Giáo dục tài chính phải trở thành một phần hành trang đại học
Giáo dục tài chính trẻ là quá trình trang bị cho người trẻ, đặc biệt là sinh viên đại học, hệ thống kiến thức và kỹ năng để quản lý thu nhập, chi tiêu, tiết kiệm, tín dụng và bảo mật số, giúp họ đưa ra quyết định tiền bạc có trách nhiệm, tránh bẫy tín dụng số và xây dựng nền tảng tự lập bền vững khi bước vào thị trường lao động. Nhìn từ thực tế, kỹ năng tài chính sinh viên hiện nay vẫn bị xem là “phụ”, trong khi lại quyết định trực tiếp khả năng tự lo cho cuộc sống sau khi tốt nghiệp. Các môn chuyên ngành được chú trọng, nhưng quản lý tiền tệ đại học thường bị giao phó cho kinh nghiệm cá nhân, dẫn tới tình trạng nhiều bạn trẻ tốt nghiệp với tấm bằng đẹp nhưng không biết lập ngân sách, không hiểu cách dùng thẻ tín dụng an toàn, càng không nhận diện được các rủi ro tín dụng số luôn bủa vây trên mạng.
Thỏa thuận Prudential – BUV: tín hiệu tích cực nhưng không nên là trường hợp cá biệt
Việc Prudential Việt Nam và Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) ký kết biên bản ghi nhớ về giáo dục tài chính cho sinh viên là minh chứng rõ ràng cho xu hướng đại học bắt tay doanh nghiệp để giải quyết một khoảng trống rất cụ thể: kỹ năng tài chính sinh viên. Thay vì chỉ nói về “khởi nghiệp” hay “làm giàu”, hợp tác này đưa nền tảng Levela – một chương trình quản lý tài chính miễn phí – vào thẳng môi trường học đường, gắn giáo dục tài chính trẻ với trải nghiệm học tập hàng ngày. Theo Báo cáo Tác động của Quỹ Prudence, “2/3 người trưởng thành trên thế giới chưa có kiến thức tài chính đầy đủ, trong khi 1,4 tỷ người trưởng thành chưa được tiếp cận các dịch vụ tài chính cơ bản”, con số đủ để cho thấy nếu trường đại học im lặng, thế hệ sinh viên sẽ bước vào đời với rủi ro rất lớn.
Khi doanh nghiệp bước vào lớp học: cơ hội tránh bẫy tín dụng số cho người trẻ
Điểm đáng nói của mô hình BUV – Prudential không chỉ là một khóa học trên nền tảng số, mà là sự gắn kết lâu dài giữa nhà trường và doanh nghiệp quanh chủ đề quản lý tiền tệ đại học. Levela tập trung vào các nội dung sát sườn với đời sống sinh viên: quản lý ngân sách và dòng tiền, tiết kiệm và quỹ khẩn cấp, tín dụng và quản lý nợ, bảo hiểm, lập kế hoạch tài chính, phòng chống gian lận và bảo mật số. Khi các khái niệm này được giảng dạy bởi đội ngũ am hiểu thị trường, sinh viên không còn tiếp cận tiền bạc như một “trò chơi ứng dụng” mà hiểu ranh giới giữa tiện lợi tài chính số và bẫy tín dụng số. Hợp tác cũng đi kèm các hội thảo nghề nghiệp, tư vấn chương trình đào tạo, khiến giáo dục tài chính gắn liền với lộ trình nghề nghiệp chứ không tách rời như một chuyên đề lý thuyết.
Kỹ năng tài chính: thước đo mới của sự tự lập thế hệ Z
Không ít người vẫn nghĩ tự lập của sinh viên chỉ là tự chi trả tiền nhà, tiền ăn, nhưng trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo, tự lập phải đồng nghĩa với khả năng quản lý rủi ro tài chính, từ khoản vay nhỏ đến các quyết định đầu tư đầu đời. Kỹ năng tài chính sinh viên vì thế không còn là “món phụ” mà trở thành thước đo bản lĩnh: bạn có dám từ chối một lời mời vay online hấp dẫn, bạn có biết đọc điều khoản trước khi ký, bạn có chuẩn bị quỹ khẩn cấp hay phụ thuộc hoàn toàn vào bố mẹ. Khi các trường đại học dám thừa nhận khoảng trống này và hợp tác với tổ chức tài chính để bù đắp, họ đang giúp sinh viên xây dựng tư duy an toàn tài chính, giảm áp lực nợ nần sau tốt nghiệp và tạo nền tảng cho lựa chọn nghề nghiệp ít bị chi phối bởi lo toan tiền bạc ngắn hạn.
Từ một mô hình hợp tác tới yêu cầu thay đổi toàn hệ thống
Thỏa thuận giữa Prudential và BUV không nên được xem là “case study đẹp” để trưng bày, mà là lời nhắc hệ thống giáo dục đại học rằng kỹ năng tài chính phải được đưa vào chương trình một cách nghiêm túc, có đối tác chuyên môn và có cam kết dài hạn. Khi sinh viên được học bài bản về tín dụng, tiết kiệm, bảo hiểm, bảo mật số, họ không chỉ tránh bẫy tín dụng số tốt hơn, mà còn có thêm một ngôn ngữ chung để trò chuyện với doanh nghiệp, nhà tuyển dụng, gia đình về kế hoạch tương lai. Về phía doanh nghiệp, tham gia giáo dục tài chính trẻ không chỉ là hoạt động trách nhiệm xã hội, mà còn là đầu tư vào chính nguồn nhân lực tương lai. Kết luận hợp lý ở đây là: đại học không thể tiếp tục đào tạo thế hệ Z cho thị trường lao động nhiều biến động mà thiếu một nền tảng quản lý tiền tệ đại học rõ ràng, có đo lường và có sự tham gia của các tổ chức tài chính chuyên nghiệp.
