Số hóa có ý nghĩa khi giải quyết việc thường ngày
Chuyển đổi số TP.HCM là việc kết nối nền tảng, dữ liệu và dịch vụ công để người dân hoàn thành những nhu cầu thiết thực với ít bước hơn, từ đi lại đến làm thủ tục hộ tịch. Ngày 28-10, tại Nhà ga Bến Thành, UBND TP.HCM ra mắt ba mô hình số hóa hướng đến một chính quyền phục vụ nhanh chóng, thuận tiện và nhân văn. Điểm đáng chú ý không nằm ở số lượng công nghệ mới, mà ở cách đưa dịch vụ đến nơi phát sinh nhu cầu: hành trình giao thông được gom trên VNeID, giấy tờ y tế được chuyển vào kho dữ liệu dùng chung, còn hỗ trợ hộ tịch có thể đến tận nhà. Ba mô hình khác lĩnh vực nhưng cùng thay đổi một thói quen hành chính: người dân không nhất thiết phải tự mang mọi thông tin giữa các cơ quan. Thành phố tổ chức lễ ra mắt với sự tham dự của lãnh đạo UBND, Công an thành phố và các sở, ngành.
VNeID gom trải nghiệm metro và xe buýt
Với mô hình kết nối giao thông công cộng, người dân tiếp cận dịch vụ qua ứng dụng VNeID: có thể tra cứu, quản lý lộ trình đa phương tiện, dùng định danh điện tử và tích hợp vé điện tử trên cùng nền tảng. Theo thông tin giới thiệu, người dùng có thể xem hành trình, mua và sử dụng vé điện tử cho metro và xe buýt mà không cần cài nhiều ứng dụng riêng. Đây là bước đi hợp lý vì sự tiện lợi của giao thông công cộng không chỉ nằm ở chuyến tàu hay xe, mà còn ở việc giảm thao tác trước khi lên đường. Tuy vậy, một nền tảng thống nhất chỉ hữu ích nếu thông tin tuyến, thanh toán và vé vận hành trơn tru trong thực tế. Thành phố định hướng hoàn thiện tiện ích giao thông trên VNeID và mở rộng kết nối dữ liệu, qua đó hướng tới vé điện tử chung cho hệ thống giao thông công cộng.
Dữ liệu chứng sinh, báo tử giảm giấy tờ phải nộp
Mô hình dữ liệu chứng sinh báo tử kết nối thông tin từ bốn bệnh viện — Chợ Rẫy, Từ Dũ, Hùng Vương và Ung Bướu — về kho dữ liệu dùng chung. Khi người dân làm thủ tục khai sinh hoặc khai tử, công chức tư pháp - hộ tịch có thể tra cứu, xác thực dữ liệu thay vì yêu cầu gia đình mang nộp giấy tờ bản giấy trong mọi trường hợp. Lợi ích được giới thiệu khá cụ thể: giảm giấy tờ phải xuất trình, tiết kiệm thời gian và chi phí. Đây là phần ít phô trương nhưng có thể tạo khác biệt rõ rệt, bởi người dân thường phải xử lý hồ sơ đúng vào lúc gia đình vừa có em bé hoặc đang chịu mất mát. Mô hình hiện được thí điểm tại bốn bệnh viện; sau giai đoạn này, thành phố dự kiến mở rộng kết nối đến các cơ sở y tế khác.
Hỗ trợ khai tử tại nhà đặt con người ở trung tâm
Trong ba mô hình, Tổ phản ứng nhanh nghĩa tình kết nối Tổng đài 1022 là dịch vụ thể hiện rõ nhất việc chính quyền chủ động tìm đến người dân. Khi tiếp nhận thông tin về tang sự, tổ công tác tại địa phương xác minh, hướng dẫn đăng ký khai tử, hỗ trợ cấp giấy chứng tử và thực hiện các thủ tục liên thông. Thân nhân có thể gọi Tổng đài 1022 để thông tin được tiếp nhận và chuyển đến tổ phản ứng nhanh tại UBND cấp xã hỗ trợ. Đến nay, 168 địa phương đã hỗ trợ 1.247 trường hợp. Những con số này cho thấy dịch vụ không chỉ dừng ở kế hoạch, nhưng thước đo quan trọng vẫn là khả năng phản hồi đúng lúc và hướng dẫn trọn vẹn từng hồ sơ. Lãnh đạo thành phố giao chủ tịch UBND phường, xã trực tiếp chỉ đạo các tổ; đồng thời yêu cầu bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, an toàn dữ liệu và đánh giá hiệu quả qua mức độ hài lòng của người dân.
Ba mô hình cho thấy chuyển đổi số chỉ đáng giá khi giúp người dân bớt việc phải tự xoay xở: ít ứng dụng hơn khi đi metro, ít giấy tờ hơn khi làm hộ tịch và có người hỗ trợ khi gia đình gặp tang sự. VNeID cùng dữ liệu liên thông có thể tinh giản một số bước, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào khả năng kết nối ổn định, bảo mật và mở rộng dịch vụ. Hướng đi đúng là để dữ liệu hỗ trợ công việc, chứ không biến người dân thành người kiểm tra lỗi của hệ thống.
