Mùa đông của sao nữ hạng A: câu chuyện không chỉ của Lưu Diệc Phi
Khủng hoảng vai diễn của các sao nữ hạng A trong ngành phim Trung Quốc là tình trạng một nhóm diễn viên hàng đầu, sở hữu danh tiếng và sức hút lớn, vẫn phải chờ đợi nhiều năm để có vai diễn mới vì thị trường phim ảnh trầm lắng kéo dài, số dự án giảm mạnh và sự thay đổi trong cách đầu tư, sản xuất lẫn tiêu thụ nội dung của khán giả. Lưu Diệc Phi là gương mặt tiêu biểu cho nghịch lý đó: dù là sao nữ hạng A, cô đã hơn 900 ngày chưa tham gia đoàn phim mới, khiến sự nghiệp rơi vào khoảng trống gây nhiều bàn tán trong giới và người hâm mộ. Đây không phải cú trượt phong độ cá nhân, mà là tấm gương phóng chiếu “mùa đông” của cả ngành phim ảnh Trung Quốc đang ảm đạm và co cụm.
Số liệu biết nói: khi Hoành Điếm vắng bóng đoàn phim
Để hiểu vì sao sao nữ hạng A cũng thiếu việc, phải nhìn vào cách thị trường phim ảnh bị thu hẹp. Tại Hoành Điếm – phim trường biểu tượng của ngành – ngày 18/8 chỉ có 16 đoàn phim truyền hình dài tập đang quay, trong khi những năm trước cùng thời điểm dao động 30–40 đoàn. Một số liệu đáng trích dẫn là: "Số đoàn phim trung bình mỗi tuần tại Hoành Điếm trong nửa đầu năm 2025 là 30,27 đoàn, nhưng sang nửa đầu năm 2026 chỉ còn 22,75 đoàn, giảm 24,84%". Trước và sau Tết Nguyên đán, số đoàn phim giảm tới 43%, trường quay bỏ trống có lúc gần 80%. Khi cả cỗ máy sản xuất chậm lại, việc các sao nữ hạng A không có kịch bản phù hợp để lựa chọn không còn là ngoại lệ mà là hệ quả tất yếu.
Khủng hoảng lan từ quần chúng tới sao hạng A
Một ngành phim khỏe mạnh không chỉ xoay quanh vài cái tên hạng A, mà là cả hệ sinh thái. Sự sa sút của Hoành Điếm đang đánh vào tầng đáy lẫn tầng đỉnh: địa phương này có khoảng 140.000 diễn viên quần chúng đăng ký, nhưng chỉ khoảng 800 người nhận được thông báo tuyển diễn viên. Một diễn viên quần chúng than rằng nhiều người phải rời đi vì "ai cũng không có phim để quay, không thể sống nổi", thù lao lại giảm mạnh. Ở đầu kia chuỗi giá trị, sao hạng A cũng thiếu vai diễn: nhiều diễn viên không có việc làm, tỉ lệ dự án bắt đầu quay chỉ bằng khoảng 30% so với năm trước. Lưu Hạo Nhiên, Văn Kỳ phải công khai “tìm việc” trên sân khấu, còn Triệu Hựu Đình cho biết số lời mời đọc kịch bản trong nửa đầu năm nay giảm mạnh. Khủng hoảng vai diễn không chừa một ai.
Khi danh tiếng không còn cứu nổi kịch bản
Điểm đáng nói là khủng hoảng này diễn ra đúng lúc ngôi sao lưu lượng đánh mất “tấm bùa hộ mệnh”. Khán giả không còn dễ dàng chi tiền chỉ vì tên tuổi lớn; công thức "ngôi sao nổi tiếng đồng nghĩa với doanh thu cao" đang dần hết hiệu quả. Trong khi đó, Lưu Diệc Phi được cho là khá kỹ lưỡng khi chọn kịch bản, lại gắn với tin đồn cát-xê cao khiến nhà sản xuất cân nhắc kỹ hơn. Thị trường phim ảnh đang thay đổi ưu tiên: các nhà đầu tư quay sang những dự án có kịch bản được đánh giá có khả năng giữ chân khán giả, hơn là đặt cược vào một cái tên sao nữ hạng A. Kết quả là các diễn viên hạng A bị kẹt giữa hai lựa chọn khó: hoặc hạ tiêu chuẩn, chấp nhận vai “an toàn”; hoặc tiếp tục chờ đợi và chấp nhận không có phim để đóng.
AI, vốn và kiểm duyệt: ba gọng kìm siết chặt ngành phim
Nếu chỉ đổ lỗi cho việc kén chọn của sao nữ hạng A thì quá dễ dãi. Ngành phim Trung Quốc đang chịu ba gọng kìm cùng lúc. Thứ nhất, phim ngắn do AI sản xuất khiến chi phí sản xuất nội dung giảm mạnh, tới mức trong số phim ngắn ra mắt quý I có tới 95% dùng AI. Thứ hai, dòng vốn rút khỏi thị trường sau chuỗi thua lỗ, nhà đầu tư thận trọng, kéo theo số dự án mới giảm rõ rệt. Thứ ba, kiểm duyệt bị siết chặt, thời gian xét duyệt kéo dài, có dự án phải kiểm duyệt lại khi đổi nền tảng phát hành, khiến nhiều phim bị đình trệ hoặc hủy bỏ. Trong bối cảnh đó, việc Lưu Diệc Phi vắng bóng hơn 900 ngày không hẳn là dấu hiệu xuống dốc, mà là triệu chứng của một thị trường phim ảnh đang phải tái cấu trúc sâu rộng.
