Một tấm vé không chỉ mua vài giờ nghe nhạc
Concert là buổi biểu diễn trực tiếp nơi âm nhạc, sự hiện diện của nghệ sĩ và cảm xúc của đám đông cùng tạo nên một trải nghiệm mà người hâm mộ không thể có qua màn hình. Vì vậy, khi Gen Z đi concert, khoản chi lớn đôi khi được xem là tiền đổi lấy một ký ức có thật, chứ không đơn thuần là mua vài giờ giải trí. Những cuộc tranh luận lại nóng lên sau hai đêm diễn có các thành viên BIGBANG tại Hà Nội, trong bối cảnh văn hóa concert ngày càng sôi động.
Một số người trẻ sẵn sàng lên kế hoạch cho chuyến đi xa vì cơ hội gặp nghệ sĩ yêu thích có thể không lặp lại. Đ. Hải, sinh năm 1997, vừa dự concert của The Weeknd tại Singapore; tổng chi phí gồm vé, vé máy bay khứ hồi và khách sạn vượt chục triệu đồng, chưa kể sinh hoạt. Với Hải, tiền có thể kiếm lại, còn trải nghiệm thì chưa chắc. Cách nhìn ấy không có nghĩa mọi khoản chi đều hợp lý; nó cho thấy người hâm mộ định giá ký ức khác với cách người ngoài nhìn vào hóa đơn.
Niềm vui, bạn bè và ký ức cá nhân
Lý do được người hâm mộ nhắc đến thường không phải danh tiếng hay sự phô trương, mà là niềm vui được nghe nhạc mình yêu thích, hòa giọng cùng đám đông và lưu lại một khoảnh khắc riêng. Thanh, 26 tuổi, chọn các chương trình trong nước tại TP.HCM để giảm chi phí đi lại, ăn ở nhưng vẫn trả trên dưới 5 triệu đồng tiền vé. Thanh nói điều mình thích nhất là kỷ niệm với thần tượng và bạn bè, được thỏa đam mê nghe nhạc, đồng thời gặp thêm bạn mới.
Bởi thế, trải nghiệm concert còn có giá trị xã hội và tinh thần: người đi không chỉ xem nghệ sĩ mà còn tìm thấy cộng đồng cùng sở thích. Với một số người, cảm xúc vỡ òa giữa biển khán giả là khoảng nghỉ cần thiết sau những ngày thường nhiều áp lực. Khi đặt khoản chi cạnh niềm vui, tình bạn và kỷ niệm theo họ về sau, lựa chọn ấy có thể đáng giá — miễn là nằm trong khả năng tài chính và không lấn át trách nhiệm khác.
Cha mẹ thấy khoản chi, người trẻ thấy ý nghĩa
Khoảng cách thế hệ lộ rõ khi cha mẹ nhìn thấy tiền vé, thời gian di chuyển và hàng giờ xếp hàng, còn người trẻ nghĩ đến cảm xúc và câu chuyện gắn với nghệ sĩ. Với phụ huynh từng ưu tiên tiết kiệm, một đêm nhạc dễ bị xem là khoản chi không thiết thực; việc bật khóc khi thấy ca sĩ trên sân khấu có thể càng khó hiểu. Nhưng với người hâm mộ, giá trị tấm vé không dừng ở thời lượng biểu diễn.
Sự khác nhau ấy không chỉ do tuổi tác mà còn đến từ hoàn cảnh trưởng thành và cách mỗi thế hệ thể hiện tình cảm. Người trẻ có thể theo dõi nghệ sĩ trên mạng xã hội, tham gia cộng đồng người hâm mộ và biến concert thành dịp gặp gỡ. Gắn nhãn họ là “cuồng” hay “đua đòi” trước khi lắng nghe chỉ khiến cuộc trò chuyện thành tranh cãi. Ngược lại, người trẻ cũng nên hiểu vì sao cha mẹ coi trọng việc cân nhắc chi tiêu.
Thần tượng có thể là cảm hứng, nhưng cần giới hạn
Với Gen Z, fan và thần tượng đôi khi gắn với một giai đoạn đời cụ thể: bài hát từng nghe khi còn đi học, giấc mơ chờ đến lúc trưởng thành mới thực hiện, hay nguồn động viên trong lúc khó khăn. Người trẻ lớn lên cùng âm nhạc BIGBANG có thể xem việc được nghe nhóm biểu diễn trực tiếp như dịp chạm tới mong ước từ thời niên thiếu. Thần tượng cũng có thể khơi động lực học ngoại ngữ, rèn kỹ năng và nỗ lực trong công việc.
Tuy nhiên, ý nghĩa tinh thần không phải giấy phép để tiêu quá khả năng, bỏ bê học tập hay công việc, hoặc hành xử cực đoan để bảo vệ nghệ sĩ. Chi phí đi concert cần được cân đối với thu nhập, trách nhiệm và các nhu cầu thiết yếu. Một trải nghiệm có giá trị nhất khi người hâm mộ tự lựa chọn, hiểu rõ giới hạn của mình và vẫn giữ được sự cân bằng. Vì thế, thay vì chế giễu hay cấm đoán, gia đình nên trao đổi về ngân sách; người trẻ cần chứng minh sở thích của mình đi cùng trách nhiệm.
