Từ thần thoại đến di sản: vì sao Milan cần tiếng nói của nhà thiết kế Việt trẻ
Làn sóng nhà thiết kế Việt Milan thế hệ Gen Z là hiện tượng những người trẻ dùng sàn diễn ở kinh đô thời trang Ý để kể chuyện thần thoại Á Đông, ký ức văn hóa Việt và bản sắc nữ giới qua các bộ sưu tập đương đại, nơi gấm hoa, lụa, kỹ thuật thủ công truyền thống được tái cấu trúc thành ngôn ngữ thị giác mới đối thoại trực tiếp với khán giả quốc tế. Điểm đáng nói ở đây không phải chuyện “có mặt” cho đủ trên lịch trình, mà là sự xuất hiện với một hệ tư tưởng rõ ràng: thời trang văn hóa Việt phải bước vào trung tâm cuộc chơi, không đứng bên lề như những chất liệu trang trí. Khi các nhà thiết kế trẻ chọn Milan Fashion Week Việt Nam như một sân khấu để thử nghiệm, họ đang đặt câu hỏi ngược cho giới mộ điệu châu Âu: ai mới là người định nghĩa cái đẹp trong thời trang toàn cầu?
Namie Trịnh và LA TRỊNH atelier: nữ thần như bản đồ văn hóa Việt trẻ
LA TRỊNH atelier bắt đầu từ ý tưởng của hai người trẻ ở tuổi 23, nhà thiết kế Namie Trịnh và nhà sản xuất Hiền Thảo, với tinh thần thử nghiệm và kiếm tìm một hướng đi riêng cho thời trang Việt. Việc họ đưa bộ sưu tập Xuân/Hè 2027 “gods within her” gồm 28 thiết kế độc bản lên Milan không phải màn ra mắt ồn ào mà là tuyên ngôn khá sắc sảo: người phụ nữ trẻ Việt vừa là nữ thần, vừa là chủ thể sáng tạo xuyên văn hóa. Theo nguồn tin, đằng sau 28 thiết kế là quá trình làm việc của hơn 40 người trẻ tại Việt Nam và Ý, cho thấy một thế hệ không chờ được gọi tên, mà tự tổ chức năng lực và mạng lưới của mình. Họ dùng chất liệu Việt – gợi nhớ Nam Phương Hoàng hậu, Huế, Pháp Lam, hoa văn vải truyền thống – nhưng cố ý không tái hiện nguyên bản, mà tháo rời, tái cấu trúc trong phom dáng, corset, lớp vải xuyên thấu mang tính kiến trúc. Đó là cách một nhà thiết kế Việt Milan Gen Z từ chối vai trò “thợ bảo tồn”, để trở thành người viết lại di sản bằng câu chuyện của mình.
“Gods within her”: khi chất liệu Việt bước ra khỏi bảo tàng
Điểm thú vị ở “gods within her” là cách LA TRỊNH di chuyển qua Hy Lạp, Vatican, châu Á, Ấn Độ rồi trở về Việt Nam nhưng không để bất kỳ nền văn hóa nào bị biến thành postcard. Hình tượng nữ thần xuất hiện như trục xuyên suốt, song mỗi vùng đất mở ra một góc nhìn khác về vẻ đẹp, đức tin, tri thức và sức mạnh nữ tính, để cuối cùng, nữ thần không thuộc về một nền văn hóa riêng mà là sự kết tinh của những di sản đã đi qua. Cách Namie Trịnh xử lý chất liệu – đặt hoa văn truyền thống cạnh vật liệu hiện đại, dùng kỹ thuật đính kết, hoa vải 3D tạo chiều sâu, kết hợp với cấu trúc corset ôm cơ thể – cho thấy một thái độ rất Gen Z với di sản: tôn trọng nhưng không sợ “phá”. Bộ sưu tập vì thế không giống một bài luận văn về thời trang văn hóa Việt, mà giống một cuộc tranh luận trực quan: hoặc để di sản nằm yên trong tủ kính, hoặc để nó chấp nhận biến đổi và sống trong cơ thể người phụ nữ hiện đại.
Phan Đăng Hoàng và “Tấm Cám”: cổ tích Việt bước lên đường băng Milan
Ở một hướng tiếp cận khác, Phan Đăng Hoàng chọn Tấm Cám – một câu chuyện cực kỳ Việt – để bước vào Milano Fashion Week Xuân/Hè 2027, trong show diễn vật lý thứ ba của anh tại kinh đô thời trang này. 40 thiết kế dùng phom dáng, màu sắc, kỹ thuật xử lý bề mặt để diễn tả chuyển biến cảm xúc nhân vật; khăn mỏ quạ, áo yếm, quạt và nhiều chi tiết đậm bản sắc Việt xuất hiện ngay trên đường băng, buộc khán giả quốc tế phải đối diện trực tiếp với hình ảnh người phụ nữ Việt vừa truyền thống, vừa đương đại. Anh ứng dụng chất liệu gấm cùng kỹ thuật may, thêu thủ công làm điểm nhấn, khẳng định rằng nếu thời trang văn hóa Việt muốn bước ra thế giới, trước hết nó phải đủ đẹp, hấp dẫn và cuốn hút. Điều quan trọng là nhà thiết kế không e ngại bị “đóng khung” trong hình ảnh người kể chuyện Việt, bởi mỗi bộ sưu tập là một phiên bản cập nhật và làm mới chính mình. Ở đây, câu chuyện Tấm Cám không còn là bài học đạo đức tuổi thơ, mà là ngôn ngữ thời trang riêng đối thoại với chuẩn mực cái đẹp ở Milan.
Từ Milan Fashion Week Việt Nam đến cuộc đối thoại bình đẳng với thời trang quốc tế
Điểm chung giữa Namie Trịnh LA TRỊNH và Phan Đăng Hoàng Tấm Cám là thái độ dứt khoát: văn hóa Việt chỉ có ý nghĩa trên sàn diễn quốc tế nếu nó tham gia cuộc đối thoại thẩm mỹ, không phải như phần chú thích phụ đề. Khi các nhà thiết kế trẻ chủ động dùng gấm, lụa, kỹ thuật thêu và gắn kết thủ công, họ đang biến những chất liệu tưởng như nội địa thành ngôn ngữ để kết nối trực tiếp với khán giả Milan, không cần dịch. Chặng đường phía trước, theo ghi nhận, sẽ tập trung vào việc mở rộng điểm đến và cơ hội mới cho thương hiệu, trong đó Milan được xem như cửa ngõ để bước vào thị trường rộng hơn và các cộng đồng sáng tạo mới. Nhưng điều đáng giá nhất đã xảy ra: từ Milan, một thế hệ nhà thiết kế Việt Nam trẻ có thể bắt đầu cuộc đối thoại bình đẳng hơn với thời trang quốc tế – không chỉ tiếp nhận xu hướng, mà mang theo câu chuyện, chất liệu và hệ giá trị của mình để cùng tạo nên những cách kể mới. Nếu họ giữ được sự sắc sảo trong cách dùng văn hóa như hiện tại, cụm từ “thời trang văn hóa Việt” sẽ không còn là niche exotica, mà là một trục nội dung quan trọng trong bản đồ thời trang đương đại.
