Đảo du lịch xanh Cát Bà: từ tầm nhìn Net Zero đến lợi ích thực tế
Du lịch xanh Cát Bà là định hướng biến quần đảo này thành điểm đến sinh thái hạn chế phát thải carbon, ưu tiên năng lượng sạch, giao thông xanh và bảo tồn hệ sinh thái, qua đó hiện thực hóa cam kết Net Zero và xây dựng hình ảnh một trung tâm du lịch quốc tế phát triển bền vững.
Điều đáng nói là Cát Bà không chọn “xanh” như một khẩu hiệu tiếp thị, mà như một chiến lược căn cốt. Đưa Cát Bà thành đảo du lịch xanh vừa đáp ứng yêu cầu thời đại, vừa khẳng định cam kết của Việt Nam với thế giới về Net Zero. Nghị quyết về chuyển đổi xanh của đặc khu Cát Hải xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, hướng tới xây dựng Cát Bà trở thành trung tâm du lịch sinh thái, du lịch quốc tế phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn tài nguyên và hệ sinh thái. Nói cách khác, ai đến Cát Bà trong tương lai không chỉ mua một kỳ nghỉ, mà đang bỏ phiếu cho mô hình du lịch bền vững Việt Nam.
Chính sách chuyển đổi xanh: tiêu chuẩn khắt khe cho một đảo du lịch Cát Hải thông minh
Đảo du lịch Cát Hải không chờ du lịch phát triển nóng rồi mới lo môi trường, mà đang đi ngược dòng: đặt tiêu chí xanh và du lịch thông minh làm nền trước, rồi mới mở rộng quy mô. Nghị quyết số 03-NQ/ĐU về chuyển đổi xanh trên đảo Cát Bà, đặc khu Cát Hải giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050, chính là “bản thiết kế” dài hơi cho sự chuyển đổi này.
Những mục tiêu đặt ra đủ tham vọng để buộc hệ sinh thái du lịch phải thay đổi cách làm: đến năm 2030, 100% điểm du lịch, cơ sở lưu trú và dịch vụ không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi ni-lông khó phân hủy; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn phấn đấu đạt 100%. Đây là tiêu chuẩn mà nhiều điểm đến nổi tiếng còn chần chừ. Đi kèm là yêu cầu các cơ sở lưu trú, nhà hàng, phương tiện vận chuyển áp dụng tiêu chí xanh, tiết kiệm năng lượng, phân loại rác tại nguồn, giảm nhựa và bảo vệ cảnh quan. Nếu Cát Bà đạt được, đây sẽ là ví dụ sống động cho du lịch bền vững Việt Nam.
Giao thông xanh, du lịch thông minh: trải nghiệm mới cho du khách, thách thức mới cho quản lý
Cát Bà chọn giao thông xanh làm “cú đột phá”, đồng thời dùng du lịch thông minh để nâng chất trải nghiệm. Địa phương đặt mục tiêu 100% xe buýt và taxi sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; hơn 80% xe gắn máy và hơn 50% phương tiện giao thông cá nhân trên đảo chuyển sang sử dụng năng lượng xanh. Đây không chỉ là bài toán công nghệ, mà là phép thử ý chí chính sách và sự đồng thuận cộng đồng.
Điểm du lịch cộng đồng Việt Hải là phòng thí nghiệm đầu tiên: mỗi hộ dân thường xuyên sinh sống được hỗ trợ mua một xe máy điện, với mức hỗ trợ tới 100% giá trị xe nếu xe xăng đang dùng là chính chủ đủ điều kiện lưu hành. Tất cả hộ dân đều đồng thuận chuyển đổi phương tiện, biến không gian làng trở nên yên bình, ít tiếng động cơ, ít khói xe; du khách có thể đi xe điện, đạp xe và hít thở không khí trong lành. Song song đó, 58 điểm Wi-Fi miễn phí tại khu vực công cộng và nền tảng du lịch thông minh Hải Phòng Go đang đặt nền cho một trải nghiệm du lịch thông minh “không giấy, không tiền mặt, nhiều dữ liệu”.
Sun Group và tham vọng đưa Cát Bà lên bản đồ du lịch quốc tế
Một đảo du lịch xanh sẽ khó thành công nếu thiếu những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, Sun Group đang đầu tư bài bản cho du lịch Cát Bà, từ hệ thống giao thông, tổ hợp du lịch - thương mại dịch vụ tại trung tâm đảo đến các show diễn nghệ thuật đẳng cấp thế giới. Đây không đơn thuần là xây thêm điểm vui chơi; đó là cách mở rộng “chiều rộng, chiều dài, chiều sâu” sản phẩm du lịch, hướng Cát Bà tới vị thế trung tâm du lịch quốc gia và tầm cỡ quốc tế gắn với Vịnh Lan Hạ, Hạ Long, Bái Tử Long.
Kinh nghiệm từ nhiều điểm đến cho thấy những show diễn nghệ thuật quy mô, bắn pháo hoa kết hợp trình diễn, như các chương trình tại Phú Quốc hay Đà Nẵng, đã tạo sức hút mạnh với nhóm khách sẵn sàng chi trả cao. Khi những sản phẩm tương tự được đưa tới Cát Bà, đặc biệt trong bối cảnh miền Bắc chưa có show nào cùng đẳng cấp, hòn đảo này có cơ hội bứt lên như một tọa độ du lịch khác biệt. Nếu Sun Group giữ đúng triết lý “làm đẹp những vùng đất” gắn với tiêu chí xanh, đây sẽ là bài kiểm tra quan trọng: liệu doanh nghiệp tư nhân có thể vừa nâng tầm vóc phát triển du lịch, vừa bảo toàn hệ sinh thái mong manh của đảo.
Cơ hội và giới hạn: du khách, nhà đầu tư nên kỳ vọng điều gì ở Cát Bà?
Những con số tăng trưởng cho thấy Cát Hải đang đi trên một đường cong khá dốc: năm 2025 đón hơn 4,5 triệu lượt khách; 6 tháng đầu 2026 đã đạt hơn 2,5 triệu lượt, tăng 21,27% so với cùng kỳ, doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 23,46%. Nhưng chính điều này lại đặt ra yêu cầu cấp bách về kiểm soát sức tải, bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, nếu không muốn “xanh” chỉ còn là cái nhãn.
Về phía du khách, Cát Bà đang trở thành điểm đến bốn mùa với trải nghiệm rộng hơn tắm biển và ăn hải sản: từ tour trực thăng, thủy phi cơ ngắm Vịnh Lan Hạ đến các chương trình nghệ thuật, thể thao biển, khám phá rừng ngập mặn. Ai chọn Cát Bà phải chấp nhận một số “bất tiện” dễ thấy của du lịch xanh: hạn chế nhựa dùng một lần, giao thông ưu tiên xe điện, phân loại rác. Đổi lại, đó là không gian trong lành, trải nghiệm hiện đại và cảm giác góp phần vào một mô hình du lịch bền vững. Với nhà đầu tư, Cát Bà là phép thử cho một thế hệ dự án mà lợi nhuận dài hạn gắn chặt với sức khỏe hệ sinh thái. Nếu thí nghiệm này thành công, nó có thể trở thành khuôn mẫu không chỉ cho Cát Bà mà cho cả du lịch bền vững Việt Nam.
