Dự án Hồ Tây Hà Nội: Thỏa thuận PPP lớn và tham vọng tái tạo không gian hồ
Dự án Hồ Tây Hà Nội là chương trình đầu tư, cải tạo và phát huy giá trị khu vực hồ Tây cùng tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ, triển khai theo mô hình đối tác công – tư, với mục tiêu vừa nâng cấp hạ tầng, vừa tái thiết không gian công cộng ven hồ theo định hướng phát triển đô thị bền vững.
UBND TP Hà Nội đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư cho dự án đầu tư, cải tạo, phát huy giá trị khu vực hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức PPP, hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao (BT). Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời, một thành viên của Sun Group, được chỉ định thực hiện toàn bộ dự án. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 30.151 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu khoảng 15%, tương đương hơn 4.500 tỷ đồng, phần còn lại là vốn huy động hợp pháp khác. Đây là con số cho thấy Hà Nội đang đặt cược rất lớn vào cải tạo Hồ Tây, biến quỹ đất và mặt nước hiếm hoi này thành trục hạ tầng Hà Nội quan trọng ở phía bắc, thay vì chỉ dừng ở một không gian nghỉ ngơi cuối tuần.
Quy mô 568 ha, 13,5 km đường ven hồ: Cải tạo Hồ Tây không chỉ là lát lại vỉa hè
Phạm vi nghiên cứu của dự án bao gồm khoảng 568 ha tại phường Tây Hồ, trong đó khoảng 521 ha là mặt nước hồ Tây được giữ nguyên hiện trạng và khoảng 47 ha đất ven hồ. Dự án cải tạo Hồ Tây vì thế không phải là một gói chỉnh trang nhỏ lẻ, mà là một can thiệp không gian ở cấp độ toàn hồ, đòi hỏi cân bằng tinh tế giữa bảo tồn và phát triển đô thị. Nếu làm tốt, đây sẽ là khuôn mẫu mới cho việc ứng xử với các không gian mặt nước trong quá trình phát triển đô thị Hà Nội.
Trọng tâm kỹ thuật của dự án là cải tạo, chỉnh trang tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ Tây dài khoảng 13,5 km. Phương án mở rộng được xác định sẽ không thực hiện về phía khu dân cư hiện hữu, một chi tiết cho thấy nỗ lực hạn chế tối đa xáo trộn trong các khu phố đã hình thành. Nói cách khác, phần “hy sinh” chủ yếu sẽ diễn ra về phía mặt nước hoặc các quỹ đất công, thay vì đẩy người dân ra khỏi nơi ở lâu năm. Đó là một lựa chọn đáng hoan nghênh, nhưng cũng tạo áp lực rất lớn lên thiết kế kỹ thuật và mỹ quan của toàn bộ tuyến đường ven hồ.
Tiến độ đến 2030: Hai giai đoạn và bài kiểm tra năng lực triển khai Sun Group
Theo tiến độ đã được Hà Nội phê duyệt, toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2030, chia thành hai giai đoạn liên hoàn. Giai đoạn 1 diễn ra từ quý III/2026 đến quý IV/2028, tập trung vào cải tạo các tuyến đường hiện có và thi công sàn cảnh quan ven hồ; riêng đoạn Quảng An được lên kế hoạch hoàn thành sớm hơn, vào khoảng quý III/2027. Giai đoạn 2 kéo dài từ quý I/2027 đến quý IV/2030, đầu tư đồng bộ các hạng mục công trình, cảnh quan và công viên theo quy hoạch đã được duyệt.
Cơ cấu tài chính của dự án cho thấy Sun Group đầu tư thông qua Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời với phần vốn chủ sở hữu chiếm 15% tổng mức đầu tư, phần còn lại là vốn huy động từ các nguồn hợp pháp. Dự án thực hiện theo hợp đồng BT và thanh toán bằng quỹ đất. Điều này đồng nghĩa với việc năng lực thi công, khả năng huy động vốn và quản trị rủi ro của nhà đầu tư sẽ quyết định trực tiếp tiến độ cũng như chất lượng hạ tầng Hà Nội ở khu vực Hồ Tây. Nếu chậm trễ, Hà Nội không chỉ mất thời gian, mà còn đánh mất cơ hội tái cấu trúc không gian đô thị phía bắc.
Từ Opera Hà Nội đến vành đai cảnh quan: Hồ Tây trên đường trở thành cực văn hóa – hạ tầng mới
Dự án Hồ Tây Hà Nội không diễn ra trong khoảng trống. Cùng thời điểm, Sun Group đầu tư Nhà hát Opera Hà Nội và Công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề tại hồ Đầm Trị, bán đảo Quảng An, với quy mô khoảng 19 ha và tổng mức đầu tư gần 12.800 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2027. Khi đặt các mảnh ghép này cạnh nhau, có thể thấy một chiến lược rõ ràng: kết hợp hạ tầng giao thông ven hồ, cảnh quan mở và thiết chế văn hóa quy mô lớn để tạo một cực phát triển đô thị mới.
Theo một nhận định quan trọng, "việc đồng thời triển khai các dự án quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tạo diện mạo mới cho khu vực hồ Tây, với sự kết hợp giữa hạ tầng giao thông, cảnh quan, văn hóa và không gian công cộng". Nói cách khác, câu chuyện không còn dừng lại ở mở rộng một tuyến đường hay nâng cấp một công viên, mà là sắp đặt lại vai trò của Hồ Tây trong bản đồ phát triển đô thị Hà Nội. Nếu chính quyền giữ được kỷ luật tài chính, kiểm soát tốt hợp đồng PPP và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân, doanh nghiệp như yêu cầu đã đặt ra, Hồ Tây sẽ không chỉ đẹp hơn, mà còn trở thành minh chứng cho cách một đô thị lớn có thể cải tạo không gian công cộng thông minh trong bối cảnh quỹ đất ngày càng hạn chế.
