Ngoại ngữ là năng lực công tác tại địa bàn
Bồi dưỡng tiếng Lào cho công an xã giáp biên là việc trang bị khả năng giao tiếp trực tiếp với người dân và lực lượng chức năng nước bạn, nhằm cải thiện công tác cơ sở và phối hợp giữ gìn an ninh biên giới. Đây không phải kỹ năng phụ trong một địa bàn mà ngôn ngữ có thể quyết định thông tin đến đúng người, đúng lúc hay không. Tuyến Thanh Hóa Hủa Phăn vừa có ý nghĩa quốc phòng, an ninh, vừa là nơi người dân hai bên thường xuyên giao lưu, thăm thân, trao đổi hàng hóa và qua lại. Trong bối cảnh ấy, một cuộc trò chuyện không cần qua trung gian có giá trị thiết thực: cán bộ dễ truyền đạt khuyến cáo, còn người dân có thể trình bày sự việc và nguyện vọng rõ ràng hơn. Đầu tư vào tiếng Lào vì thế là cách đưa năng lực bảo đảm an ninh đến gần đời sống biên giới.
Ba lớp học đáp ứng nhu cầu từ cơ sở
Từ cuối năm 2025 đến nay, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trường Cao đẳng Sơn La tổ chức ba lớp bồi dưỡng cho hơn 100 cán bộ, chiến sĩ, hướng tới mục tiêu toàn bộ cán bộ công an xã giáp biên được học tiếng Lào. Mỗi khóa kéo dài hơn 30 ngày; lịch học vào thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật giúp học viên vừa học vừa duy trì công tác tại đơn vị. Nội dung không dừng ở nghe, nói, đọc, viết mà còn giới thiệu phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa Lào. Cách thiết kế này hợp lý: giao tiếp nghiệp vụ muốn hiệu quả cần cả vốn từ lẫn hiểu biết về cách ứng xử. Dù vậy, khóa học chỉ là bước khởi đầu. Trung tá Trịnh Ngọc Dũng, Phó Trưởng Công an xã Sơn Thủy, lưu ý rằng cán bộ cần tiếp tục tự học, tự rèn sau đào tạo để dần sử dụng ngôn ngữ thành thạo hơn.
Giao tiếp trực tiếp nâng chất lượng phối hợp
Giá trị rõ nhất của tiếng Lào nằm ở những việc thường ngày: thăm hỏi, tuyên truyền, vận động và tiếp nhận phản ánh tại địa bàn. Khi cán bộ có thể trao đổi trực tiếp, thông tin từ người dân được ghi nhận đầy đủ, chính xác hơn, đồng thời giảm vướng mắc do bất đồng ngôn ngữ hoặc phải chờ phiên dịch. Đây là nền tảng để xây dựng lòng tin, chứ không chỉ là thuận tiện hành chính. Năng lực ấy cũng có ý nghĩa nghiệp vụ trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, đặc biệt là tội phạm ma túy, khi cán bộ cần trao đổi với lực lượng chức năng và tiếp xúc người dân nước bạn. Tiếng Lào giúp việc tiếp cận, xác minh thông tin và phối hợp xử lý vụ việc chủ động hơn. Vì vậy, tăng cường hợp tác Việt Lào ở tuyến biên giới cần bắt đầu từ khả năng hiểu nhau ngay tại cấp cơ sở.
Từ lớp học đến năng lực bền vững
Mục tiêu bồi dưỡng toàn bộ cán bộ công an xã giáp biên là hướng đi cần thiết, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc duy trì tiếng Lào sau lớp học. Nếu thiếu môi trường thực hành, vốn từ và sự tự tin có thể mai một; nếu được dùng đều trong tiếp xúc dân cư và trao đổi nghiệp vụ, kỹ năng sẽ trở thành một phần của năng lực công tác. Điều đáng kỳ vọng không chỉ là thêm cán bộ biết ngoại ngữ, mà là giảm khoảng cách giữa lực lượng chức năng với cộng đồng hai bên. Trên tuyến Thanh Hóa Hủa Phăn, giao tiếp thông suốt hỗ trợ nắm tình hình, củng cố quan hệ phối hợp và xử lý công việc gần dân hơn. Đào tạo tiếng Lào vì thế nên được xem là đầu tư thiết thực cho an ninh biên giới: bắt đầu từ lời chào, nhưng hướng tới sự tin cậy và hợp tác bền vững.
