Ngôn ngữ là năng lực an ninh từ cơ sở
Bồi dưỡng tiếng Lào cho cán bộ công an cơ sở là trang bị khả năng giao tiếp trực tiếp với người dân và lực lượng chức năng bên kia biên giới, qua đó hỗ trợ dân vận, trao đổi thông tin và xử lý công việc an ninh sát thực tế hơn. Với tuyến Thanh Hóa – Hủa Phăn, đây không phải kỹ năng phụ: đường biên vừa có ý nghĩa quốc phòng, an ninh, vừa gắn với đời sống qua lại thường xuyên của cư dân hai bên. Công an Thanh Hóa phối hợp Trường Cao đẳng Sơn La tổ chức ba lớp bồi dưỡng từ cuối năm 2025 đến nay, với hơn 100 cán bộ, chiến sĩ tham gia; mỗi khóa kéo dài hơn 30 ngày. Quy mô ấy cho thấy địa phương đang xem năng lực ngôn ngữ như một phần của chất lượng công tác tuyến đầu, chứ không chỉ là một khóa học bổ sung.
Qua lại thường xuyên đòi hỏi giao tiếp trực tiếp
Ở khu vực biên giới, giao lưu, hợp tác, quan hệ thân tộc, trao đổi hàng hóa và việc đi lại của người dân khiến giao tiếp rõ ràng có giá trị thực tế mỗi ngày. Một lời chào bằng tiếng Lào có thể mở đầu cuộc trò chuyện; quan trọng hơn, khả năng trao đổi trực tiếp giúp cán bộ truyền đạt thông tin, tuyên truyền, vận động và tiếp nhận phản ánh mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào phiên dịch. Điều này có thể hạn chế hiểu nhầm, đồng thời giúp thông tin từ cơ sở đến lực lượng chức năng đầy đủ và chính xác hơn. Đó là lý do việc học tiếng Lào gắn chặt với công tác dân vận: người dân dễ chia sẻ hơn khi được lắng nghe bằng ngôn ngữ quen thuộc. Từ sự tin cậy trong giao tiếp, lực lượng chức năng có thêm điều kiện nắm tình hình và củng cố quan hệ phối hợp Việt Nam Lào.
Hỗ trợ phối hợp phòng, chống tội phạm
Giá trị nghiệp vụ của tiếng Lào thể hiện rõ khi cán bộ cần trao đổi với lực lượng chức năng nước bạn, tiếp cận nhân chứng hoặc xác minh thông tin liên quan đến an ninh, trật tự. Trong phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm, đặc biệt là tội phạm ma túy, việc giảm rào cản ngôn ngữ giúp quá trình phối hợp xử lý vụ việc có thêm thuận lợi. Đây không phải lời bảo đảm rằng biết ngoại ngữ sẽ tự giải quyết được vấn đề; đó là công cụ giúp thông tin đi nhanh, rõ và ít bị sai lệch hơn. Khả năng giao tiếp trực tiếp cũng góp phần tăng cường phối hợp giữa Công an hai tỉnh Thanh Hóa và Hủa Phăn. Trên một tuyến biên giới có hoạt động qua lại của người dân, quan hệ công tác bền chặt và hiểu đúng thông tin là những điều kiện thiết thực để giữ vững an ninh biên giới.
Đào tạo cần đi cùng rèn luyện liên tục
Các lớp học trang bị bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, đồng thời giới thiệu phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa Lào. Phần văn hóa có ý nghĩa thiết thực: giao tiếp hiệu quả không chỉ dựa vào từ vựng mà còn cần sự tôn trọng cách ứng xử của người đối diện. Mục tiêu được đặt ra là 100% cán bộ Công an xã giáp biên được bồi dưỡng tiếng Lào. Tuy vậy, thời lượng mỗi khóa hơn 30 ngày khó có thể tạo ra năng lực sử dụng thành thạo nếu thiếu thực hành thường xuyên. Như Trung tá Trịnh Ngọc Dũng, Phó Trưởng Công an xã Sơn Thủy, chia sẻ, cán bộ cần tiếp tục tự học, tự rèn luyện sau khóa học. Vì thế, bước tiếp theo nên là duy trì cơ hội sử dụng tiếng Lào trong công việc hằng ngày. Đào tạo có hiệu quả khi kiến thức trong lớp trở thành năng lực giao tiếp tại địa bàn.
