời cam kết bằng hành động rằng mốc tiến độ xây dựng 2028 không phải khẩu hiệu.
Cấu trúc chức năng: từ trụ sở hành chính đến không gian công cộng siêu đô thị
Nhìn vào cơ cấu vốn gần 29.600 tỷ đồng, dễ thấy hạng mục trung tâm hành chính TP.HCM chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 18.492–18.493 tỷ đồng, tổng diện tích sàn 272.000 m², phục vụ khoảng 8.000 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Khu trung tâm hành chính công được thiết kế để tiếp nhận 1.500–2.000 lượt người dân và doanh nghiệp mỗi ngày, đặt ra kỳ vọng về một "một cửa" quy mô lớn, giảm bớt cảnh đi lại rời rạc giữa nhiều cơ quan rải rác khắp nội đô. Bên cạnh đó, trung tâm hội nghị – biểu diễn khoảng 2.000 chỗ ngồi, quảng trường trung tâm hơn 733 tỷ đồng và hệ thống công viên cảnh quan, hầm xe, hạ tầng kỹ thuật gần 3.509 tỷ đồng cho thấy tư duy xây dựng một siêu đô thị Việt Nam không chỉ có cao ốc văn phòng. Không gian cây xanh, mặt nước, quảng trường dự kiến trở thành nơi diễn ra các sự kiện chính trị, văn hóa, kinh tế lớn, đồng thời là chỗ người dân sử dụng hàng ngày. Đây là câu trả lời cho những lo ngại lâu nay rằng trung tâm hành chính thường “khép kín” với cộng đồng.
Kịch bản tiến độ: các mốc 2027–2028 và bài toán thách thức
Theo kế hoạch, toàn bộ dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2028, với các mốc thời gian khá tham vọng: hạ tầng kỹ thuật và hầm xe khu vực công viên cảnh quan sẽ hoàn thành vào tháng 5/2027; quảng trường trung tâm phải xong trước ngày 30/11/2027; trung tâm hội nghị – biểu diễn dự kiến hoàn thành vào tháng 2/2028; và hạng mục lớn nhất là trung tâm hành chính TP.HCM được đưa vào khai thác từ tháng 9/2028. Nếu kế hoạch này giữ được nhịp, Thủ Thiêm sẽ sở hữu trọn vẹn một tổ hợp trung tâm hành chính, hội nghị, quảng trường và không gian cảnh quan trên khu đất hơn 46 ha vào năm 2028. Tuy nhiên, chính nhịp tiến độ dồn dập ấy cũng là thách thức. Thi công nền móng trên địa hình từng là vùng trũng, đồng thời bảo đảm kết nối với metro số 2, cầu, hầm và cao tốc xung quanh, đòi hỏi quản lý rủi ro kỹ thuật và giao thông rất chặt chẽ. Nếu bất kỳ hạng mục nào chậm nhịp, hiệu ứng domino sẽ tác động ngay tới mục tiêu vận hành đồng bộ của siêu đô thị hành chính mới.
Từ đại công trường đến trung tâm quyền lực mới: cơ hội và trách nhiệm
Với vị trí bao quanh bởi các tuyến Tố Hữu, Mai Chí Thọ, Nguyễn Cơ Thạch, kết nối hầm Thủ Thiêm, cầu Ba Son, cầu Thủ Thiêm, cao tốc và tương lai là metro, tổ hợp trung tâm hành chính – chính trị này rõ ràng được định vị như hạt nhân của một siêu đô thị giàu có, nơi quyền lực quản trị và dòng chảy kinh tế – xã hội giao nhau. Khi hoàn thành, việc tập trung các cơ quan cùng hệ thống trung tâm hành chính công sẽ giúp người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn trong thực hiện thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm chi phí đi lại. Nhưng bên cạnh cơ hội, trách nhiệm đặt lên dự án 30000 tỷ đồng là rất lớn: nó phải chứng minh rằng đầu tư khổng lồ không chỉ tạo thêm kiến trúc biểu tượng, mà thực sự cải thiện chất lượng quản trị, minh bạch và trải nghiệm dịch vụ công. Tiến độ xây dựng 2028, vì vậy, không nên được đánh giá đơn thuần bằng ngày khánh thành, mà bằng cách trung tâm hành chính Việt Nam này vận hành và phục vụ đời sống hàng ngày của cư dân siêu đô thị Việt Nam.
