Từ thời trang Milan Việt Nam đến tham vọng kể chuyện châu Á
Người trẻ Việt dùng thời trang Milan Việt Nam để kể những câu chuyện văn hóa Việt và châu Á bằng ngôn ngữ thiết kế đương đại, biến sàn diễn quốc tế thành không gian đối thoại về bản sắc thay vì chỉ là nơi phô diễn xu hướng hay thương hiệu xa xỉ; đó là một lựa chọn chiến lược nhằm dịch chuyển cách thế giới nhìn về Việt Nam, từ những khuôn mẫu đơn giản sang những câu chuyện sáng tạo giàu chiều sâu.
Giữa kinh đô thời trang Milan – nơi vốn thuộc về các nhà mốt lâu đời – một nhóm nhà thiết kế trẻ Việt xuất hiện không phải bằng chiêu trò ồn ào, mà bằng dự án “gods within her” của LA TRỊNH atelier. Họ không chạy theo ánh hào quang nhất thời, mà coi sàn diễn Milan là phép thử cho câu hỏi lớn: liệu thời trang châu Á quốc tế có thể được xây dựng từ những ký ức văn hóa và làng nghề quê nhà, chứ không phải từ các bản sao của phương Tây? Cách tiếp cận đó cho thấy tham vọng rõ ràng: dùng thời trang để viết lại cách người ta nói về Việt Nam và châu Á.
“gods within her”: kể chuyện bằng sự lặng im thay vì phô trương
“gods within her” được hình thành từ những ngày rong ruổi của nhà thiết kế trẻ Việt Namie Trịnh và nhà sản xuất Nguyễn Thị Hiền Thảo giữa Milan và Venice, khi họ cùng hình dung một sàn diễn nơi chất liệu và biểu tượng văn hóa Việt Nam bước ra không gian thời trang quốc tế. Không ồn ào, không dựa vào những cái tên đình đám, dự án này lựa chọn chiến lược kể chuyện âm thầm: để chi tiết, chất liệu, đường cắt may thì thầm về quê hương, thay vì hét lên bằng những màn trình diễn gây choáng. Thời trang ở đây là ngôn ngữ, không phải pháo hoa.
Điều nhóm sáng tạo hướng đến không dừng lại ở một bộ trang phục đẹp hay một lần xuất hiện tại Milan, mà là cách đưa biểu tượng Việt Nam và châu Á vào một không gian mới, nơi khán giả quốc tế có thể gặp chúng trong hoàn cảnh tôn trọng và tò mò. Từ Venice, họ mang theo cảm hứng về không gian, nghệ thuật và văn hóa; từ Việt Nam, họ đem sang chất liệu làng nghề, ký ức và câu chuyện tập thể. Như lời Namie Trịnh nói, “Cùng nhau, chúng tôi chia sẻ một giấc mơ cháy bỏng: đưa tài năng sáng tạo, nghệ thuật kể chuyện và thời trang cao cấp của Việt Nam ra sàn diễn thế giới”. Đó là tuyên ngôn rõ ràng: thời trang là phương tiện kể chuyện, không phải lớp vỏ trang trí.
Một ekip hơn 40 người trẻ và bài toán giữ bản sắc
Đằng sau dự án thời trang châu Á quốc tế này không phải một ê-kíp lão luyện được vận hành như máy móc, mà là hơn 40 người trẻ cùng góp sức từ Việt Nam, Ý và nhiều nơi khác. Họ làm việc online, qua những cuộc họp xuyên múi giờ, có lúc người này bắt đầu ngày mới khi người kia kết thúc ngày làm việc. Sự phân tán địa lý ấy khiến “gods within her” trở thành bài kiểm tra thực tế cho thế hệ nhà thiết kế trẻ Việt: làm thế nào để làm việc đa quốc gia mà vẫn giữ được giọng nói riêng, thay vì bị hòa tan vào tiếng ồn chung của ngành công nghiệp.
