Sống thọ là lựa chọn mỗi ngày, không chỉ là may mắn
Bí quyết sống thọ không phải là một mẹo kỳ diệu giúp tránh mọi bệnh tật, mà là tập hợp những thói quen đơn giản về tâm lý, vận động và ăn uống, được lặp lại ổn định trong nhiều năm, giúp cơ thể và tinh thần duy trì trạng thái cân bằng, dẻo dai và lạc quan khi bước qua tuổi 80, 90 hay thậm chí hơn 100.
Nhìn vào cuộc sống của những người sống trên 100 tuổi, có một điểm chung rất rõ: họ chủ động chọn cách sống, thay vì bị tuổi tác dẫn dắt. Cụ Ethel Caterham, 117 tuổi, xem bí quyết sống thọ của mình là biết lắng nghe, làm điều mình yêu thích và “không bao giờ tranh cãi với bất kỳ ai”. Trong khi đó, cụ Ruby McNally 100 tuổi vẫn tự lái xe, tự nấu ăn và chọn kỷ niệm sinh nhật bằng… nhảy dù nhiều lần trong đời. Những câu chuyện này cho thấy tuổi thọ không gắn với việc sống chậm lại, mà gắn với việc sống có chọn lọc và có thái độ.
Tuổi thọ và tâm lý: Đừng tranh cãi, hãy vui sống
Nếu phải chọn một bí quyết sống thọ quan trọng nhất, đó chính là tâm lý lạc quan và hạn chế căng thẳng. Cụ Ethel Caterham không nói về thuốc bổ hay chế độ tập luyện phức tạp, mà nhấn mạnh triết lý sống: giữ tinh thần tích cực, tránh tranh cãi không cần thiết, cởi mở với cơ hội và tận hưởng những điều mình yêu thích. Thái độ này là câu trả lời rất rõ ràng cho mối liên hệ giữa tuổi thọ và tâm lý: càng ít bị cuốn vào xung đột và lo âu, cơ thể càng có điều kiện “sống lâu mà không già vội”.
Cụ Ruby McNally cũng cho thấy sức mạnh của một tinh thần không lùi bước trước tuổi tác. Cụ xem việc phải sống chậm lại là dấu hiệu “cuộc đời đã hết” và khẳng định: hãy tiếp tục tiến bước và tận hưởng cuộc sống, vì “chẳng có gì để sợ cả”. Sau cùng, cụ tự nhận mình luôn nhìn vào mặt tích cực của mọi vấn đề và cho rằng chính sự lạc quan là chìa khóa giúp cụ duy trì sức sống. Từ hai người sống trên 100 tuổi này, bài học rõ ràng là: muốn sống lâu, phải học cách buông bớt hơn là “cãi thắng” mọi thứ.
Thói quen sức khỏe lâu dài: Vận động nhỏ, hiệu quả lớn
Tuổi già thường gắn với loãng xương, mạch máu xơ cứng, cơ yếu, nhưng điều đó không phải định mệnh. Ở tuổi 88, bà Yoshikawa Yukiko vẫn có tuổi xương, nội tạng và mạch máu tương đương một cô gái 20 tuổi, không đau lưng, không đau gối, răng nguyên vẹn và tóc vẫn dày đen. Điều đáng nói là bí quyết này đến từ các thói quen sức khỏe lâu dài, chứ không phải can thiệp tốn kém: giãn cơ mỗi ngày, tranh thủ nhón chân và nâng chân ngay cả khi đang nấu ăn, đi bộ 3 lần/tuần trong 30–40 phút kết hợp hô khẩu hiệu tích cực để kích thích não tiết hormone hạnh phúc.
