Ngày khai thác đã gần, kết nối mới là phép thử
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế tại Đồng Nai, được quy hoạch phục vụ hành khách và hàng hóa, đồng thời cần mạng lưới giao thông liên vùng đủ sức đưa người đi lại giữa sân bay, TP.HCM và các trung tâm kinh tế phía Nam. Dự kiến sân bay bắt đầu khai thác từ 0h ngày 24.12.2026, với công suất giai đoạn 1 là 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Quy mô ấy khiến câu hỏi thiết yếu không chỉ là sân bay đã sẵn sàng hay chưa, mà còn là hành khách có thể đến đó thuận tiện và đúng giờ bằng cách nào.
Ngày 5.11, UBND TP Đồng Nai giao các sở, ngành và địa phương phối hợp với ACV lập kế hoạch phục vụ khai thác. Trọng tâm là rà soát tiến độ, năng lực các tuyến đường đến sân bay và nút giao, rồi xác định việc cần hoàn thiện, sửa chữa, bổ sung biển báo, chiếu sáng, tín hiệu và điều kiện an toàn. Việc chuẩn bị này cho thấy kết nối Long Thành với TP.HCM không thể xem là phần việc phụ sau khi nhà ga mở cửa: năng lực tiếp cận sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm của hành khách ngay từ ngày đầu.
Cao tốc mở nhiều hướng, nhưng chưa phải mọi mắt xích đều xong
Các trục chính định hình đường bộ đến sân bay gồm cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 3 và những tuyến kết nối tại Đồng Nai. Bến Lức - Long Thành đã nối thông toàn tuyến ngày 30.9.2026 sau khi cầu Phước Khánh đưa vào khai thác, mở thêm hành lang từ phía Tây và phía Nam TP.HCM mà không cần xuyên qua trung tâm. Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu cũng đã khai thác tạm tuyến chính từ tháng 5.2026; khi vận hành đồng bộ, tuyến này sẽ nối sân bay với các trung tâm công nghiệp và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.
Tuyến TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây vẫn là trục gần gũi nhất với người đi từ thành phố, nhưng đang được mở rộng để tăng năng lực. Dự án mở rộng gần 22 km lên 8-10 làn xe được đặt mục tiêu hoàn thành phần đường và cầu cạn trong tháng 11.2026; cầu Long Thành mới dự kiến hoàn thành vào tháng 2.2027. Khoảng cách giữa ngày khai thác sân bay và mốc hoàn thành cây cầu mới nhắc rằng mạng lưới sẽ đi vào hoạt động theo từng giai đoạn. Vì vậy, phương án phân luồng và khả năng xử lý ùn tắc trong thời gian đầu quan trọng không kém tốc độ xây dựng.
Vành đai và cầu mới đang kéo đô thị về phía Đông
Vành đai 3 dài hơn 76 km, có tổng mức đầu tư hơn 75.000 tỷ đồng, được kỳ vọng tăng liên kết giữa cửa ngõ đô thị, khu công nghiệp và các cao tốc phía Đông. Ở phạm vi rộng hơn, Vành đai 4 hướng tới tạo hành lang vòng ngoài nối các trung tâm sản xuất, logistics và đô thị trong vùng. Hai tuyến này không chỉ rút ngắn hành trình tới sân bay: chúng còn có thể làm thay đổi cách TP.HCM mở rộng và cách các địa phương lân cận kết nối với nhau.
Cầu Cát Lái và cầu Long Hưng, với tổng mức đầu tư khoảng 36.700 tỷ đồng, được khởi công ngày 29.9.2026 và dự kiến hoàn thành năm 2029. Cầu Cát Lái mở hướng sang Đại Phước, Nhơn Trạch; cầu Long Hưng tăng liên kết với Long Hưng và các trục về Biên Hòa, Long Thành. Cùng các tuyến 25B, 25C, những công trình này có thể nối khu dân cư và khu công nghiệp với mạng lưới cao tốc. Tác động đô thị vì thế đã hiện rõ trong quy hoạch kết nối, dù nhiều mắt xích vẫn cần thời gian để hoàn thành.
Điều hành xe buýt, taxi sẽ quyết định trải nghiệm ngày đầu
Đường lớn chỉ giải quyết được một phần bài toán. Đồng Nai yêu cầu xây dựng phương án xe buýt nối sân bay với các trung tâm đô thị, bến xe, đầu mối giao thông và nơi có nhu cầu đi lại, trong đó ưu tiên kết nối TP.HCM và vận tải hành khách liên tỉnh. Lộ trình, điểm đầu cuối, điểm dừng, tần suất và giờ chạy cần ăn khớp với lịch bay. Với hành khách, những thông tin tưởng nhỏ ấy sẽ quyết định có thể đi bằng phương tiện công cộng hay phải phụ thuộc vào xe cá nhân.
Cơ quan chức năng cũng phải bố trí khu vực đón trả khách, điểm dừng đỗ và nơi chờ, đồng thời thống nhất cách tổ chức taxi, xe hợp đồng, công khai dịch vụ và giá cước, ngăn chèo kéo hoặc đón trả sai nơi. Đây là khâu dễ bị xem nhẹ khi bàn về hạ tầng, nhưng lại tác động trực tiếp đến hành khách lúc vừa hạ cánh. Tuyến đường đến sân bay chỉ thực sự hữu ích khi nối liền mạch với giao thông trong cảng và dịch vụ vận tải bên ngoài. Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành cũng đang được thúc đẩy nghiên cứu, nhưng chưa thể thay thế các phương án đường bộ trong giai đoạn đầu.
Long Thành đang được định hình bởi cao tốc, vành đai, cầu vượt sông và kế hoạch xe buýt, chứ không phải một con đường đơn lẻ. Những tuyến này mở rộng cơ hội liên kết TP.HCM với Nhơn Trạch, Long Hưng và Biên Hòa; song lợi ích sẽ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện, tổ chức giao thông và khả năng chuyển tiếp giữa các phương tiện. Kết luận đáng chú ý trước giờ khai thác sân bay là: kết nối đã có khung, nhưng sự thuận tiện chỉ được chứng minh khi hành khách đi được an toàn, rõ ràng và đúng giờ từ cửa nhà đến nhà ga.
