Du lịch thể thao: từ cung đường chạy đến lý do lên đường
Du lịch thể thao là hình thức du lịch mà trong đó hoạt động vận động – như chạy bộ, đạp xe, bơi, triathlon – giữ vai trò trung tâm của chuyến đi, nơi du khách chọn điểm đến không chỉ vì phong cảnh hay dịch vụ nghỉ dưỡng mà còn vì được tham gia giải đấu, thử thách sức bền và kết hợp khám phá văn hóa, ẩm thực, thiên nhiên của vùng đất họ đặt chân tới. Xu hướng này đang tạo nên một lớp du khách quốc tế chạy bộ mới: họ đến Việt Nam trước hết để đứng trên vạch xuất phát, nhưng ở lại lâu hơn để sống như người bản địa. Với họ, giải chạy marathon Việt Nam không phải “phần phụ” của kỳ nghỉ mà là cái cớ hoàn hảo để lên đường, đặt vé máy bay và mở rộng bản đồ trải nghiệm cá nhân. Điều này giải thích vì sao số lượng runner quốc tế đến Việt Nam tăng rõ rệt trong vài năm gần đây.
Việt Nam hấp dẫn runner quốc tế nhờ cảnh quan và mùa giao thời
Nếu phải chọn một lý do chính khiến du khách quốc tế chạy bộ đổ về Việt Nam, đó là sự kết hợp hiếm có giữa địa hình đa dạng và khí hậu dễ chịu vào các mùa chuyển tiếp. Dải bờ biển hơn 3.260km, núi non trùng điệp và đô thị hiện đại tạo nên cực nhiều cung đường hấp dẫn cho marathon đường phố, trail chạy núi, triathlon Việt Nam hay các giải aquathlon bơi – chạy. Các mùa cuối hè, đầu thu, mùa đông mát và đầu xuân là thời điểm lý tưởng cho du lịch thể thao: trời dịu, lượng khách thuần nghỉ dưỡng giảm, nhưng các giải chạy, leo núi, đua xe lại “đốt nóng” mùa du lịch. Điều này không chỉ tốt cho trải nghiệm thi đấu khi runner không phải cự ly dài dưới nắng gắt, mà còn giúp điểm đến rải đều lượng khách quanh năm, tránh cảnh đông đúc ngột ngạt của cao điểm mùa hè.
Giải chạy trở thành sản phẩm du lịch: dữ liệu cho thấy điều gì?
Các con số gần đây cho thấy giải chạy marathon Việt Nam đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện thuần thể thao. Cuối tháng 7, Quảng Trị tổ chức giải aquathlon và marathon nhiều cự ly, thu hút gần 5.000 vận động viên trong và ngoài nước tham gia, kéo theo tình trạng kín phòng tại hệ thống khách sạn, khu nghỉ gần bãi biển Bao Ninh. Tại Hà Nội, một giải chạy qua các di sản nội đô năm 2024 ghi nhận hơn 18.000 người tham dự, trong đó có gần 1.300 vận động viên quốc tế đến từ 55 quốc gia. Ở phía Nam, dữ liệu từ nền tảng du lịch trực tuyến cho thấy Giải Marathon TPHCM diễn ra từ 9–11/1 đã khiến lượng tìm kiếm du lịch đến thành phố tăng mạnh, đặc biệt từ Hàn Quốc (206%), Nhật Bản (109%) và Singapore (107%). Một giải marathon có thể diễn ra trong vài giờ, nhưng hành trình của runner quốc tế thường kéo dài 3–5 ngày với tham quan, ăn uống, mua sắm và trải nghiệm văn hóa.
Du khách quốc tế chạy bộ: từ vạch xuất phát đến bản đồ trải nghiệm
Điểm thú vị là runner quốc tế không xem Việt Nam chỉ là “sân vận động ngoài trời”. Với nhiều người, đăng ký một giải đấu là bước đầu của cả chuyến đi: họ lên kế hoạch di chuyển, chọn khách sạn, đặt các tour hậu giải chạy để khám phá điểm đến. Đó có thể là một ngày ngắm phố cổ Hội An, vài giờ chèo SUP trên vịnh biển, một chuyến trekking cao nguyên Đà Lạt, hay tour làng nghề, trải nghiệm nông nghiệp, tắm suối khoáng nóng sau cự ly marathon. Chính cách tiêu dùng trải nghiệm này làm du lịch thể thao khác biệt: runner mang theo gia đình, bạn bè; họ sẵn sàng chi cho ăn uống, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tham quan di sản hơn các nhóm khách “check-in rồi về”. Khi các gói sản phẩm kết hợp giải chạy – lưu trú – khám phá được xây dựng bài bản, một giải đấu vài giờ có thể biến thành chuyến đi dài ngày, tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu trên mỗi du khách.
Từ chạy bộ đến chiến lược du lịch thể thao dài hạn
Sự bùng nổ của du lịch thể thao không phải hiện tượng nhất thời. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy phân khúc này đang tăng trưởng hàng năm với tốc độ 16,8% giai đoạn 2026–2033, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về các hành trình cá nhân hóa, giàu trải nghiệm vận động và gắn với thiên nhiên. Người Việt cũng dần chọn chuyến đi theo đam mê: 27% ưu tiên các hoạt động vận động như đi bộ, đạp xe trong kỳ nghỉ. Trên thực tế, những sự kiện như Sports Festival tổ chức tại Lâm Đồng từ 1/8 đến 22/9 với kỳ vọng thu hút 17.000 vận động viên và du khách, hay mùa thứ ba giải leo núi "Bước chân trên mây" tại Lai Châu vào tháng 10 cho thấy các địa phương đã coi chạy bộ, leo núi, đua xe là công cụ kéo dài mùa du lịch, không chỉ là hoạt động phụ họa. Khi kết hợp khéo léo giữa giải đấu, văn hóa, nghỉ dưỡng và yếu tố bền vững, Việt Nam có cơ hội thực sự trở thành điểm đến du lịch thể thao nổi bật, trong đó chạy bộ giữ vai trò “cửa ngõ” thu hút du khách quốc tế.
