Bước ngoặt đầu tư: 96 dự án và tham vọng mở rộng không gian Thủ đô
Việc Hà Nội khởi công và khánh thành 96 dự án với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, trong đó có 18 công trình trọng điểm được lựa chọn làm động lực phát triển kinh tế-xã hội, đánh dấu một bước ngoặt trong chiến lược phát triển đô thị và hạ tầng giao thông Thủ đô, đặc biệt ở khu vực phía Bắc, nơi được định hướng trở thành không gian đô thị hiện đại, đồng bộ và mở rộng dư địa tăng trưởng. Điểm đáng nói là đây không phải những khoản đầu tư rời rạc, mà là một gói “tái cấu trúc” hạ tầng đô thị có chủ đích. Chào mừng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, thành phố đồng thời công bố danh mục 292 công trình khánh thành, khởi công và triển khai với tổng mức đầu tư khoảng 384.886 tỷ đồng, trong đó vốn ngoài ngân sách chiếm hơn 91%. Con số này cho thấy Hà Nội đang đặt cược tương lai tăng trưởng vào khả năng huy động nguồn lực xã hội, chứ không chỉ trông vào ngân sách nhà nước. Theo Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng, 18 công trình tiêu biểu được lựa chọn để giải quyết các yêu cầu cấp thiết về kết cấu hạ tầng, giao thông, môi trường và dịch vụ công, đồng thời tạo thêm động lực phát triển kinh tế-xã hội trong những năm tới. Đây là tuyên bố mang tính định hướng: hạ tầng không còn là phần việc “hậu cần” mà trở thành trụ cột của chiến lược tăng trưởng hai con số mà Hà Nội đang kiên định theo đuổi.
Phía Bắc Thủ đô: từ vùng ven thành cực tăng trưởng mới
Nếu phải chọn một khu vực thể hiện rõ nhất tham vọng phát triển đô thị Hà Nội, phía Bắc Thủ đô là câu trả lời thuyết phục nhất. Việc triển khai các dự án phát triển đô thị tại khu vực này được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hạ tầng, hình thành không gian đô thị hiện đại, đồng bộ và tạo thêm động lực phát triển cho Thủ đô. Trường hợp xã Vĩnh Thanh là ví dụ điển hình. Ngày 8/10, địa phương phối hợp với một tập đoàn tư nhân tổ chức lễ khởi công dự án xây dựng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật xung quanh Trung tâm giao lưu hàng hóa và dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị mới Hateco trên địa bàn xã. Đây không chỉ là hoạt động chào mừng 1016 năm Thăng Long – Hà Nội, 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và 150 năm danh xưng Đông Anh, mà là bước đi chiến lược để đưa một vùng ven vào quỹ đạo đô thị hóa nhanh. Dự án Khu đô thị mới Hateco Đông Anh có tổng diện tích khoảng 42ha, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 25.228 tỷ đồng, với các chức năng đô thị đa dạng, bổ sung đáng kể nguồn cung nhà ở, dịch vụ và tiện ích đô thị, thúc đẩy quá trình đô thị hóa theo hướng đồng bộ, hiện đại. Song song, dự án hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật xung quanh Trung tâm giao lưu hàng hóa có tổng mức đầu tư gần 589,3 tỷ đồng trên diện tích khoảng 12,95ha, hình thành khoảng 2,7km tuyến đường cùng hệ thống cầu vượt, thoát nước, chiếu sáng, viễn thông và cây xanh.
