Hạ tầng AI bùng nổ: Ai đang hưởng lợi và kinh tế sẽ đổi hướng thế nào?

Hạ tầng AI tăng trưởng: Làn sóng đầu tư mới định hình trật tự công nghệ

Hạ tầng AI tăng trưởng là quá trình các doanh nghiệp toàn cầu bơm vốn mạnh vào trung tâm dữ liệu, GPU, chip nhớ, thiết bị sản xuất và dịch vụ đám mây chuyên biệt, khiến các công ty cung cấp năng lực tính toán, phần cứng và giải pháp liên quan trí tuệ nhân tạo ghi nhận doanh thu chip AI cùng lợi nhuận công nghệ AI tăng nhanh và tái định hình chuỗi giá trị công nghệ số. Vấn đề không còn là “AI có hữu ích không”, mà là “ai sẽ bán được xẻng trong cuộc đổ xô đào vàng dữ liệu này”. Những con số quý gần đây cho thấy giai đoạn đổ vốn hạ tầng đã bước vào cao trào. Nhu cầu GPU tăng kéo theo các nhà cung cấp đám mây, thiết bị bán dẫn và sản xuất máy chủ đồng loạt mở rộng công suất, chấp nhận biên lợi nhuận ngắn hạn bị nén để chiếm vị trí trung tâm của nền kinh tế AI.

CoreWeave: Đám mây AI chạy đua công suất, chấp nhận hy sinh lợi nhuận hiện tại

Trường hợp CoreWeave là ví dụ rõ nét nhất cho thấy hạ tầng AI tăng trưởng nhanh đến mức mô hình kinh doanh buộc phải ưu tiên mở rộng hơn là tối ưu lợi nhuận ngắn hạn. Doanh thu quý II của công ty tăng hơn gấp đôi lên 2,58 tỷ USD, trong khi lượng đơn hàng tồn đọng theo hợp đồng vọt lên khoảng 104 tỷ USD và còn chưa tính hơn 25 tỷ USD cam kết ròng mới được bổ sung đầu tháng 7. Thay vì báo lãi, CoreWeave chấp nhận lỗ hoạt động do chi phí vận hành và đầu tư điện năng, năng lực điện toán tăng hơn gấp đôi. Đây là chiến lược “chiếm đất” điển hình trong giai đoạn đầu của chu kỳ công nghệ: khóa khách hàng bằng hợp đồng dài hạn, chủ động đầu tư công suất điện toán và đám mây chuyên biệt cho AI để trở thành xương sống cho nhu cầu GPU tăng. Ngắn hạn, điều này tạo áp lực lên biên lợi nhuận; dài hạn, giá trị của backlog khổng lồ là một dạng tài sản gần như đảm bảo doanh thu.

Applied Materials và Foxconn: Máy móc, chip nhớ và máy chủ AI thu lợi lớn

Nếu CoreWeave cho thấy mặt trận đám mây, thì Applied Materials và Foxconn thể hiện phía sản xuất thiết bị đang hưởng lợi rõ rệt từ cơn sốt hạ tầng AI. Applied Materials báo cáo doanh thu kỷ lục 9,1 tỷ USD trong quý, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu liên quan đến AI trong các mảng đúc/logic tiên tiến, DRAM và đóng gói nâng cao. Một câu nói đáng trích là: “Doanh thu DRAM, bao gồm cả đóng gói HBM, tăng 52% lên mức kỷ lục” – cho thấy doanh thu chip AI, đặc biệt là bộ nhớ băng thông cao, đang leo thang cùng nhu cầu GPU tăng. Ở phía sản xuất máy chủ và thiết bị, Foxconn ghi nhận doanh thu quý I tăng 29,7% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ nhu cầu mạnh mẽ với các sản phẩm liên quan đến AI, đặc biệt là mảng đám mây và mạng, nơi các trung tâm dữ liệu phải nâng cấp hạ tầng để theo kịp khối lượng xử lý. Chuỗi cung ứng từ thiết bị sản xuất wafer đến máy chủ AI đang trở thành tuyến lợi nhuận nóng nhất trong ngành công nghệ.

Goldman Sachs: Lợi nhuận công nghệ AI chưa lan rộng, mới là bước khởi động

Trong khi tuyến hạ tầng đã bùng nổ, câu hỏi lớn hơn là: khi nào AI sẽ thực sự nâng lợi nhuận doanh nghiệp trên diện rộng? Các chiến lược gia của Goldman Sachs, do Ben Snider dẫn dắt, cho rằng hiện tại tác động thực tế của ứng dụng AI lên lợi nhuận vẫn khá hạn chế. Mùa báo cáo thu nhập gần đây cho thấy EPS S&P 500 tăng 31%, một nửa đến từ nhóm hạ tầng AI, với lợi nhuận tăng 54% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, chỉ 11% công ty trong S&P 500 định lượng được tác động năng suất AI cho một trường hợp sử dụng cụ thể như lập trình hay hỗ trợ khách hàng, và chỉ 2% định lượng trực tiếp tác động của AI lên lợi nhuận. Goldman Sachs không thấy khác biệt có ý nghĩa thống kê về tăng trưởng lợi nhuận giữa nhóm có và chưa định lượng hiệu quả AI. Nói cách khác, phần lớn doanh nghiệp mới đang ở giai đoạn thử nghiệm, trong khi “tiền thật” hiện chủ yếu chảy vào những công ty bán hạ tầng AI.

Tác động kinh tế: Chu kỳ đầu tư hạ tầng AI và ranh giới giữa bên bán xẻng và người đào vàng

Bức tranh chung cho thấy một chu kỳ đầu tư rất giống mô hình “cơn sốt vàng”: các doanh nghiệp ứng dụng AI đổ tiền vào hạ tầng, còn bên bán xẻng – các nhà cung cấp GPU, chip nhớ, thiết bị bán dẫn, dịch vụ đám mây và máy chủ – là nhóm hưởng lợi trước. Hạ tầng AI tăng trưởng đột biến khiến doanh thu chip AI và dịch vụ liên quan tăng nhanh, như trường hợp Applied Materials nâng kỳ vọng tăng trưởng mảng Hệ thống Bán dẫn lên hơn 30% và dự báo mảng DRAM sẽ tiếp tục tăng mạnh khi công suất phòng sạch mở rộng. Đồng thời, chi tiêu AI doanh nghiệp đang tăng tốc rõ rệt, với mức chi trên mỗi nhân viên hàng tháng tăng hơn gấp đôi trong vòng nửa năm. Tuy vậy, khi lợi nhuận công nghệ AI ở phía ứng dụng còn chưa rõ nét, nền kinh tế đang trong pha “đặt nền” – vốn đầu tư tập trung vào hạ tầng, trong khi hiệu quả năng suất và biên lợi nhuận toàn thị trường sẽ chỉ hiện rõ ở giai đoạn sau, khi AI thấm sâu vào từng quy trình vận hành doanh nghiệp.