Vành đai 5 Hà Nội: hơn một tuyến đường, là trục phát triển vùng
Đường Vành đai 5 Hà Nội là một dự án hạ tầng giao thông Thủ đô quy mô lớn, hướng đến xây dựng tuyến vành đai đường bộ hiện đại bao quanh vùng đô thị trung tâm, kết nối đồng bộ với các tuyến cao tốc hiện hữu, mở rộng không gian phát triển kinh tế, giảm tắc nghẽn giao thông nội đô và tăng cường kết nối vùng Thủ đô với các tỉnh lân cận trong trung và dài hạn. Trọng tâm của dự án là một hệ thống đường bộ sử dụng khoảng 4.011 ha đất, áp dụng công nghệ tiên tiến, thu phí điện tử không dừng, với tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới 288.268 tỷ đồng. Đây không chỉ là một "dự án đường bộ 288 tỷ" theo cách nói tắt, mà là lựa chọn chiến lược để khơi thông nguồn lực đất đai và tạo động lực tăng trưởng hai con số cho toàn vùng.
Khởi công tuyến thành phần 5.610 tỷ đồng: mảnh ghép quan trọng ở cửa ngõ phía Nam
Chiều 28/8, UBND thành phố Hà Nội tổ chức lễ khởi công và khánh thành nhiều dự án tiêu biểu chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh, trong đó nổi bật là dự án thành phần 2 – xây dựng đường Vành đai 3,5 đoạn Phúc La – Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ. Tuy không nằm trên trục Vành đai 5, đoạn tuyến này là mảnh ghép cần thiết, tạo cầu nối giữa các vành đai, giúp hệ thống hạ tầng giao thông Thủ đô vận hành theo mạng lưới thay vì từng tuyến rời rạc. Dự án có tổng mức đầu tư 5.610 tỷ đồng, dài khoảng 10,7 km, quy mô 6 làn xe cơ giới và 2 đường song hành. Khi hoàn thành, tuyến đi qua các phường, xã Kiến Hưng, Phú Lương, Đại Thanh, Ngọc Hồi, Thanh Trì và Nam Phù, đóng vai trò như một "vành đai trung gian" chia sẻ áp lực cho đường nội đô phía Nam.
Liên kết với cao tốc và siêu cầu Ngọc Hồi: giải bài toán tắc đường vùng Thủ đô
Điểm cuối của tuyến Vành đai 3,5 đoạn Phúc La – Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ được thiết kế để giao với cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ và khớp nối trực tiếp với cầu Ngọc Hồi. Đây là quyết định quy hoạch mang tính chiến lược: thay vì mở thêm đường trong lõi đô thị, Hà Nội đang tạo các trục kết nối hướng tâm với các tuyến cao tốc quốc gia và một cây cầu dây văng mới qua sông Hồng. Cầu Ngọc Hồi và đường dẫn hai đầu cầu có tổng chiều dài khoảng 7,5 km, khi đi vào khai thác được kỳ vọng cải thiện rõ điều kiện giao thông qua sông Hồng, chia sẻ lưu lượng với các cầu Chương Dương, Long Biên, Vĩnh Tuy… đồng thời tăng cường liên kết vùng giữa Hà Nội và Hưng Yên. Đây là hạ tầng bổ trợ không thể thiếu khi Vành đai 5 hình thành, đảm bảo các luồng xe được phân tán trước khi vào nội đô.
Mở rộng không gian phát triển kinh tế và đất đai vùng Thủ đô
Điểm đáng nói của Vành đai 5 Hà Nội là cách dự án được thiết kế để không chỉ "giải tắc" mà còn tạo ra không gian kinh tế mới. Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 4.011 ha của dự án không phải là chi phí mất mát, mà là quỹ đất để hình thành các vành đai đô thị, khu thương mại, dịch vụ, logistic bám theo trục đường. Theo định hướng, khi đưa các tuyến thành phần vào khai thác, chúng sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông của Thủ đô, tăng cường kết nối vùng Thủ đô, giảm áp lực cho các tuyến đường nội đô, đồng thời nâng cao giá trị sử dụng đất khu vực phía Nam Hà Nội. Kết quả trực tiếp là không gian phát triển được mở rộng về phía các tỉnh lân cận, biến những vùng ven hiện là "ngoại biên" thành các cực tăng trưởng mới, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số toàn vùng.
Tác động dài hạn và những điều người dân có thể kỳ vọng
Người dân sẽ không nhìn thấy tác động của Vành đai 5 chỉ qua một lễ khởi công hay vài con số đầu tư. Tác động dài hạn sẽ xuất hiện khi các tuyến như Vành đai 3,5, cầu Ngọc Hồi và các đoạn đường bộ của dự án đường bộ 288 tỷ đồng cùng đi vào khai thác, tạo mạng lưới giao thông đa hướng quanh đô thị. Khi đó, việc di chuyển giữa Hà Nội và các địa phương như Hưng Yên, cũng như giữa các quận, huyện phía Nam Thủ đô, sẽ linh hoạt hơn, thời gian di chuyển ngắn hơn, và áp lực lên các trục xuyên tâm hiện hữu sẽ giảm đáng kể. Theo kế hoạch, tuyến Vành đai 3,5 đoạn Phúc La – Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Cầu Ngọc Hồi được kỳ vọng không chỉ thúc đẩy đô thị hóa mà còn nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần, mở dư địa phát triển du lịch sinh thái và giao lưu kinh tế – văn hóa giữa Hà Nội và Hưng Yên.