Hạ tầng giao thông Thủ đô: các tuyến vành đai thành xương sống tăng trưởng
Muốn phát triển đô thị Hà Nội theo hướng hiện đại, không thể bỏ qua hạ tầng giao thông Thủ đô. Các công trình trọng điểm về giao thông – đặc biệt là các tuyến vành đai – đang dần trở thành xương sống cho không gian phát triển mới. Dự án đường Vành đai 1 đã thông xe toàn tuyến, trừ hai cầu vượt tại nút giao Láng Hạ – Giảng Võ và đường Nguyễn Chí Thanh, và dự kiến hoàn thành toàn tuyến trong năm 2026. Cùng với đó, đường Vành đai 2,5 được triển khai trên nhiều đoạn tuyến với quy mô mặt cắt 40–50m, kết nối từ khu vực gần cầu Thanh Trì đến khu đô thị mới Ciputra. Các đoạn Nguyễn Hoàng Tôn – Xuân Tảo, Cầu Giấy – khu đô thị mới Dịch Vọng, Nguyễn Trãi – Đầm Hồng hay Lĩnh Nam – Vành đai 3 đang được thi công với khối lượng từ 40% đến 90%, cho thấy quyết tâm đưa tuyến này vào khai thác thông suốt. Mục tiêu được thành phố xác định rõ: đưa các tuyến vành đai vào khai thác liên tục, phục vụ tốt nhu cầu đi lại của người dân và góp phần đồng bộ hạ tầng giao thông Thủ đô. Khi các tuyến này hoàn thiện, năng lực lưu thông hàng hóa, sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư sẽ được mở rộng, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Kết nối TOD, trục Nhật Tân – Nội Bài và cảnh quan sông Hồng: tầm nhìn đô thị dài hạn
Điểm khác biệt của các dự án Hà Nội đang triển khai không chỉ nằm ở quy mô, mà ở cách chúng được đặt vào một cấu trúc đô thị mới. Các dự án tại Vĩnh Thanh và khu vực phía Bắc Thủ đô nằm trong khu vực đầu mối các tuyến đường giao thông huyết mạch như Hoàng Sa, Võ Văn Kiệt, đồng thời gắn với mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông (TOD) của tuyến đường sắt đô thị số 6. Đặc biệt, chúng nằm trong không gian phát triển của Trục Nhật Tân – Nội Bài và Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, có vai trò tăng cường liên kết giữa Vĩnh Thanh với các khu vực đô thị, dịch vụ, thương mại và các đầu mối giao thông quan trọng của thành phố. Nói cách khác, mỗi công trình hạ tầng không chỉ giải quyết bài toán giao thông cục bộ, mà là một mắt xích trong mạng lưới đô thị hóa dọc các trục chiến lược. Thành phố xác định đây không chỉ là một dự án phát triển đô thị, mà còn là nguồn lực quan trọng để mở rộng không gian và tạo thêm dư địa tăng trưởng. Khi được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả đầu tư, các dự án sẽ thúc đẩy xây dựng, thương mại, dịch vụ, tạo thêm việc làm, mở rộng nguồn thu ngân sách và hình thành nguồn lực để tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng. Đây là cách tiếp cận đáng chú ý: coi hạ tầng là “vốn mồi” cho những vòng đầu tư tiếp theo, chứ không phải chi phí một lần.
Tác động tới đời sống người dân và bài toán trách nhiệm thực thi
Ở góc độ người dân, những con số hàng chục nghìn tỷ chỉ có ý nghĩa khi chuyển thành đường sá, không gian xanh và dịch vụ công cụ thể. Dự án hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật xung quanh Trung tâm giao lưu hàng hóa được đánh giá là công trình có ý nghĩa thiết thực, trực tiếp cải thiện điều kiện giao thông, hạ tầng kỹ thuật của khu vực, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, lưu thông hàng hóa, phát triển sản xuất, kinh doanh, đồng thời tạo tiền đề khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế của địa phương. Các dự án trọng điểm được kỳ vọng không chỉ tạo động lực trong quá trình xây dựng mà còn góp phần mở rộng năng lực sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa, thu hút đầu tư và cải thiện chất lượng sống của người dân. Tuy nhiên, quy mô đầu tư lớn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả sử dụng vốn, chất lượng công trình và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện – như chính lãnh đạo thành phố đã nhấn mạnh. Công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án như bãi đỗ xe, cây xanh giữa Vành đai 1 và đường La Thành cho thấy mức độ phức tạp: 164 hộ dân, 2 tổ chức, tổng số tiền đền bù, hỗ trợ đã chi trả là 1.485 tỷ đồng, cùng kế hoạch tái định cư bằng đất và nhà ở xã hội. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành công trình trước ngày 31/12/2026, đồng thời yêu cầu thiết kế theo hướng cây xanh, cảnh quan kết hợp đường nội bộ. Đây là phép thử cho cam kết phát triển đô thị Hà Nội đi cùng chất lượng sống, chứ không đánh đổi bằng không gian sống chật chội và thiếu tiện ích.
