Từ đêm hòa nhạc Hải Phòng đến tuyên bố về một Thành phố Âm nhạc
Hòa nhạc “Những miền âm thanh – Realms of Sound” là chương trình âm nhạc cổ điển quy tụ năm nghệ sĩ piano Việt Nam từng đoạt giải thưởng quốc tế, được tổ chức tại Hải Phòng như sự kiện khởi động cho dự án dài hạn xây dựng thành phố trở thành “Thành phố Âm nhạc”, gắn âm nhạc hàn lâm với chiến lược phát triển văn hóa, giáo dục và kinh tế sáng tạo của địa phương. Điều khiến đêm hòa nhạc Hải Phòng này quan trọng không phải ở số lượng tác phẩm hay độ nổi tiếng của tác giả, mà ở việc nó được xem như một tuyên bố: Hải Phòng muốn được nhớ đến không chỉ là thành phố cảng, mà là nơi âm nhạc cổ điển trở thành bản sắc đô thị. Khi Hội Nhạc cổ điển Việt Nam bắt tay với UBND thành phố để xác lập mục tiêu xây dựng hệ sinh thái âm nhạc bền vững, họ đang đặt nền móng cho một hướng phát triển văn hóa đầy tham vọng, thay vì chỉ tổ chức thêm một chương trình biểu diễn lẻ tẻ.
Năm nghệ sĩ piano Việt Nam và hành trình qua nhiều miền âm thanh
Tâm điểm của chương trình là năm nghệ sĩ piano Việt Nam từng giành nhiều giải thưởng quốc tế: Đỗ Hiền An, Ngô Phương Vi, Nguyễn Việt Trung, Hoàng Mạnh Lâm và Trần Khánh Quang. Việc lựa chọn một đội hình piano Việt Nam cho thấy thành phố không muốn xây dựng hình ảnh Thành phố Âm nhạc quanh những ngôi sao quốc tế ngắn hạn, mà từ chính lực lượng nghệ sĩ trong nước đang từng bước khẳng định tên tuổi. Nghệ sĩ trẻ Nguyễn Việt Trung – một trong những gương mặt nổi bật – là minh chứng trực tiếp cho thế hệ mới của piano Việt Nam có thể mang chương trình đạt chuẩn quốc tế đến công chúng địa phương. Về nội dung, “Những miền âm thanh” được xây dựng như một hành trình xuyên qua nhiều không gian văn hóa và trạng thái cảm xúc: từ ký ức dân gian Slav, cảnh sắc mùa hè bên mặt nước, nhịp sống đô thị Mỹ, điệu múa Ba Lan tới tiếng chuông từ phương xa và sắc màu sân khấu nhạc kịch. Sự đa dạng này không chỉ phô diễn kỹ thuật mà còn mở ra cho khán giả Hải Phòng một bức tranh rộng hơn về thế giới âm nhạc cổ điển.
Âm nhạc cổ điển như nền tảng cho giáo dục và kinh tế sáng tạo
Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam nhấn mạnh: “Âm nhạc cổ điển là một di sản văn hóa của nhân loại, đồng thời cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao đời sống tinh thần, bồi đắp và nuôi dưỡng những giá trị thẩm mỹ, hình thành nguồn nhân lực sáng tạo cho xã hội.” Tuyên bố này đặt câu chuyện Thành phố Âm nhạc trong tầm nhìn rộng hơn: âm nhạc không chỉ để thưởng thức, mà là một công cụ giáo dục, một động lực cho kinh tế sáng tạo. Từ đó, Hội định hình một kế hoạch dài hơi: nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên âm nhạc, đưa phương pháp giáo dục âm nhạc tiên tiến vào trường học và cộng đồng, tổ chức các chương trình biểu diễn định kỳ để đưa âm nhạc cổ điển đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, đồng thời tăng cường giao lưu quốc tế, kết nối các nghệ sĩ và dàn nhạc trong và ngoài nước với Hải Phòng. Đây là cách tiếp cận nghiêm túc: thay vì coi âm nhạc cổ điển là thú chơi của một nhóm nhỏ, thành phố muốn nó trở thành năng lực chung của thế hệ học sinh, sinh viên.
Từ một đêm hòa nhạc đến hệ sinh thái âm nhạc của thành phố cảng
Điểm đáng chú ý là hòa nhạc Hải Phòng lần này được xem như bước khởi động cho một quá trình hợp tác bài bản giữa Hội Nhạc cổ điển Việt Nam và thành phố, đi từ giáo dục âm nhạc, tổ chức biểu diễn, giao lưu quốc tế đến phát triển sản phẩm văn hóa gắn với du lịch và kinh tế sáng tạo. Hội cũng tuyên bố sẵn sàng đồng hành trong việc xây dựng các festival, lễ hội âm nhạc và sự kiện nghệ thuật quy mô, hướng tới hình thành một hệ sinh thái âm nhạc bền vững để Hải Phòng hiện diện trên bản đồ văn hóa trong nước và quốc tế. Trong bức tranh rộng hơn, hoạt động năm 2026 của Hội Nhạc cổ điển Việt Nam được ghi dấu bằng nhiều dự án mang ý nghĩa chính trị – văn hóa, như hòa nhạc chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV hay chương trình kỷ niệm 76 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ba Lan. Việc đưa Hải Phòng vào chuỗi hoạt động này cho thấy vị thế mới của thành phố trong chiến lược âm nhạc cổ điển quốc gia: không phải địa điểm biểu diễn ngẫu nhiên, mà là đối tác chiến lược để kiến tạo một Thành phố Âm nhạc. Nếu những kế hoạch về đào tạo, biểu diễn định kỳ, festival và giao lưu quốc tế được triển khai đúng tinh thần đã công bố, “Những miền âm thanh” sẽ được nhớ như đêm đầu tiên của một hành trình dài, nơi piano Việt Nam và âm nhạc cổ điển không chỉ vang lên trong nhà hát, mà len vào trường học, không gian công cộng và cả bản sắc của một thành phố cảng đang tự làm mới mình.
