Tế bào gốc, NMN, NAD+ trong làm đẹp: xu hướng hay cái bẫy nguy hiểm?
Dịch vụ làm đẹp bằng tế bào gốc, NMN và NAD+ là các phương pháp được quảng cáo là có thể trẻ hóa, chống lão hóa, cải thiện sức khỏe và làn da thông qua truyền dịch hoặc tiêm, nhưng tại Việt Nam hiện chưa được cơ quan quản lý cấp phép và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý lẫn an toàn cho người sử dụng. Đây không chỉ là một xu hướng thẩm mỹ mới; nó đang trở thành cái bẫy nguy hiểm cho những ai đang tuyệt vọng tìm kiếm giải pháp “ngược dòng thời gian”. Bộ Y tế đã khẳng định chưa có bất kỳ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào được phép thực hiện phương pháp hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người như nội dung quảng cáo tràn lan trên thị trường. Việc một số phòng khám, thẩm mỹ viện ngang nhiên tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc chưa được cấp phép cho thấy người tiêu dùng đang bị khai thác bằng những lời hứa hẹn “trẻ lại cả chục năm” mà hoàn toàn thiếu nền tảng pháp lý và bằng chứng khoa học vững chắc.
Thực trạng: Tế bào gốc chưa được phép nhưng dịch vụ không phép vẫn nở rộ
Điểm mấu chốt cần nhấn mạnh: tế bào gốc chưa được phép sử dụng trong khám, chữa bệnh và làm đẹp tại Việt Nam, nhưng dịch vụ làm đẹp không phép vẫn nở rộ trên mạng xã hội và tại nhiều cơ sở thẩm mỹ. Sở Y tế đã nhận được phản ánh về việc một số cơ sở thẩm mỹ tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc với công dụng trẻ hóa, chống lão hóa, phục hồi sức khỏe dù chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Đây là sự lợi dụng khoảng trống nhận thức của người dân để bán các gói “thay đổi vận mệnh làn da” dưới vỏ bọc công nghệ y học tái tạo. Cụ thể, đoàn kiểm tra tại một phòng khám đa khoa được quảng cáo như viện thẩm mỹ đã phát hiện hàng loạt sai phạm: không đủ điều kiện sau khi được cấp phép, không đảm bảo thiết bị y tế và thuốc thiết yếu cho cấp cứu, thực hiện kỹ thuật chưa được Bộ Y tế phê duyệt, quảng cáo vượt phạm vi chuyên môn. Việc yêu cầu dừng hoạt động khám, chữa bệnh và tháo gỡ toàn bộ nội dung quảng cáo sai cho thấy các dịch vụ này không chỉ “đẹp trên tờ rơi” mà còn có thể nguy hiểm trong thực tế.
Vì sao lời hứa “trẻ mãi không già” với tế bào gốc là ảo tưởng nguy hiểm?
Điều khiến nhiều người dễ sa vào các gói dịch vụ NMN, NAD+ và tế bào gốc là những khẩu hiệu kiểu “trẻ hơn 10 năm chỉ sau một lần tiêm”, “tái sinh làn da bằng tế bào gốc”, “mỹ phẩm chứa tế bào gốc”, “exosome kỳ diệu”. Nhưng các chuyên gia khẳng định đây là sự thổi phồng thiếu trung thực. Trong da liễu, y học tái tạo đúng nghĩa nhằm thay thế, sửa chữa mô tổn thương, cải thiện liền thương, cấu trúc da và hỗ trợ điều trị bệnh, chứ không phải phép màu giúp “trẻ mãi không già”. Một chuyên gia da liễu mô tả tế bào gốc giống như “chỉ huy” gửi tín hiệu sinh học để phối hợp các tế bào sẵn có hoạt động hiệu quả hơn, cải thiện vi môi trường da, chứ không trực tiếp biến thành lớp da mới khiến tuổi tác biến mất. Bên cạnh đó, quảng cáo mỹ phẩm chứa tế bào gốc càng mơ hồ: tế bào gốc là cấu trúc sống, kích thước lớn, khó tồn tại trong sản phẩm bôi thông thường và hầu như không thể thấm qua da; phần lớn sản phẩm chỉ dùng nguyên liệu có nguồn gốc thực vật hoặc chiết xuất liên quan, không phải tế bào gốc sống như khách hàng tưởng. Tin vào những hứa hẹn này không chỉ khiến người tiêu dùng mất tiền mà còn có nguy cơ tiếp nhận sản phẩm không rõ nguồn gốc, thiếu kiểm chứng.
Cơ quan quản lý đang làm gì và người tiêu dùng phải làm gì ngay?
Điểm tích cực là cơ quan quản lý không đứng ngoài cuộc. Bộ Y tế đã yêu cầu cơ quan chuyên môn kiểm tra, làm rõ phản ánh trên phương tiện thông tin về việc phòng khám ngang nhiên tư vấn truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc chưa được cấp phép, đồng thời phối hợp công an để xác minh, xử lý nếu phát hiện vi phạm. Sở Y tế cũng đề nghị chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra hoạt động khám, chữa bệnh, dịch vụ làm đẹp, chăm sóc sức khỏe; đẩy mạnh tuyên truyền, cảnh báo để người dân nâng cao cảnh giác trước quảng cáo sai quy định. Tuy vậy, chừng nào người dân vẫn “chuộng đường tắt” trong làm đẹp, các dịch vụ làm đẹp không phép sẽ còn đất sống. Muốn bảo vệ người tiêu dùng, mỗi cá nhân phải chủ động: tra cứu thông tin cơ sở khám, chữa bệnh và bán buôn, bán lẻ thuốc được cấp phép trên cổng thông tin Sở Y tế, trang tra cứu sức khỏe; từ chối mọi dịch vụ truyền NMN, NAD+, tế bào gốc không nằm trong danh mục kỹ thuật được phê duyệt; và phản ánh ngay cho cơ quan quản lý khi phát hiện cơ sở quảng cáo sai sự thật, thực hiện kỹ thuật chưa được phép.
Cách nhận biết và tự bảo vệ trước “thần dược trẻ hóa” không phép
Muốn bảo vệ bản thân trong bối cảnh NMN NAD+ cảnh báo xuất hiện ngày càng dày đặc, người tiêu dùng cần xây dựng một “bộ lọc an toàn” khi tiếp cận dịch vụ làm đẹp. Trước hết, hãy nghi ngờ mọi tuyên bố quá mức như “trẻ hơn 10 năm sau một lần tiêm”, “trẻ mãi không già”, “tái sinh toàn bộ làn da”; y học nghiêm túc không hứa hẹn kết quả thần kỳ kiểu đó. Khi thấy từ khóa tế bào gốc, exosome, PRP trong quảng cáo, hãy hỏi rõ nguồn gốc, bằng chứng khoa học, giấy phép kỹ thuật và xem cơ sở có nằm trong danh sách được Sở Y tế công bố hay không. Quan trọng hơn, đừng để nỗi lo lão hóa khiến bạn chấp nhận trở thành “chuột bạch” cho những liệu pháp tế bào gốc chưa được phép. Lựa chọn an toàn đôi khi là từ chối dịch vụ nghe có vẻ hiện đại nhưng đứng ngoài khung pháp lý. Hãy ưu tiên chăm sóc da bằng các phương pháp đã được chứng minh, tham khảo bác sĩ da liễu ở cơ sở y tế được cấp phép, và coi mọi lời quảng cáo phóng đại là tín hiệu cảnh báo chứ không phải lời mời hấp dẫn.
