Dự thảo đặt chuẩn cho những mô hình nào?
Trường chất lượng cao là cơ sở giáo dục phải đáp ứng quy định chất lượng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đạt các tiêu chí, điều kiện riêng của thành phố về đội ngũ, quản lý, hoạt động giáo dục và dịch vụ. Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đang lấy ý kiến các sở, ngành và cơ sở giáo dục về dự thảo quyết định của UBND thành phố, áp dụng cho trường chất lượng cao, cơ sở hợp tác giáo dục và trường theo mô hình tiên tiến, hiện đại. Động thái này nhằm triển khai Luật Đô thị số 18/2026/QH16 và Nghị quyết 39/2026/NQ-HĐND ngày 28-3-2026. Điểm đáng chú ý là dự thảo không coi “chất lượng cao” như một nhãn hiệu tự công nhận: cơ sở phải đáp ứng chuẩn hiện hành, đạt điều kiện tương ứng và được thành phố công nhận, công bố. Vì vậy, nhà trường cần xem đây là bộ yêu cầu về tổ chức và trách nhiệm, chứ không chỉ là mục tiêu quảng bá.
Tiêu chí khác nhau theo cấp học và mô hình
Dự thảo phân biệt điều kiện theo cấp học thay vì áp một chuẩn chung. Với mầm non chất lượng cao, mô hình được đề xuất áp dụng cho lớp mẫu giáo từ 3 đến 6 tuổi tại cơ sở đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 trở lên; mô hình mầm non tiên tiến, hiện đại yêu cầu đạt mức độ 1 trở lên. Cơ sở tiểu học và trung học chất lượng cao cũng phải đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 trở lên, đồng thời đáp ứng tiêu chí cụ thể theo cấp học. Với mô hình tiên tiến, hiện đại, dự thảo nhấn mạnh quản trị hiện đại, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới phương pháp và phát triển ngoại ngữ, kỹ năng số phù hợp lứa tuổi. Đây là điểm các trường cần đối chiếu kỹ: đạt chuẩn quốc gia là nền tảng, không đồng nghĩa tự động đủ điều kiện mang tên trường chất lượng cao.
Đừng nhầm tiêu chí mô hình với quy định bảo đảm chất lượng
Một dự thảo khác tập trung vào bảo đảm chất lượng giáo dục và dịch vụ giáo dục, gồm tiêu chí, điều kiện, quy trình đánh giá và công nhận, cùng trách nhiệm của cơ quan liên quan. Với chương trình hợp tác, nội dung nêu yêu cầu về đội ngũ, học liệu, an toàn trường học, bảo vệ dữ liệu cá nhân và trách nhiệm giải trình. Dự thảo về trường chất lượng cao và mô hình tiên tiến xác định điều kiện để phát triển, trong khi dự thảo bảo đảm chất lượng mô tả cách đánh giá, công nhận và quản lý dịch vụ; hai nội dung có liên hệ nhưng không thể xem là một bộ tiêu chí duy nhất. Theo quy trình được đề xuất, trường tự đánh giá, lập hồ sơ gửi Sở; nếu kết quả đạt yêu cầu, Sở trình UBND thành phố quyết định công nhận. Quyết định công nhận có hiệu lực 5 năm kể từ ngày ký.
Phụ huynh cần chú ý tính tự nguyện và công khai
Với gia đình, nguyên tắc tự nguyện là phần thiết thực nhất. Việc tuyển sinh vào các cơ sở này phải tự nguyện và học sinh vẫn phải đáp ứng điều kiện tuyển sinh của cấp, lớp tương ứng. Các dịch vụ ngoài chương trình giáo dục bắt buộc cũng phải do người học tự nguyện tham gia; trường không được dùng việc đăng ký dịch vụ làm điều kiện tuyển sinh, xếp lớp hay hưởng quyền lợi giáo dục khác. Nhà trường còn phải công khai nội dung, thời lượng, nhân sự, cơ sở vật chất, cam kết chất lượng và mức phí dịch vụ theo quy định. Phụ huynh nên theo dõi những thông tin này khi dự thảo được hoàn thiện, thay vì chỉ dựa vào tên gọi mô hình. Với trường học, yêu cầu xây dựng theo giai đoạn chuyển tiếp cũng đáng lưu ý vì dự thảo đặt mục tiêu giữ ổn định hoạt động và việc học của học sinh đang theo học.
Tóm lại, các dự thảo có thể giúp tiêu chí trường học rõ ràng hơn, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào cách công nhận, giám sát và công khai được thực hiện. Phụ huynh nên tập trung vào quyền tự nguyện và thông tin dịch vụ; nhà trường cần đối chiếu đúng điều kiện theo cấp học, mô hình và quy trình đánh giá. Đó mới là thước đo thực chất của bảo đảm chất lượng giáo dục trong giáo dục TP.HCM.
