Ung thư không chỉ của người già: lý do bạn trẻ phải cảnh giác
Dấu hiệu ung thư sớm là các thay đổi bất thường, kéo dài trong cơ thể như đau dai dẳng, xuất hiện khối lạ, chảy máu không rõ nguyên nhân hay tổn thương niêm mạc không lành, vốn dễ bị nhầm với bệnh nhẹ nhưng lại có thể là cảnh báo ung thư ở người trẻ lẫn người lớn tuổi nếu không được thăm khám kịp thời. Ung thư ở người trẻ không còn là chuyện hiếm và càng nguy hiểm vì đa số vẫn nghĩ căn bệnh này chỉ xảy ra ở tuổi trung niên hoặc cao tuổi, nên dễ phớt lờ cảnh báo ung thư từ chính cơ thể mình. Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó Trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, nhấn mạnh phòng ngừa và phát hiện ung thư sớm không phải câu chuyện dành riêng cho người lớn tuổi mà bất cứ ai cũng cần chủ động theo dõi sức khỏe và đi khám khi có triệu chứng bất thường.
7 dấu hiệu cảnh báo ung thư theo bác sĩ Bệnh viện K
Quan điểm “đợi đến lúc đau nhiều mới đi khám” là cách đẩy mình đến gần ung thư hơn. Bác sĩ Hà Hải Nam đã chỉ ra 7 dấu hiệu ung thư sớm cần đặc biệt lưu ý. Nếu bạn tự sờ thấy khối bất thường ở cổ, ngực hay bất kỳ vị trí nào, hãy đi kiểm tra thay vì chờ xem nó “tự tan” – bởi khối u ác tính thường âm thầm lớn lên. Những cơn đau dai dẳng, ho kéo dài, chảy máu mũi, nôn ra máu hay đi ngoài ra máu không rõ nguyên nhân đều không nên coi là chuyện “bao tử” hay “viêm họng” thông thường. Thay đổi thói quen đại tiện, tính chất phân khác hẳn bình thường hoặc các tổn thương, mảng đỏ, mảng trắng lạ trên da, niêm mạc kéo dài cũng là cảnh báo ung thư bạn không được phép làm ngơ.
Từ hoa mắt đến rát lưỡi: những ca bệnh tưởng nhẹ nhưng không hề nhẹ
Nhiều ca bệnh cho thấy phát hiện ung thư sớm phần lớn đến từ việc không coi thường những triệu chứng rất đời thường. Một phụ nữ 35 tuổi đã được chẩn đoán mắc ung thư máu sau khi đi khám vì triệu chứng hoa mắt kéo dài, điều mà không ít người trẻ cho là do làm việc căng thẳng hoặc thiếu ngủ. Bà Hồng, 59 tuổi, có tiền sử viêm lưỡi, trong một tháng uống thuốc theo đơn nhưng không cải thiện đáng kể nên chủ động đi khám lại. Thăm khám và nội soi ghi nhận vết loét ở lưỡi, mảng trắng và sung huyết, sau sinh thiết cho kết quả nghịch sản biểu mô tế bào vảy độ cao – tổn thương tiền ung thư lưỡi. Trường hợp này cho thấy rát lưỡi, mảng trắng tưởng như viêm hay nhiệt miệng nhưng kéo dài hoặc đáp ứng kém với điều trị hoàn toàn có thể là cảnh báo ung thư ở người trẻ tuổi lẫn lớn tuổi.
Vì sao phải đi khám sớm thay vì tự chẩn đoán và tự uống thuốc
Nhiều người có thói quen tự mua thuốc, bôi thuốc hoặc chờ thêm vài tuần với hy vọng triệu chứng sẽ tự hết. Đó là cách bỏ lỡ cơ hội phát hiện ung thư sớm. Bác sĩ Hà Hải Nam lưu ý: các dấu hiệu kể trên không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn mắc ung thư, nhưng nếu kéo dài hoặc thay đổi rõ rệt so với trạng thái bình thường thì phải đi khám để xác định nguyên nhân và phát hiện ung thư sớm nếu có. Ở giai đoạn đầu, tổn thương tiền ung thư ở lưưỡi dễ nhầm với viêm, nhiệt miệng; triệu chứng không đặc hiệu, tiến triển âm thầm nên rất dễ bị bỏ sót. Theo GS Trần Phan Chung Thủy, việc phát hiện và điều trị khi mới ở giai đoạn tiền ung thư giúp tránh nguy cơ tiến triển thành ung thư, đồng thời can thiệp ít xâm lấn hơn, chi phí và ảnh hưởng đến ăn nhai, phát âm cũng giảm đi rõ rệt.
Chủ động bảo vệ thế hệ trẻ: thay đổi lối sống và tầm soát
Ung thư ở người trẻ đặt ra câu hỏi về sức khỏe cả một thế hệ, không chỉ của riêng từng bệnh nhân. Nếu bạn đang ở tuổi 20–30, đã đến lúc nhìn lại cách sống của mình. Bác sĩ Hà Hải Nam nhận xét người trẻ hiện dùng nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, ít rau và trái cây, lại ngồi lâu, ít vận động, hút thuốc, uống rượu bia – tất cả đều là yếu tố nguy cơ ung thư có thể thay đổi. Ông khuyến cáo tăng cường vận động, điều chỉnh chế độ ăn, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và đặc biệt là chủ động tầm soát khi có nguy cơ như tiền sử gia đình mắc ung thư hoặc nhiễm tác nhân vi sinh liên quan ung thư. Kết luận thẳng thắn nhất là: đừng chờ cơ thể kêu cứu quá lớn mới đi khám, vì cảnh báo ung thư thường đến bằng những dấu hiệu nhỏ, âm thầm nhưng dai dẳng.
