Giáo dục TP.HCM chuyển hướng: đầu tư cho người thầy và học sinh tài năng
Chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục TP.HCM thể hiện qua các chính sách giáo viên giỏi, bồi dưỡng học sinh giỏi và phát triển tài năng học sinh, trong đó đầu tư cơ sở vật chất, khích lệ nỗ lực và tạo môi trường giáo dục nhân văn được đặt làm trụ cột để mỗi học sinh có cơ hội phát huy tối đa năng lực học tập, sáng tạo và hội nhập trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ. Điểm nhấn của giai đoạn mới là thành phố không coi thành tích thi cử đơn thuần là "bảng vàng" mà xem đó như động lực để định hình một hệ sinh thái giáo dục nơi người thầy được trao quyền, được đãi ngộ, còn học sinh được tôn trọng lộ trình phát triển cá nhân. Ngày 11.9, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng học sinh giỏi, học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi quốc gia, thành phố và giáo viên dạy giỏi năm học 2025-2026, vinh danh 1.321 giải thưởng của học sinh và giáo viên đến từ 305 trường. Đây không chỉ là buổi lễ mà là tuyên bố chính trị: giáo dục chất lượng cao phải bắt đầu từ việc trân trọng con người.
Đầu tư cơ sở vật chất: nền tảng cho bồi dưỡng học sinh giỏi và chuyển đổi số
Nếu trước đây bồi dưỡng học sinh giỏi thường dựa nhiều vào nỗ lực cá nhân của giáo viên, nay TP.HCM chuyển sang cách tiếp cận có hệ thống: nâng chất lượng giáo dục TP.HCM bằng đầu tư cơ sở vật chất gắn với đổi mới phương pháp dạy học và chuyển đổi số. Lãnh đạo ngành nhấn mạnh trọng tâm tham mưu là tăng cường cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy học và các hình thức dạy học đa dạng, từ học trực tuyến, học nhóm đến tự học có hướng dẫn. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức các kỳ thi, cuộc thi, hội thi cấp thành phố thông qua hệ thống trường học và thi không chỉ giúp quản lý minh bạch hơn mà còn buộc thầy và trò làm quen với môi trường số. Ở góc độ người học, đây là cơ hội để tiếp cận cách học hiện đại, rèn khả năng tự học, tư duy độc lập, biết thích ứng, sáng tạo và làm chủ công nghệ như Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh. Khi hạ tầng công nghệ đủ tốt, bồi dưỡng học sinh giỏi không còn là đặc quyền của một vài trường chuyên mà có thể mở rộng đến nhiều cơ sở giáo dục hơn.
Chính sách giáo viên giỏi: đãi ngộ để giữ người, thu hút để nâng tầm đội ngũ
Không có chất lượng giáo dục TP.HCM nếu đội ngũ nhà giáo không được chăm lo đúng mức. Thành phố đặt rõ mục tiêu xây dựng chính sách giáo viên giỏi, từ tuyển dụng đến sử dụng và đãi ngộ, như một trụ cột thể chế. Theo định hướng, chính sách đãi ngộ giáo viên tập trung vào thu hút đội ngũ có chuyên môn cao về giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi, đồng thời có chế độ hỗ trợ, khuyến khích để họ phát huy năng lực dài hạn chứ không phải chỉ cho những mùa thi. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT nhấn mạnh danh hiệu giáo viên dạy giỏi trước hết là ghi nhận năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và nỗ lực đổi mới không ngừng của mỗi thầy cô. Đây là lời nhắc rằng đãi ngộ giáo viên không thể dừng ở giấy khen hay sân khấu tuyên dương; nó phải trở thành cam kết về môi trường làm việc an toàn, nhân văn, với thời gian, nguồn lực và niềm tin xã hội đủ để họ giữ vững chất lượng mỗi giờ học và sự quan tâm đối với từng học sinh. Một đội ngũ như vậy mới là nền tảng vững chắc cho tham vọng nâng cấp chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi.
Tuyên dương và môi trường nhân văn: khi nỗ lực được khích lệ, tài năng được tôn vinh
Lễ tuyên dương 1.321 giải thưởng của học sinh và giáo viên với 3 giải Olympic quốc tế và châu Á, 702 giải quốc gia, 294 giải thể dục thể thao và 37 giáo viên được vinh danh là minh chứng rõ ràng cho chất lượng giáo dục TP.HCM hôm nay. Nhưng điều đáng kể hơn là triết lý phía sau: thành phố kiến tạo môi trường giáo dục nhân văn – nơi nỗ lực được khích lệ, tài năng được tôn vinh và mỗi cá nhân có cơ hội phát huy tối đa tiềm năng. Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhắn nhủ học sinh coi thành tích là "dấu mốc đẹp" chứ không phải đích đến, đồng thời kêu gọi các em dùng tri thức và tài năng để tạo ra giá trị tốt đẹp cho cộng đồng. Với giáo viên, bà mong họ trở thành "hạt nhân chuyên môn" trong nhà trường, lan tỏa kinh nghiệm và giữ vững niềm tin xã hội đối với người thầy. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về nguồn nhân lực chất lượng cao, việc TP.HCM xây dựng văn hóa tôn trọng con người, thay vì chạy theo bảng thành tích, là lựa chọn đúng hướng và cần được duy trì kiên định.
Từ thành tích đến chiến lược dài hạn: bài toán còn lại của TP.HCM
Nhìn từ loạt chính sách hiện nay, có thể thấy TP.HCM đang dịch chuyển giáo dục từ mô hình "thi đua thành tích" sang chiến lược dài hạn: phát triển tài năng học sinh trên nền giáo dục toàn diện và nhân văn, đồng thời nâng chuẩn đội ngũ bằng chính sách thu hút và đãi ngộ giáo viên giỏi. Ngành giáo dục thành phố khẳng định sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi trong năm học 2026-2027, chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, đa dạng hóa hình thức dạy học, đẩy mạnh chuyển đổi số và phối hợp với các tổ chức xã hội để huy động nguồn lực đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Bộ GD-ĐT cũng cam kết đồng hành, lắng nghe sáng kiến từ thực tiễn TP.HCM để hoàn thiện chính sách và lan tỏa những cách làm hiệu quả trong toàn ngành. Câu hỏi còn lại là khả năng duy trì liên tục các chính sách đãi ngộ giáo viên, đảm bảo mọi lớp học đều là môi trường an toàn, nhân văn, và không để khoảng cách giữa trường chuyên – không chuyên trở nên quá lớn. Nếu giải được bài toán này, TP.HCM có thể trở thành hình mẫu về một đô thị giáo dục biết tôn trọng người thầy, nuôi dưỡng học sinh giỏi và phát triển tài năng học sinh gắn với trách nhiệm xã hội.
