Dấu mốc quốc tế trong hành trình của một tài năng trẻ
Jariyah Shah là tiền vệ sinh năm 2009 thuộc học viện Manchester United, có mẹ là người Việt Nam và đang phát triển sự nghiệp qua các đội tuyển trẻ trước khi phải quyết định tương lai quốc tế. Cầu thủ gốc Việt này vừa được điền tên vào danh sách U17 Australia dự U17 World Cup 2026 tại Qatar. Đây là cột mốc đáng kể, nhưng không nên xem nó như một tuyên bố khép lại mọi lựa chọn đội tuyển của Shah. Ở tuổi 17, ưu tiên trước mắt của cầu thủ là tiếp tục tiến bộ trong môi trường cạnh tranh, còn lựa chọn đại diện cho đội tuyển quốc gia vẫn cần đặt trong bối cảnh quy định và hồ sơ cụ thể. Sự quan tâm dành cho Shah vì thế nên đi cùng kỳ vọng thực tế: theo dõi màn thể hiện của anh, thay vì vội xem tấm vé đến World Cup trẻ là lời cam kết dài hạn với Australia.
Tấm vé này càng thu hút sự chú ý bởi U17 Việt Nam cũng góp mặt tại giải đấu. Hai đội cùng dự sân chơi lớn tạo nên một câu chuyện đáng theo dõi với người hâm mộ Việt Nam, nhưng không làm thay đổi bản chất của quyết định hiện tại: Shah đang có cơ hội tích lũy kinh nghiệm quốc tế trong màu áo Australia. Việc chọn một đội tuyển trẻ là bước đi trong quá trình phát triển, không tự động trả lời câu hỏi anh sẽ khoác áo đội tuyển quốc gia nào khi trưởng thành.
Từ học viện Man Utd đến U17 Australia
Hành trình của Shah cho thấy một cầu thủ trẻ có thể đi qua nhiều nấc phát triển trước khi con đường quốc tế ngã ngũ. Anh gia nhập học viện Man Utd năm 2022, ra mắt đội U18 vào tháng 2/2025 và hiện có hợp đồng học bổng với câu lạc bộ. Tại U18 Man Utd, tiền vệ này đã ra sân 8 trận, ghi 2 bàn; anh cũng từng được bố trí đá hậu vệ phải bên cạnh vị trí tiền vệ trung tâm sở trường. Những con số còn ở giai đoạn đầu, nhưng việc được triệu tập tập luyện cùng đội một trước trận gặp Chelsea là dấu hiệu cho thấy Shah đang được thử thách ở môi trường có tiêu chuẩn cao hơn.
Lựa chọn ở cấp đội tuyển trẻ cũng đã thay đổi theo thời gian. Shah từng được gọi lên U15 Anh năm 2023, sau đó chuyển sang khoác áo U17 Australia từ cuối năm 2025. Tính đến thời điểm được công bố, anh đã chơi 4 trận và ghi 1 bàn cho U17 Australia. World Cup sẽ đem đến thêm trải nghiệm thi đấu quốc tế, nhưng không nên biến những lần khoác áo đội trẻ thành kết luận về lòng trung thành hay lựa chọn sau này. Với cầu thủ đang được đào tạo tại Man Utd, tiến bộ chuyên môn ở câu lạc bộ vẫn là nền tảng quan trọng nhất.
Cánh cửa Việt Nam còn mở, nhưng không tự động
Theo các quy định của FIFA, cầu thủ từng thi đấu cho đội tuyển trẻ có thể chuyển sang đại diện cho một liên đoàn khác trong một số trường hợp, nếu đáp ứng điều kiện về quốc tịch, độ tuổi và tư cách thi đấu. Vì vậy, việc Shah dự U17 World Cup cùng Australia chưa đồng nghĩa cơ hội khoác áo tuyển Việt Nam đã khép lại. Tuy nhiên, đây không phải quyền lựa chọn mặc nhiên: khả năng của Shah cần được xét theo lịch sử thi đấu và hồ sơ quốc tịch cụ thể. Shah sinh tại Australia, có cha là người Pakistan, mẹ là người Việt Nam và đang sinh sống, học tập, phát triển sự nghiệp ở Anh; các mối liên hệ này khiến anh có thể được xem xét trong bối cảnh nhiều nền bóng đá, nhưng bản thân nguồn gốc gia đình hay nơi cư trú không thay thế các tiêu chí chính thức.
Bóng đá Việt Nam từng có những trường hợp chuyển tiếp từ đội tuyển trẻ nước ngoài. Patrik Lê Giang từng khoác áo các đội trẻ Slovakia trước khi thi đấu cho Việt Nam; Cao Pendant Quang Vinh từng là đội trưởng U18 Pháp rồi nhập quốc tịch Việt Nam và được trao cơ hội ở đội tuyển. Những tiền lệ ấy cho thấy con đường có thể tồn tại, chứ không bảo đảm Shah sẽ đi theo. Điều hợp lý lúc này là ghi nhận bước tiến của một cầu thủ gốc Việt tại Man Utd, đồng thời chờ diễn biến sự nghiệp và xác minh điều kiện pháp lý trước khi kỳ vọng anh trở thành lựa chọn của tuyển Việt Nam.