Các chuyên gia chỉ ra rằng việc đi bộ nhanh tạo ra sức ép vừa phải lên xương, khiến hệ xương phải phản ứng bằng cách kích thích tế bào xương sản sinh liên tục. Ở phía bên kia, cụ Ruby McNally vẫn duy trì thói quen đi bộ nhiều khi đã cao tuổi, xem đây là hình thức vận động giúp cải thiện cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Điểm cốt lõi không phải là tập nặng, mà là đều đặn: những vận động nhẹ đến trung bình, gắn với sinh hoạt hằng ngày, giúp cơ thể không bao giờ rơi vào trạng thái “bất động kéo dài” – kẻ thù thực sự của tuổi thọ.
Ăn uống tự nhiên, đơn giản: Nền tảng của sống khỏe lâu dài
Tất cả nhân vật sống lâu trong các câu chuyện này đều có một điểm chung: họ gắn bó với chế độ ăn tự nhiên, giản dị. Bà Yoshikawa Yukiko coi món nước dùng dashi gia truyền – ninh từ cá ngừ khô và rong biển – là “trái tim” của chế độ ăn. Cá ngừ khô giàu axit amin giúp phân giải chất gây mệt mỏi và hỗ trợ tái tạo tế bào mới, trong khi rong biển dồi dào DHA, EPA, omega 3, kali, canxi và các hoạt chất giúp đào thải độc tố, đường và chất béo thừa. Bí quyết sống thọ của bà, như chính bài viết mô tả, nằm ở 4 thói quen ăn uống – sinh hoạt đơn giản, duy trì suốt nhiều thập kỷ chứ không thay đổi theo trào lưu.
Cụ Ruby McNally thì lớn lên trong môi trường lành mạnh với vườn rau, trái mọng dại, bẻ ngô, hái xà lách, cà chua để chuẩn bị bữa ăn cho gia đình – một lối sống “sạch” đúng nghĩa. Hiện tại, cụ ưu tiên thực phẩm và thịt hữu cơ, bữa sáng với trứng hoặc ngũ cốc nguyên hạt kèm chuối, bữa trưa nhẹ với phô mai, táo, bữa tối xoay quanh thực phẩm hữu cơ mua được trong tuần; luôn có sẵn cà chua bi, nho đỏ để ăn sống, hạn chế đồ ngọt, uống 2 tách cà phê sáng và không uống rượu bia. Cụ gói gọn lời khuyên bằng một câu rất đáng để trích dẫn: “Lời khuyên của tôi là hãy ăn uống tự nhiên nhất có thể”.
Sống vui, có mục đích: Năng lượng kéo dài hơn cả tuổi tác
Một điểm ít ai nhắc nhưng lại nổi bật ở những người sống trên 100 tuổi: họ đều có lý do để thức dậy mỗi sáng. Cụ Ethel Caterham nói về việc “nói có” với những cơ hội trong cuộc sống, vì không ai biết chúng sẽ đưa mình đến đâu. Cụ chấp nhận cả khoảnh khắc đẹp lẫn giai đoạn khó khăn, giữ cách sống “mọi thứ ở mức vừa phải” và dành thời gian cho điều khiến mình vui. Đó không phải thái độ buông xuôi, mà là chọn lọc năng lượng: tập trung vào điều nuôi dưỡng mình, bỏ qua những cuộc tranh cãi bào mòn sức lực – đúng nghĩa bí quyết sống thọ bằng tinh thần.
Cụ Ruby McNally thì biến đam mê nhảy dù thành nghi thức đánh dấu những cột mốc quan trọng: lần đầu ở tuổi 80, sau đó 90, rồi 100, mỗi lần lại kéo thêm con cháu cùng trải nghiệm. Với cụ, sống theo khuôn mẫu “già là phải chậm lại” là cách nhanh nhất để đánh mất niềm vui sống. Sau cùng, cụ khẳng định chính sự lạc quan và thói quen luôn nhìn về phía tích cực đã giúp mình vui sống qua từng năm tháng. Từ hai câu chuyện này, có thể nói: thói quen sức khỏe lâu dài không chỉ nằm ở món ăn hay bài tập, mà còn ở việc nuôi dưỡng một mục đích sống làm mắt mình sáng lên mỗi lần nhắc tới.
