Khám tại cộng đồng giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận
Khám bệnh cộng đồng là cách đưa dịch vụ kiểm tra, tư vấn và hướng dẫn phòng bệnh đến nơi người dân sinh sống, đặc biệt là những nhóm khó tiếp cận cơ sở y tế. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở việc có một buổi khám miễn phí, mà còn ở khả năng phát hiện sớm vấn đề sức khỏe và giúp người dân biết bước tiếp theo cần làm. Ngày 14/11, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam phối hợp với UBND phường Bảy Hiền tổ chức Ngày hội Sức khỏe Gia đình tại TP. Hồ Chí Minh, hướng đến mục tiêu đưa dịch vụ chăm sóc đến gần hơn với người dân. Chương trình phục vụ 1.000 người, gồm người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách. Đây là lựa chọn thiết thực cho những người dễ trì hoãn việc khám vì trở ngại tiếp cận; song hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào việc kết quả khám được nối tiếp bằng theo dõi và điều trị phù hợp.

Khám đa dạng, tư vấn sức khỏe gắn với phòng bệnh
Một đợt khám sức khỏe miễn phí có ý nghĩa hơn khi người dân nhận được đánh giá đủ rộng để nhận biết nguy cơ, thay vì chỉ kiểm tra một triệu chứng. Tại ngày hội ở phường Bảy Hiền, người dân được khám tổng quát, đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết mao mạch, chụp X-quang, siêu âm, điện tim và thăm khám các chuyên khoa như nội, ngoại, tai mũi họng, cơ xương khớp và y học cổ truyền. Hoạt động còn kết hợp tư vấn sức khỏe, hướng dẫn vệ sinh cá nhân và phòng bệnh cho trẻ em, phụ huynh. Cách tổ chức này đáng chú ý vì biến buổi khám thành cơ hội hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe tại nhà, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt. Chương trình cũng dự kiến hỗ trợ nâng cấp một trạm y tế và trang bị trạm rửa tay tại 10 trạm y tế cấp xã ở TP. Hồ Chí Minh; hạng mục, địa điểm và kinh phí sẽ được thống nhất sau khảo sát nhu cầu.

Hưng Yên đưa khám và hỗ trợ y tế đến hộ khó khăn
Ở Hưng Yên, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với Hội Chữ thập đỏ tỉnh tổ chức khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp thuốc miễn phí cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Các gia đình được kiểm tra huyết áp, tim mạch, siêu âm và khám mắt bởi đội ngũ quân y cùng bác sĩ Bệnh viện Mắt Hải Hưng; người thuộc hộ nghèo, cận nghèo và người khó khăn còn được nhận quà cùng một số thuốc bổ và thuốc chữa bệnh. Mô hình này bổ sung hỗ trợ trực tiếp bên cạnh khâu thăm khám, một điểm quan trọng với những gia đình có thể gặp khó khăn khi tiếp tục chăm sóc sức khỏe sau buổi khám. Tuy nhiên, thông tin được công bố không nêu số người tham gia, nên không thể đối chiếu quy mô với các chương trình ở địa phương khác. Điều đáng ghi nhận là việc phối hợp giữa lực lượng quân y, cơ sở chuyên môn và tổ chức xã hội giúp đưa dịch vụ đến đúng nhóm cần được hỗ trợ.

Sàng lọc bệnh tim ở trẻ em cần gắn với bước tiếp theo
Tại Thái Nguyên, chương trình “Hành trình gieo mầm hy vọng” diễn ra từ ngày 27 đến 31/7, do ngành y tế tỉnh phối hợp với Trung tâm II thuộc Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam và Bệnh viện A Thái Nguyên tổ chức, kết hợp khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho trẻ em khuyết tật cùng các trường hợp có chỉ định. Các đơn vị đã sàng lọc bệnh tim bẩm sinh cho 275 trẻ ở các xã phía Nam tỉnh và 2.644 trẻ tại xã Nà Phặc, xã Tân Kỳ; tổng cộng hơn 2.900 trẻ được khám sàng lọc tim. Ngoài ra, 395 trẻ được sàng lọc các bệnh lý, khuyết tật khác; 177 trẻ được chỉ định phẫu thuật và 38 trường hợp được đề nghị chuyển tuyến Trung ương. Sàng lọc bệnh tim có giá trị vì giúp phát hiện sớm dị tật để trẻ được tư vấn, theo dõi, điều trị hoặc can thiệp kịp thời. Kết quả chỉ có ý nghĩa trọn vẹn khi các bước chuyển tuyến và chăm sóc tiếp theo được thực hiện.
Mở rộng độ phủ phải đi cùng chăm sóc liên tục
Ba mô hình cho thấy khám bệnh cộng đồng có thể phục vụ những nhu cầu rất khác nhau: khám đa chuyên khoa cho người cao tuổi và gia đình chính sách ở đô thị, hỗ trợ hộ khó khăn tại Hưng Yên, hay sàng lọc bệnh tim và khuyết tật cho trẻ em ở Thái Nguyên. Điểm chung là đưa dịch vụ đến gần nhóm có nguy cơ bị bỏ sót nếu chỉ trông chờ vào việc tự đến cơ sở y tế. Nhưng một buổi khám không thể thay thế hệ thống chăm sóc thường xuyên. Tư vấn sức khỏe cần đi kèm hướng dẫn rõ ràng về theo dõi, điều trị và nơi tiếp tục khám; các trạm y tế cũng cần đủ điều kiện để tiếp nhận người dân sau chương trình. Vì vậy, những hoạt động này đáng được xem như cầu nối vào hệ thống y tế, chứ không phải giải pháp đơn lẻ. Khi kết quả sàng lọc được nối tiếp bằng chăm sóc phù hợp, lợi ích của khám miễn phí mới có thể bền vững.






