Khu công nghiệp khí – năng lượng 431 ha là gì và vì sao Đà Nẵng đặt cược lớn?
Khu công nghiệp khí – năng lượng 431 ha tại xã Núi Thành là một khu công nghiệp Đà Nẵng định hướng chuyên biệt cho sản xuất khí, năng lượng, các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng và sản phẩm sau khí, đồng thời đóng vai trò trung tâm dự trữ năng lượng quốc gia và công nghiệp lưỡng dụng, gắn với chiến lược phát triển công nghiệp giá trị gia tăng cao của thành phố.
Điểm đáng chú ý là dự án này không chỉ thêm một khu công nghiệp mới, mà là lựa chọn chiến lược: lấy công nghiệp khí năng lượng làm trục để tái cấu trúc không gian sản xuất của Đà Nẵng. Sáng 16/9, Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo phương án quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2.000 cho khu công nghiệp này, yêu cầu các sở ngành phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện quy hoạch. Về bản chất, đây là động thái biến quy hoạch trên giấy của giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 thành hạ tầng công nghiệp cụ thể, có trọng tâm và có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị mới cho toàn vùng.
Vị trí gần sân bay Chu Lai: Lợi thế logistics biến Núi Thành thành cực công nghiệp mới
Nếu coi hạ tầng là số phận của khu công nghiệp, thì vị trí 431 ha tại xã Núi Thành đang sở hữu "tấm hộ chiếu" logistics hiếm có. Khu vực này sau sáp nhập có diện tích khoảng 12.475 ha, dân số khoảng 69.000 người và được xác định là không gian phát triển công nghiệp trọng điểm của Đà Nẵng, với lợi thế kết nối Khu kinh tế mở Chu Lai, quy hoạch sân bay Chu Lai, cảng biển và các tuyến giao thông huyết mạch. Nhờ đó, khu công nghiệp khí – năng lượng không phải bắt đầu từ con số 0 về kết nối vùng.
Lợi thế gần sân bay Chu Lai đặt khu công nghiệp này vào tâm điểm hành lang logistics Bắc – Trung – Nam, giúp chuỗi công nghiệp khí năng lượng gắn với cảng biển, sân bay và khu kinh tế mở Chu Lai. Đây là cơ sở để Đà Nẵng không chỉ thu hút nhà đầu tư xây dựng nhà máy, mà còn kéo được các doanh nghiệp dịch vụ hậu cần, trung tâm phân phối, kho dự trữ năng lượng quốc gia vào chung một không gian. Khi đó, mỗi container sản phẩm sau khí xuất ra không chỉ là doanh thu của doanh nghiệp, mà còn là doanh thu hạ tầng cho cả vùng.
Đặt công nghiệp khí năng lượng vào chiến lược phát triển kinh tế miền Trung
Quy hoạch phân khu xây dựng khu công nghiệp khí – năng lượng tại Núi Thành được xác định nhằm cụ thể hóa Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế mở Chu Lai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Nói cách khác, đây là mảnh ghép cụ thể biến chiến lược phát triển kinh tế miền Trung từ các văn bản quy hoạch thành năng lực sản xuất hữu hình.
Theo điều chỉnh quy hoạch, Đà Nẵng định hướng phát triển hệ thống khu công nghiệp, khu thương mại tự do và cụm công nghiệp theo hướng mở rộng không gian sản xuất, nâng cao năng lực thu hút đầu tư, với 1 khu công nghệ cao, 40 khu công nghiệp và 115 cụm công nghiệp trong giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050. Khu công nghiệp khí – năng lượng 431 ha vì thế được kỳ vọng trở thành hạt nhân công nghiệp phía nam, góp phần hình thành nền công nghiệp năng lượng và sản phẩm sau khí, tạo nền tảng cho một cực sản xuất mới trong phát triển kinh tế miền Trung.
Từ khí – năng lượng đến sản phẩm sau khí: Cơ hội tăng giá trị gia tăng và thu hút nhà đầu tư
Điểm khác biệt của khu công nghiệp Đà Nẵng này nằm ở định hướng không dừng ở khai thác hay xử lý khí, mà đặt trọng tâm vào các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng và sản phẩm sau khí. Thành phố đã yêu cầu nghiên cứu bổ sung, làm rõ các nội dung phục vụ định hướng phát triển lĩnh vực khí, điện, năng lượng sạch và các ngành công nghiệp sử dụng sản phẩm sau khí. Đây là thông điệp rõ ràng: nhà đầu tư được khuyến khích đi sâu vào các khâu chế biến, hóa dầu, vật liệu mới, sản phẩm tiêu dùng công nghiệp, thay vì chỉ đứng ở khâu đầu nguồn.
Khi các ngành công nghiệp sử dụng năng lượng và sản phẩm sau khí được kéo về cùng một khu công nghiệp khí năng lượng, Đà Nẵng có cơ hội tạo ra chuỗi sản xuất khép kín – từ dự trữ, chế biến đến sản phẩm đầu cuối. Điều này giúp tăng giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị tài nguyên khí, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu sơ cấp. Quan trọng hơn, đó là cách để thành phố định vị mình không chỉ là một trung tâm du lịch – dịch vụ, mà là một cực công nghiệp chế biến sâu của phát triển kinh tế miền Trung, đủ sức thu hút các nhà đầu tư lớn trong năng lượng sạch và công nghiệp chế biến.
Thách thức triển khai và điều kiện để khu công nghiệp trở thành trung tâm sản xuất khu vực
Để chiến lược không dừng ở khẩu hiệu, Đà Nẵng đang đối mặt với những việc rất cụ thể: hoàn thiện quy hoạch, chuẩn bị mặt bằng, bảo đảm quốc phòng – an ninh và tài nguyên rừng, cùng với việc tổ chức lại không gian dân cư tại xã Núi Thành. Phó Chủ tịch UBND thành phố đã yêu cầu đơn vị tư vấn rà soát kỹ căn cứ pháp lý, hiện trạng sử dụng đất, các chỉ tiêu kỹ thuật, tiếp thu đầy đủ ý kiến góp ý để hoàn thiện hồ sơ quy hoạch, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Theo báo cáo, các cơ quan liên quan được giao nhiệm vụ khẩn trương rà soát khái toán kinh phí, tham mưu thủ tục thu hồi đất, chuẩn bị các điều kiện về nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ. Nếu quá trình này chậm, lợi thế "đi trước" trong công nghiệp khí – năng lượng có thể bị bào mòn. Ngược lại, nếu Đà Nẵng hoàn thiện hạ tầng và khung pháp lý đủ nhanh, khu công nghiệp khí – năng lượng 431 ha hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu cho các khu công nghiệp chuyên ngành thế hệ mới, nơi giá trị gia tăng được tạo ra từ công nghệ, logistics và chuỗi sản phẩm sau khí, chứ không chỉ từ đất cho thuê.