Nguyễn Thị Hiền Thảo, người đã đi qua hơn 25 quốc gia, thừa nhận rằng các chuyến đi giúp cô nhìn lại giá trị Việt Nam từ góc độ mới, nhưng gia đình và quê hương vẫn là điểm tựa cho mọi dự án hướng ra quốc tế. Chính trải nghiệm đó khiến cô hiểu một sự thật không dễ chịu: bước ra sân chơi quốc tế không chỉ là mang bộ sưu tập đến một thành phố thời trang nổi tiếng, mà là bài toán về cách làm việc, cách giao tiếp và cách giữ bản sắc trong môi trường có rất nhiều tiếng nói khác nhau. Nếu không đủ tỉnh táo, thời trang có thể mất gốc rất nhanh; nếu kiên định, nó lại trở thành tấm bản đồ dẫn người xem quay về với những câu chuyện riêng của cộng đồng sáng tạo Việt.
Milan như phép thử để viết lại hình dung về Việt Nam
Với LA TRỊNH atelier, Milan không chỉ là một địa danh danh giá được in trên hồ sơ thương hiệu, mà là phép thử cho tham vọng lớn hơn: liệu những câu chuyện xuất phát từ Việt Nam có thể tìm được vị trí riêng trong dòng chảy sáng tạo quốc tế. Sự xuất hiện của “gods within her” trên sàn diễn Milan cho thấy một chuyển dịch quan trọng: thời trang Milan Việt Nam không còn là hình ảnh ngoại lai, mà bắt đầu được định nghĩa bởi chính những người trẻ Việt thông qua cách kể chuyện của họ. Khi khán giả quốc tế bắt gặp văn hóa Việt trên sàn diễn qua các chi tiết tinh tế, họ buộc phải mở rộng cách hình dung về Việt Nam vượt khỏi những khuôn sáo quen thuộc.
Chính ở đó, Milan trở thành không gian để người trẻ Việt thách thức những định kiến lâu năm về châu Á: rằng các nhà thiết kế từ bên lề chỉ sao chép, rập khuôn hoặc phục vụ như gia công cho trung tâm. Thay vào đó, họ bước lên sàn diễn với tư cách người kể chuyện, mang bản sắc riêng, thay vì chờ thế giới tình cờ tìm đến. Đây là bước dịch chuyển rõ rệt trong cách các nhà thiết kế trẻ châu Á chiếm chỗ ở những kinh đô thời trang châu Âu: bắt đầu từ câu chuyện và chất liệu quen thuộc, rồi diễn giải bằng ngôn ngữ đương đại, chứ không phải bỏ lại quê hương ở phía sau. Đó là lựa chọn mang tính tuyên bố: chúng tôi không xin chỗ, chúng tôi mang câu chuyện đến để thay đổi cuộc chơi.
Làn sóng chủ động mang văn hóa Việt ra thế giới
Từ “gods within her”, có thể thấy rõ một làn sóng mới trong giới nhà thiết kế trẻ Việt: không chờ lời mời đặc biệt, không đợi một “cơ hội vàng”, họ chủ động mang câu chuyện của mình ra thế giới. Việc đặt văn hóa Việt trên sàn diễn không còn là chi tiết trang trí, mà là trọng tâm của dự án. Những biểu tượng Việt Nam và châu Á được đưa vào thời trang đương đại bằng tư duy kể chuyện, giúp khán giả quốc tế tiếp cận chúng trong bối cảnh tôn trọng, thay vì nhìn qua lăng kính kỳ exotic.
Hướng đi này đặc biệt có ý nghĩa với những người trẻ đang mơ về thời trang châu Á quốc tế, bởi nó phá bỏ suy nghĩ rằng muốn thành công ở châu Âu phải “phẳng hóa” bản sắc để dễ dàng được chấp nhận. Ngược lại, thành công bước đầu của dự án chứng minh một điều khác: càng trung thành với câu chuyện quê hương, càng có cơ hội tạo ra tiếng nói riêng. Khi ngày càng nhiều người trẻ Việt coi mình là chủ thể kể chuyện chứ không phải người đứng ngoài, thời trang Milan Việt Nam sẽ không chỉ là dấu mốc trong CV, mà là chương mới trong cuốn sách về văn hóa Việt trên sàn diễn toàn cầu.
