Hàng giả skincare: mối đe doạ len lỏi khắp kênh online – offline
Mỹ phẩm giả mạo trong lĩnh vực chăm sóc da là những sản phẩm được làm nhái thương hiệu, bao bì, tem nhãn và thông tin xuất xứ, được bán trên chợ truyền thống, cửa hàng, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, khiến người tiêu dùng khó nhận biết, dễ mua nhầm, từ đó phải đối mặt với rủi ro sức khỏe, tài chính và mất niềm tin dài hạn vào thương hiệu lẫn thị trường. Hàng giả ngày càng tinh vi, người tiêu dùng đối mặt nhiều rủi ro. Điều đáng lo là hàng giả không còn chỉ xuất hiện ở những mặt hàng giá rẻ mà đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh, thực phẩm, điện tử, thời trang và hàng tiêu dùng.
Hành vi xâm phạm không còn giới hạn ở sản phẩm giả được bày bán tại cửa hàng, mà xuất hiện trên website, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, tên doanh nghiệp, tên miền và hệ thống bán hàng trực tuyến. Đó chính là lý do người mua skincare không thể tiếp tục tin vào “giá rẻ bất ngờ” hay “livestream thần thánh” mà phải nâng cấp kỹ năng nhận biết hàng giả và tự thiết lập hàng rào bảo vệ cho làn da của mình.
Nguy cơ thật từ mỹ phẩm giả mạo: không chỉ là chuyện “tiền mất”
Với sản phẩm skincare, rủi ro của hàng nhái chăm sóc da là gấp đôi: vừa tác động lên da, vừa đánh vào túi tiền. Người tiêu dùng có thể mua phải sản phẩm không đúng nguồn gốc, chất lượng hoặc thành phần được công bố, trong khi phần lớn không có đủ kiến thức và điều kiện kiểm nghiệm để phân biệt thật – giả. Kết quả là nguy cơ kích ứng, dị ứng, bào mòn da, nhiễm trùng, hoặc làm nặng thêm các vấn đề mụn, nám là hoàn toàn có thể xảy ra, chưa kể việc phải tốn thêm tiền điều trị hậu quả.
Không ít người vì tâm lý ham rẻ hoặc quá tin vào những lời quảng cáo đã vô tình trở thành nạn nhân của những đối tượng buôn bán hàng giả. Những sản phẩm này được làm giả từ bao bì, tem nhãn đến mã QR, khiến ngay cả những người mua có kinh nghiệm cũng có thể nhầm lẫn. Khi sử dụng một sản phẩm kém chất lượng mang dấu hiệu gần giống nhãn hiệu có uy tín, người mua có thể quy trách nhiệm cho đơn vị bị giả mạo, làm tổn hại uy tín thương hiệu chân chính và làm méo mó cả thị trường.
Nhận biết hàng giả: 3 nhóm dấu hiệu phải cảnh giác
Để nhận biết hàng giả trong mỹ phẩm và sản phẩm skincare nói riêng, không thể chỉ trông chờ vào “cảm giác”. Khả năng gây nhầm lẫn không đòi hỏi hai dấu hiệu phải giống nhau tuyệt đối; việc thay đổi màu sắc, kiểu chữ hoặc một số chi tiết chưa đủ để loại trừ vi phạm nếu thành phần nổi bật và ấn tượng tổng thể vẫn khiến người tiêu dùng liên tưởng sai về chủ thể sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, người mua cần hệ thống lại các dấu hiệu cảnh báo thành những bước kiểm tra rõ ràng, dễ áp dụng.
- Bao bì & tem nhãn: chú ý lỗi in, màu sắc nhòe, phông chữ lạ, ngôn ngữ sai chính tả; so đối chiếu với hình ảnh chính hãng; kiểm tra tem chống giả, mã QR nhưng không tuyệt đối tin vì nhiều sản phẩm được làm giả từ bao bì, tem nhãn đến mã QR.
- Thông tin nhà bán & thương hiệu: cảnh giác với doanh nghiệp ghi đủ tên, địa chỉ, mã số thuế trên bao bì nhưng thực tế đã ngừng hoạt động hoặc không còn ở địa chỉ đăng ký; kiểm tra gian hàng chính hãng, đại lý uỷ quyền và kênh phân phối được công bố.
- Giá bán & cách quảng cáo: một nguyên tắc quan trọng là không bị cuốn theo các chương trình giảm giá bất thường hay các buổi livestream quảng cáo “hàng chính hãng giá siêu rẻ”; nếu giá chênh quá lớn so với mặt bằng chung, hãy coi đó là tín hiệu đỏ.
Chiến lược mua sắm an toàn: mỗi kênh, một bộ quy tắc
Người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào cảm quan hoặc quảng cáo để quyết định mua hàng. Điều đầu tiên là cần lựa chọn địa điểm mua sắm uy tín. Người dân nên ưu tiên mua hàng tại cửa hàng chính hãng, đại lý được ủy quyền hoặc gian hàng chính thức trên các sàn thương mại điện tử. Đây là “bộ lọc” đầu tiên trước khi bàn đến thành phần, công dụng hay review.
Bên cạnh đó, người mua cần dành thời gian kiểm tra tem chống giả, mã QR, thông tin nhà sản xuất, xuất xứ hàng hóa, hóa đơn và chính sách bảo hành trước khi thanh toán. Trên môi trường trực tuyến, hàng giả được tiêu thụ thông qua các nền tảng mạng xã hội, nhóm kín hoặc các gian hàng thương mại điện tử, nên đừng bỏ qua việc đọc đánh giá, lịch sử hoạt động, số điện thoại, địa chỉ rõ ràng. Người tiêu dùng cũng cần được hướng dẫn về cách kiểm tra nguồn gốc, nhận diện sản phẩm và cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu bất thường; ghi lại hình ảnh, hóa đơn, link bán hàng để có chứng cứ khi cần tố cáo.
Tự bảo vệ da và ví tiền: từ ý thức cá nhân đến hệ sinh thái
Tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không còn là chuyện riêng của doanh nghiệp mà đã trở thành vấn đề cần được quan tâm ở góc độ quản lý nhà nước, bảo vệ người tiêu dùng và phát triển kinh tế – xã hội. Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, trong 6 tháng đầu năm, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 67.937 vụ vi phạm, trong đó có 5.723 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng tới 75,02% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy cuộc chiến chống mỹ phẩm giả mạo là lâu dài và cần sự tham gia của từng người mua.
Chính phủ và các cơ quan chức năng đã ban hành nhiều văn bản, trong đó có Công điện số 38/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Hoạt động này cần sự phối hợp giữa cơ quan sở hữu trí tuệ, quản lý thị trường, công an, cơ quan đăng ký kinh doanh, chính quyền địa phương, các nền tảng thương mại điện tử, hệ thống phân phối và người tiêu dùng. Nếu phát hiện hàng hóa có dấu hiệu giả mạo, người tiêu dùng cần kịp thời phản ánh tới lực lượng quản lý thị trường, cơ quan công an hoặc các cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để được hỗ trợ xử lý. Làn da của bạn xứng đáng được bảo vệ bằng kiến thức, cảnh giác và hành động chủ động ngay từ hôm nay.
