Mỹ phẩm kém chất lượng: Vấn đề không còn là cá biệt
Mỹ phẩm kém chất lượng là những sản phẩm làm đẹp không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng mỹ phẩm đã công bố, có thể không đạt các chỉ tiêu hóa lý hoặc vi sinh, chứa thành phần không đúng hồ sơ, hoặc xuất phát từ cơ sở kinh doanh mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, gây rủi ro trực tiếp cho sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng. Trong những ngày gần đây, Sở Y tế TPHCM đã công bố quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hàng loạt tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực dược – mỹ phẩm. Con số 11 cơ sở bị phạt với tổng số tiền hơn 388 triệu đồng cho thấy bức tranh không hề sáng sủa của thị trường. Đây là lời cảnh báo rõ ràng rằng người mua không thể tiếp tục tin tưởng tuyệt đối vào mọi sản phẩm bày bán trên quầy kệ.
Nhật Việt và câu chuyện cảnh báo từ một thương hiệu nhiều lần bị thu hồi
Điểm đáng lo nhất là sự tái diễn của các vi phạm, mà trường hợp Công ty TNHH MTV Sản xuất và Thương mại Mỹ phẩm Nhật Việt là ví dụ điển hình. Doanh nghiệp này bị phạt 70 triệu đồng vì sản xuất Sữa rửa mặt Nhật Việt Cosmetics trà xanh tinh chất serum, tuýp 100 ml, số lô 04, ngày sản xuất 15/9/2025, hạn dùng đến 15/9/2028, không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu pH. Không chỉ bị phạt tiền, cơ quan chức năng buộc thu hồi và tiêu hủy toàn bộ lô sản phẩm vi phạm. Trước đó, ngày 19/5/2026, cơ quan quản lý đã đình chỉ lưu hành, yêu cầu thu hồi và tiêu hủy trên toàn quốc chính lô sản phẩm này sau khi kiểm nghiệm xác định không đáp ứng tiêu chuẩn pH. Cộng thêm những lần bị xử phạt trong các năm 2024 và 2025 với các lô kem ngừa tàn nhang thành phần không đúng hồ sơ công bố, có thể nói người tiêu dùng cần đặc biệt thận trọng với thương hiệu từng nhiều lần vướng vi phạm như vậy.
Không chỉ Nhật Việt: Hệ thống bán lẻ cũng có trách nhiệm
Sai phạm không chỉ nằm ở khâu sản xuất mà còn ở các điểm bán lẻ. Cùng thời điểm, một doanh nghiệp khác bị xử phạt 70 triệu đồng vì sản phẩm Coop Select – dung dịch vệ sinh phụ nữ loại chai 150 ml không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu giới hạn vi sinh vật. Đáng ngại hơn, hộ kinh doanh Tấm Thị bị phạt 90 triệu đồng do kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ và bị buộc tiêu hủy tang vật vi phạm, nộp lại số lợi bất hợp pháp hơn 50 triệu đồng. Mỹ phẩm không rõ nguồn gốc vẫn đang tìm được đường vào giỏ hàng của người tiêu dùng thông qua các kênh bán lẻ lỏng lẻo. Khi nhà thuốc, cửa hàng và cơ sở kinh doanh coi nhẹ trách nhiệm kiểm soát chất lượng, mọi rủi ro cuối cùng đều đổ lên làn da và sức khỏe khách hàng.
Cách nhận biết mỹ phẩm kém chất lượng và tự bảo vệ
Trong bối cảnh mỹ phẩm kém chất lượng và mỹ phẩm không rõ nguồn gốc xuất hiện ngày càng nhiều, người tiêu dùng phải coi việc tự kiểm tra như một bước bắt buộc. Trước hết, hãy ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được công bố đầy đủ thông tin nhà sản xuất, số lô, hạn dùng và thành phần trên bao bì. Việc liên tiếp phát hiện các lô mỹ phẩm của Nhật Việt không đạt chất lượng đã cho thấy yêu cầu cấp thiết phải siết chặt kiểm soát từ khâu sản xuất đến lưu thông, đồng thời là lời nhắc để người mua “chủ động lựa chọn mỹ phẩm có nguồn gốc rõ ràng, theo dõi thông tin thu hồi từ cơ quan chức năng nhằm bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của chính mình”. Điều này không chỉ là khuyến cáo mà nên trở thành thói quen: trước khi mua, hãy tra cứu xem sản phẩm, thương hiệu có đang nằm trong danh sách bị đình chỉ hay thu hồi hay không.
- Luôn đọc kỹ nhãn, thành phần, số lô, hạn sử dụng; tránh sản phẩm thiếu hoặc mờ thông tin.
- Ưu tiên mua ở kênh phân phối có đăng ký, công khai giấy tờ pháp lý và thông tin liên hệ.
- Thường xuyên theo dõi thông báo thu hồi, xử phạt từ cơ quan y tế để kịp ngừng sử dụng sản phẩm rủi ro.
- Khi phát hiện dấu hiệu bất thường (mùi lạ, kích ứng da), dừng sử dụng và báo cho nhà sản xuất hoặc cơ quan chức năng.
Kết luận: Hãy trở thành người tiêu dùng biết tự bảo vệ
Các quyết định xử phạt, đình chỉ lưu hành và buộc thu hồi – tiêu hủy hàng loạt lô mỹ phẩm vi phạm cho thấy cơ quan quản lý đang hành động để bảo vệ người tiêu dùng. Tuy vậy, không có hệ thống nào hoàn toàn không lỗi, nhất là khi mỹ phẩm giả mạo và sản phẩm kém chất lượng luôn tìm cách len lỏi qua các kênh bán hàng thiếu kiểm soát. Thực tế là mỗi lọ sữa rửa mặt hay kem dưỡng bạn mang về nhà đều là một “quyết định an toàn” hay “quyết định rủi ro” do chính bạn lựa chọn. Cần thay đổi tư duy từ mua theo quảng cáo sang mua theo tiêu chuẩn chất lượng mỹ phẩm, nguồn gốc và lịch sử tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Khi người mua đủ khắt khe, thị trường sẽ không còn chỗ cho những sản phẩm xem nhẹ chất lượng.
