Bộ tiêu chí mới cần đo được chất lượng thực
Trường tiên tiến, hiện đại là mô hình giáo dục hướng tới quản trị hiện đại, phát triển toàn diện, chuyển đổi số, STEM và tăng cường sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Đây không nên chỉ là danh hiệu: tiêu chí phải giúp phụ huynh nhận biết chất lượng dịch vụ và giúp trường biết cần cải thiện điều gì. Ngày 23/10, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM bắt đầu lấy ý kiến các cơ quan và cơ sở giáo dục về dự thảo quy định tiêu chí, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục cho trường chất lượng cao, mô hình liên kết và trường tiên tiến, hiện đại. Dự thảo nhằm cụ thể hóa một phần quy định của Luật Đô thị đặc biệt. Với giáo dục TP.HCM, đây là cơ hội để thống nhất chuẩn đầu ra; nhưng chuẩn chỉ có ý nghĩa nếu được diễn đạt rõ, kiểm chứng được và áp dụng công bằng giữa các trường.
Mốc 85% là cam kết dịch vụ, không nên thành cuộc đua hài lòng
Dự thảo yêu cầu kết quả khảo sát mức độ hài lòng của cha mẹ học sinh đạt ít nhất 85% đánh giá tốt trở lên. Cùng với đó là yêu cầu công khai, minh bạch cam kết chất lượng và duy trì hệ thống thông tin trực tuyến hai chiều giữa trường và gia đình. Đây là hướng đi hợp lý: sự hài lòng của phụ huynh cần được xem như một tín hiệu về chất lượng phục vụ, chứ không phải phần trang trí cho hồ sơ công nhận. Điểm cần làm rõ là cách khảo sát: ai được hỏi, khảo sát vào thời điểm nào, câu hỏi ra sao và cách xử lý phản hồi khác nhau giữa các nhóm phụ huynh. Nếu thiếu quy trình thống nhất, tỷ lệ 85% có thể phản ánh cách lấy ý kiến nhiều hơn là chất lượng thật. Một chỉ số cao chỉ đáng tin khi phụ huynh có thể góp ý thẳng thắn và kết quả được đối chiếu với điều kiện học tập, an toàn và tiến bộ của học sinh.
Tiếng Anh của giáo viên cần chuẩn đánh giá có thể kiểm chứng
Với trường tiên tiến, hiện đại bậc THCS và THPT, dự thảo nêu ít nhất 70% giáo viên sử dụng thành thạo tiếng Anh trong giao tiếp; đồng thời, giáo viên và cán bộ quản lý được giao lưu, trao đổi kinh nghiệm hằng năm. Các yêu cầu khác tập trung vào năng lực số, ứng dụng công nghệ trong dạy học và cơ sở vật chất cho STEM, ngoại ngữ, nghệ thuật và khoa học. Hướng thúc đẩy tiếng Anh là đáng ủng hộ, nhưng tỷ lệ sẽ khó có ý nghĩa nếu không xác định thế nào là “thành thạo”. Hiệu trưởng Trần Tiểu Quỳnh cho rằng nhà trường khó tìm minh chứng khi dự thảo chưa nêu cách đánh giá năng lực giao tiếp. Hiệu trưởng Thái Quang Cường cũng đề nghị làm rõ phạm vi, nội dung giao lưu và cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Những câu hỏi này không phải trở ngại hành chính nhỏ: nếu thiếu thang đo và quy trình, trường có thể bị đánh giá không nhất quán.
Triển khai thận trọng để tiêu chí phục vụ học sinh
Đợt lấy ý kiến dự kiến kéo dài đến hết ngày 5/11. Theo quy trình đề xuất, trường sẽ lập kế hoạch với lộ trình cụ thể, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và được đánh giá hằng năm; quyết định công nhận có hiệu lực trong 5 năm. Thành phố hiện có 86 trường theo mô hình giáo dục chất lượng cao, tiên tiến, trong đó có các trường mầm non, tiểu học, THCS và THPT. Trước khi ban hành, cơ quan soạn thảo nên công bố cách đo từng tiêu chí, quy trình khảo sát phụ huynh và yêu cầu minh chứng thống nhất; đồng thời tính đến khác biệt về nguồn lực giữa các trường công lập. Tiêu chí trường học tốt không phải là danh sách chỉ tiêu để đạt cho đủ, mà là công cụ bảo đảm học sinh được hưởng chất lượng tương xứng và nhà trường có lộ trình cải thiện khả thi. Làm rõ cách áp dụng ngay từ đầu sẽ giúp mô hình tiên tiến đáng tin hơn với phụ huynh và công bằng hơn với giáo viên.
