Khi nghề cắt tóc trở thành một hình thức làm đẹp cộng đồng
Thợ cắt tóc thiện nguyện là những người làm nghề tóc dùng kỹ năng, thời gian và nguồn lực của mình để cung cấp dịch vụ cắt tóc xã hội miễn phí, gây quỹ và hỗ trợ nhiều hoạt động làm đẹp cộng đồng, nhắm đến trẻ em, bệnh nhân, người nghèo và các nhóm yếu thế trong xã hội.
Nhìn vào các salon tóc Hải Phòng, đặc biệt là Hội Tóc Hải Phòng, dễ thấy một điều: đây không chỉ là những địa chỉ làm đẹp, mà là những “trạm trung chuyển” yêu thương. Được thành lập từ năm 2019, Hội Tóc Hải Phòng tập hợp hơn 80 thành viên là chủ các salon tóc trên địa bàn thành phố. Điều đáng nói là cộng đồng này chủ động bước ra khỏi khuôn khổ kinh doanh thuần túy, biến niềm đam mê với mái tóc thành một hành trình cắt tóc xã hội đầy trách nhiệm. Họ chứng minh một điều rất cụ thể: dù là ngành làm đẹp, thợ tóc hoàn toàn có thể trở thành tác nhân thay đổi xã hội nếu dám đem tay nghề của mình ra phục vụ những người ít có cơ hội chăm chút cho bản thân.
Từ kiểu tóc “0 đồng” đến sự tự tin của người yếu thế
Vào cuối tuần, khi nhiều người tranh thủ tăng ca hoặc nghỉ ngơi, các thành viên Hội Tóc Hải Phòng lại gác lại bộn bề mưu sinh, chuẩn bị kéo, tông đơ, khăn… để lên đường cắt tóc miễn phí cho cộng đồng. Điểm đến của họ là Làng trẻ em SOS, các trung tâm bảo trợ xã hội, hay những xã còn nhiều khó khăn. Đó không chỉ là vài đường kéo “cho vui”, mà là cách họ phục hồi lòng tự trọng cho những người ít khi có điều kiện ngồi ghế salon tóc Hải Phòng sang trọng. Một kiểu tóc gọn gàng, hợp với khuôn mặt có thể là bước khởi đầu cho sự tự tin mới, nhất là với trẻ em và bệnh nhân.
Câu chuyện của em Vũ Tiến Minh ở Làng trẻ em SOS là minh chứng sống động: được cắt tóc miễn phí và tự chọn kiểu mình thích khiến em “tự tin và hãnh diện hơn về ngoại hình của bản thân”. Khi ngành tóc chấp nhận đi vào các không gian ít hào nhoáng hơn – bệnh viện, trung tâm bảo trợ, vùng xa – thì làm đẹp cộng đồng không còn là khẩu hiệu, mà trở thành trải nghiệm cụ thể cho từng người ngồi xuống chiếc ghế nhựa giản dị giữa sân làng.
Khi niềm đam mê nghề tóc hóa thành các chương trình thiện nguyện dài hơi
Điều làm Hội Tóc Hải Phòng khác với nhiều nhóm thiện nguyện cảm hứng nhất thời là họ duy trì các chương trình cắt tóc xã hội trong nhiều năm. Họ cắt tóc cho người nhà và bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Hải Phòng, tổ chức hiến tóc cho bệnh nhi ung thư, đồng hành với các câu lạc bộ tình nguyện để vận động hiến tóc, hiến máu. Ở đây, kỹ năng nghề nghiệp không bị bỏ lại phía sau; trái lại, nó là trung tâm của mọi hoạt động. Những người thợ tóc chọn cách sẻ chia rất riêng, dùng đôi tay khéo léo của mình mang niềm vui đến cho người khác.
Một câu nói nên được nhắc lại nhiều lần: “Không chỉ đam mê sáng tạo kiểu tóc, những ‘tay kéo’ của Hội Tóc Hải Phòng góp phần làm đẹp cho đời bằng những việc làm tử tế, bền bỉ và giàu trách nhiệm với cộng đồng”. Đây không phải lời khen cho có; nó cho thấy những thợ cắt tóc thiện nguyện đang tái định nghĩa ý nghĩa của nghề làm đẹp. Họ biến salon tóc Hải Phòng thành nơi nuôi dưỡng những chiến dịch nhân văn, từ hiến tóc đến tư vấn, trò chuyện, gieo thêm lòng tin cho những người phải đối diện với bệnh tật hoặc hoàn cảnh khó khăn.
Từ cắt tóc miễn phí đến học bổng nghề và hạ tầng nông thôn
Điểm đáng nể ở những thợ cắt tóc thiện nguyện này là họ không dừng lại ở những hoạt động mang tính biểu tượng như vài buổi cắt tóc miễn phí. Hội Tóc Hải Phòng còn hỗ trợ sức người, kinh phí thực hiện nhiều việc làm ý nghĩa như lắp điện chiếu sáng tại các tuyến đường nông thôn, xây nhà Khăn quàng đỏ tặng trẻ em vượt khó học giỏi, tặng quà các hộ gia đình ở vùng xa, hải đảo… với tổng giá trị khoảng 500 triệu đồng/năm. Khi một hội nghề nghiệp nhỏ đóng góp con số này đều đặn, ta buộc phải nhìn lại những ngành được coi là “lớn” hơn nhưng chưa chắc đã làm được điều tương tự.
Đặc biệt, họ mở chương trình trao học bổng dạy nghề cho thanh thiếu niên thiệt thòi, có hoàn cảnh đặc biệt, giúp hỗ trợ sinh kế lâu dài và giảm nghèo bền vững. Một học viên từng chia sẻ mình nhận học bổng học nghề tóc miễn phí trị giá 50 triệu đồng, hoàn thành khóa học và hiện có thu nhập ổn định 7–8 triệu đồng mỗi tháng. Đây chính là dạng làm đẹp cộng đồng sâu nhất: không chỉ sửa mái tóc, mà sửa cả đường sinh kế của một thế hệ trẻ từng hoang mang, không biết mình phù hợp với công việc nào.
Giới hạn hiện tại và lời mời gọi tham gia từ phía tây thành phố
Không có mô hình thiện nguyện nào hoàn hảo, và Hội Tóc Hải Phòng cũng vậy. Điều mà Ban Chủ nhiệm Hội Tóc Hải Phòng canh cánh trong lòng là mong mỏi có thể mở rộng phạm vi thu hút, tập hợp các thành viên ở phía tây thành phố để lan tỏa những hoạt động tình nguyện thiết thực, vì cộng đồng, chung tay xây dựng thành phố. Hạn chế về địa lý và nhân lực khiến nhiều khu vực còn chưa hưởng được những chương trình cắt tóc xã hội mà các thành viên đã duy trì bền bỉ.
Nhưng chính giới hạn đó lại là lời nhắc cho toàn ngành làm đẹp: nếu một hội nghề với hơn 80 chủ salon tóc vẫn khao khát mở rộng mạng lưới thì chẳng có lý do gì những salon tóc Hải Phòng khác, hay ở các địa phương khác, lại đứng ngoài cuộc. Người làm đẹp vốn quen chăm chút từng chi tiết nhỏ của mái tóc, gương mặt; đã đến lúc họ chăm chút thêm cho “diện mạo” của cộng đồng. Khi niềm đam mê nghề tóc được chuyển hóa thành lòng trắc ẩn và hành động cụ thể, những chiếc kéo sẽ không chỉ cắt đi phần tóc thừa, mà còn cắt bớt khoảng cách giữa người may mắn và người yếu thế.
