Đường dây nóng lạm thu là gì và vì sao phụ huynh không nên im lặng?
Đường dây nóng lạm thu là các số điện thoại và email do cơ quan giáo dục, chính quyền địa phương và nhà trường công khai để phụ huynh, học sinh và giáo viên gửi phản ánh về các khoản thu trái quy định và hoạt động dạy thêm trái phép, giúp cơ quan quản lý kiểm tra, xử lý và chấn chỉnh kịp thời hệ thống thu chi, dạy thêm trong trường học.
Điểm mấu chốt hiện nay là các đường dây nóng không còn là hình thức trang trí mà trở thành một phần bắt buộc trong chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh về lạm thu và tổ chức dạy thêm không đúng quy định. Vấn đề không phải là “có đường dây nóng hay chưa”, mà là phụ huynh có dùng quyền phản ánh của mình hay vẫn chấp nhận nộp cho xong. Nếu cộng đồng tiếp tục im lặng, mọi chủ trương chống lạm thu trường học sẽ chỉ nằm trên giấy, còn gánh nặng tài chính vẫn đè lên vai gia đình.
Các địa phương đang làm gì: từ chỉ đạo trung ương đến hành động cụ thể
Công văn số 6241/BGDĐT-VP ngày 15.9.2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo là cú hích buộc các địa phương phải nghiêm túc xây dựng hotline giáo dục để tiếp nhận lạm thu và phản ánh dạy thêm trái quy định. Từ đây, các tỉnh, thành bắt đầu công khai rõ ràng số điện thoại, email trên nhiều kênh, không thể “cất trong ngăn kéo” như trước.
Ở Hải Phòng, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các xã, phường, đặc khu và hiệu trưởng các trường mầm non, phổ thông phải công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm sai quy định, đồng thời tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm. Sở Giáo dục và Đào tạo còn phải phối hợp các bên, báo cáo kết quả thiết lập, vận hành hệ thống đường dây nóng về Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND thành phố trước ngày 25.9.2026. Theo một văn bản được ban hành, “toàn bộ quá trình triển khai này phải được báo cáo về Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng UBND thành phố trước ngày 25/9/2026”. Đây là áp lực thời gian rõ ràng, không cho phép triển khai cầm chừng.
Gia Lai, Phú Thọ, Khánh Hòa và các điểm nóng mới: kênh nào cho phụ huynh?
Gia Lai yêu cầu UBND các xã, phường và tất cả trường mầm non, tiểu học, THCS trực thuộc phải công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm không đúng quy định, đồng thời thường xuyên kiểm tra việc thu trong nhà trường và xử lý nghiêm vi phạm nếu có. Các đơn vị này còn phải báo cáo kết quả thiết lập, vận hành đường dây nóng về Sở Giáo dục và Đào tạo. Đây là bước đi thể hiện rõ trách nhiệm ở cấp cơ sở, nơi phụ huynh tiếp xúc trực tiếp.
Một số nơi đã công bố cụ thể kênh liên hệ. Tại Phú Thọ, Sở Giáo dục và Đào tạo công bố hotline 0210.3675.888 và email Vanphong@phutho.edu.vn để tiếp nhận phản ánh về các khoản thu và dạy thêm trái quy định; thông tin xác minh được sẽ là căn cứ thanh tra, xử lý. Khánh Hòa công khai số 02583.827882 và phòng tiếp công dân tại số 4 Phan Chu Trinh để người dân phản ánh. Ở một đặc khu thuộc An Giang, người dân có thể phản ánh qua số di động của lãnh đạo UBND đặc khu và trưởng phòng Văn hóa – Xã hội hoặc qua email của UBND. Những kênh này, nếu bị bỏ ngỏ do phụ huynh không dùng, sẽ biến nỗ lực chống lạm thu trường học thành khẩu hiệu rỗng.
Phụ huynh nên phản ánh thế nào để được xử lý nhanh và không bị “trả đũa”?
Các chỉ đạo hiện nay yêu cầu đường dây nóng phải được công khai rộng rãi để người dân thuận tiện phản ánh, từ cổng trường, website tới bảng thông báo. Điều này cho thấy trách nhiệm không chỉ ở cơ quan quản lý mà còn ở phụ huynh: phải chủ động đọc, lưu lại và dùng các số hotline giáo dục khi gặp vấn đề.
Khi muốn phản ánh dạy thêm trái quy định hoặc lạm thu, phụ huynh nên: (1) ghi lại đầy đủ thông tin: tên trường, lớp, tên giáo viên hoặc bộ phận thu, nội dung khoản thu hay yêu cầu học thêm, thời gian, cách thức thu; (2) chụp lại thông báo, phiếu thu, tin nhắn làm bằng chứng; (3) gọi hoặc gửi email tới đường dây nóng lạm thu của Sở hoặc UBND địa phương, nêu rõ mong muốn được giữ bí mật danh tính. Các địa phương được giao nhiệm vụ phải tiếp nhận, phân loại, xác minh và xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm các vi phạm. Nếu phụ huynh phản ánh có căn cứ, việc “trả đũa” học sinh không chỉ phi đạo đức mà còn tự biến nhà trường thành đối tượng bị thanh tra sâu hơn.
Không thể chống lạm thu nếu chỉ trông chờ vào cơ quan chức năng
Các văn bản hiện nay không dừng lại ở việc mở kênh tiếp nhận mà còn yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát đột xuất hoạt động dạy thêm, học thêm, tuyệt đối không được ép buộc học sinh học thêm trong và ngoài nhà trường, không dạy trước chương trình cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học. Cùng lúc đó, các địa phương được yêu cầu duy trì thường xuyên các kênh phản ánh, công khai kết quả xử lý.
Tuy nhiên, nếu phụ huynh vẫn chọn giải pháp “đóng tiền cho xong”, đường dây nóng lạm thu sẽ không phát huy tác dụng, còn áp lực tài chính và thời gian vẫn đổ lên học sinh. Chủ trương chống lạm thu trường học chỉ có sức nặng khi mỗi phản ánh có căn cứ được gửi đi, buộc những khoản thu mập mờ phải lộ diện và những buổi dạy thêm trái quy định phải dừng lại. Trách nhiệm không chỉ nằm ở Bộ hay Sở, mà ở từng phụ huynh dám nói “không” với những khoản thu vô lý và biết dùng đúng kênh để bảo vệ con mình.
