Từ địa đầu cực Nam đến tham vọng trở thành điểm đến du lịch mới
Lễ hội Khinh khí cầu Cà Mau và Ngày hội Văn hoá Di sản là chuỗi sự kiện văn hoá – du lịch lần đầu tiên được tổ chức với quy mô cấp tỉnh tại vùng cực Nam Tổ quốc, nhằm quảng bá bản sắc di sản, tạo sản phẩm trải nghiệm mới và thu hút nhà đầu tư lẫn du khách trong nước quốc tế, qua đó định vị lại hình ảnh Cà Mau như một điểm đến giàu tiềm năng du lịch bên cạnh thế mạnh kinh tế biển và logistics. Ở tầng sâu hơn, đây là tuyên bố chính trị – kinh tế rõ ràng: Cà Mau không muốn chỉ được biết đến như một điểm cuối của bản đồ, mà là một “cực tăng trưởng mới” với du lịch bền vững là một trong những trụ cột. Khi Ủy ban nhân dân tỉnh xác định lễ hội Cà Mau 2026 là sự kiện văn hoá, du lịch trọng điểm, tỉnh đang gửi tín hiệu rằng du lịch không còn là phần phụ, mà là động lực phải được đầu tư nghiêm túc, gắn với chiến lược dài hạn về hình ảnh địa phương và cấu trúc kinh tế.
Khinh khí cầu và không gian di sản: công thức định vị thương hiệu du lịch Cà Mau
Điểm táo bạo nhất của lễ hội Cà Mau 2026 là lựa chọn khinh khí cầu – một biểu tượng du lịch hiện đại – đặt lên nền không gian di sản văn hoá phi vật thể nhiều vùng miền. Trình diễn bay tự do cấp 7–8, bay treo nhiều cấp độ, tham quan bên trong khinh khí cầu và đêm hoa đăng khinh khí cầu tạo nên một “bộ sản phẩm” thị giác đủ khác biệt để gây chú ý, nếu được vận hành an toàn và chuyên nghiệp. Song song, không gian hội tụ di sản, hội chợ thương mại – ẩm thực, khu sản phẩm OCOP và tour trải nghiệm “Đêm U Minh huyền thoại” cho phép Cà Mau lồng ghép bản sắc bản địa vào hành trình của khách, thay vì chỉ bán cảnh quan. Về mặt thương hiệu, đây là bước đi đúng: lấy một biểu tượng bắt mắt để kéo sự chú ý, rồi dùng di sản và ẩm thực để giữ chân và tạo chiều sâu. Hội thảo chiến lược thương hiệu tỉnh với trọng tâm truyền thông tích hợp đến năm 2030, định hướng 2035 cho thấy Cà Mau nhìn lễ hội này như “phòng thí nghiệm” để thử nghiệm cách kể câu chuyện địa phương trong dài hạn, chứ không phải một sự kiện ăn xổi.
Du lịch trong bức tranh 5 trụ cột: tránh rơi vào cái bóng logistics
Nếu chỉ nhìn lễ hội khinh khí cầu Cà Mau như hoạt động giải trí, ta sẽ bỏ qua bối cảnh lớn: tỉnh đang được định hình như một cực tăng trưởng mới với hội nghị xúc tiến đầu tư thu hút khoảng 500 đại biểu, dưới chủ đề “Cà Mau – Cực tăng trưởng mới”. Tại đây, Cà Mau được yêu cầu tập trung trở thành trung tâm năng lượng tái tạo và logistics biển, gắn với các tuyến cao tốc và cảng Hòn Khoai hướng tới cảng trung chuyển quốc tế. Trong ma trận hạ tầng, năng lượng, cảng biển và nông nghiệp công nghệ cao, du lịch rất dễ bị coi là “phần phụ trang trí”. Nhưng chính lễ hội Cà Mau 2026 và chuỗi hoạt động di sản là cơ hội để chứng minh ngược lại: nếu du lịch gắn chặt với kinh tế biển, đô thị sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao, nó có thể trở thành ngành “chia sẻ giá trị” cho cộng đồng địa phương, thay vì cuộc chơi của vài dự án lớn. Định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái và rà soát quy hoạch đê kè kết hợp tạo quỹ đất đô thị sinh thái và du lịch cho thấy Chính phủ đã mở cửa cho cách tiếp cận này. Vấn đề còn lại là Cà Mau có đủ bản lĩnh để bảo vệ không gian du lịch – sinh thái trước sức ép đầu tư ngắn hạn hay không.
Từ cú hích ngắn hạn đến động lực du lịch bền vững
Nói thẳng: một lễ hội khinh khí cầu, dù hoành tráng đến đâu, cũng không tự động biến du lịch Cà Mau thành động lực kinh tế bền vững. Tuy nhiên, nếu tỉnh giữ được ba nguyên tắc, sự kiện này có thể trở thành điểm khởi đầu quan trọng. Thứ nhất, coi lễ hội là sản phẩm lâu dài, lặp lại theo chu kỳ cố định, nâng dần chất lượng tổ chức để xây dựng thương hiệu, thay vì “đốt pháo hoa một lần rồi thôi”. Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã khẳng định đây là bước khởi đầu để hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Cà Mau, kết hợp khinh khí cầu và không gian di sản. Thứ hai, gắn chặt lễ hội với hoạt động xúc tiến đầu tư, presstrip, xây dựng tuyến điểm mới như U Minh, Đất Mũi, không để mọi thứ kết thúc sau vài ngày sôi động. Thứ ba, tận dụng yêu cầu cải thiện môi trường đầu tư, cải cách thủ tục và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao mà Chính phủ đã đặt ra, để du lịch không bị nghẹt thở bởi bộ máy hành chính và thiếu người làm dịch vụ. Nếu làm được, “cú hích” mà Cà Mau kỳ vọng sẽ không chỉ nằm trên bầu trời đầy khinh khí cầu, mà sẽ thấm xuống từng tuyến du lịch, từng doanh nghiệp nhỏ, từng cộng đồng ven biển đang tìm cơ hội thay đổi đời sống.
