Ứng dụng dịch vụ công: bước ngoặt thầm lặng trong đời sống thường nhật
Ứng dụng dịch vụ công là các phần mềm trên điện thoại giúp người dân tiếp cận, sử dụng và phản hồi các dịch vụ của cơ quan nhà nước và đơn vị cung cấp dịch vụ xã hội trên môi trường số, từ điện, nước, du lịch đến thông tin hành chính, qua đó giảm phụ thuộc vào giấy tờ, quầy giao dịch trực tiếp và mở ra thói quen sống, làm việc theo cách thuận tiện, minh bạch hơn mỗi ngày. Xu hướng này không phải chuyện công nghệ xa vời mà là bước ngoặt thầm lặng đang thay đổi cách bạn đóng tiền điện, tra cứu thông tin địa phương hay gửi kiến nghị tới chính quyền. Nếu coi chuyển đổi số là đường cao tốc mới, thì ứng dụng dịch vụ công chính là chiếc xe bạn buộc phải học cách lái để không bị đứng ngoài cuộc.
Trong bức tranh chuyển đổi số Việt Nam, hai cái tên EVN CSKH và app ThanhHoa nổi lên như ví dụ rõ nhất cho thấy khi dịch vụ công được đưa thẳng vào điện thoại, người dùng sẽ nhanh chóng đón nhận. EVN CSKH tập trung vào lĩnh vực điện lực, còn app ThanhHoa kết nối rộng hơn tới đời sống kinh tế – xã hội địa phương. Điểm chung là chúng buộc cơ quan cung cấp dịch vụ phải minh bạch hơn và buộc người dân phải chủ động hơn. Đó là sự thay đổi về tư duy, không chỉ về công cụ.
EVN CSKH: từ hóa đơn giấy đến quản lý điện trên màn hình
Ứng dụng EVN CSKH giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận các dịch vụ điện trên nền tảng số như tra cứu hóa đơn, sản lượng điện, lịch tạm ngừng cấp điện, thanh toán tiền điện trực tuyến và thực hiện các yêu cầu về dịch vụ điện ngay trên điện thoại thông minh. Đây là bước thay đổi căn bản: thay vì chờ giấy báo tiền điện hay gọi tổng đài, mọi thông tin đều nằm trong túi bạn. Việc sử dụng ứng dụng EVN CSKH giúp khách hàng chủ động theo dõi tình hình sử dụng điện, thanh toán hóa đơn không dùng tiền mặt, gửi yêu cầu dịch vụ hoặc phản ánh các sự cố về điện nhanh chóng, góp phần tiết kiệm thời gian, nâng cao tính minh bạch và chất lượng phục vụ. Nói thẳng, ai từng mệt mỏi vì chờ đợi, vì thiếu thông tin thì đây chính là lời đáp cho kỳ vọng “dịch vụ điện như dịch vụ online”.
Điện lực Phú Thọ là ví dụ đáng chú ý: chỉ trong 25 ngày, đơn vị này đã cài đặt và liên kết tài khoản EVN CSKH cho 41.606 khách hàng trên tổng số 985.901 khách hàng đang sử dụng điện, đạt 4,22% kế hoạch phát triển khách hàng sử dụng ứng dụng. Con số 4,22% nghe có vẻ nhỏ, nhưng quan trọng ở chỗ nó cho thấy nếu ngành điện chịu khó ra chợ, vào khu dân cư, tới từng tổ dân phố để “cầm tay chỉ việc” từ người trẻ đến người cao tuổi, thì ứng dụng dịch vụ công không hề xa lạ. Vấn đề không phải người dân ngại công nghệ, mà là đơn vị cung cấp dịch vụ có đủ kiên trì và coi khách hàng là trung tâm hay không.
App ThanhHoa: khi du lịch và đời sống địa phương bước lên môi trường số
Nếu EVN CSKH thay đổi cách bạn dùng điện, thì app ThanhHoa lại âm thầm thay đổi cách bạn sống, làm việc và du lịch tại một địa phương. Với nhiều tính năng thông minh, app ThanhHoa giúp người dùng dễ dàng tra cứu thông tin về các điểm du lịch, di tích lịch sử, lễ hội, cơ sở lưu trú, ẩm thực, bản đồ số và nhiều dịch vụ tiện ích khác. Quan trọng hơn, app ThanhHoa là ứng dụng trên thiết bị di động thông minh để kết nối, cung cấp nhiều tiện ích, các thông tin phục vụ đời sống kinh tế - xã hội đến người dân, doanh nghiệp và du khách từ Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) tỉnh Thanh Hóa. Nói cách khác, đây không chỉ là app du lịch mà là “cổng thông tin trong túi” cho cả cư dân lẫn khách.
Điểm đáng giá của app ThanhHoa là khả năng biến người dân thành chủ thể của chuyển đổi số: qua ứng dụng, người dùng có thể tiếp cận các dữ liệu công khai, sử dụng các tiện ích số và gửi phản ánh, kiến nghị đến cơ quan chức năng thuận tiện, nhanh chóng. Khi tổ dân phố huy động tổ công nghệ số cộng đồng đi từng nhà, cầm tay chỉ việc cho người cao tuổi cài đặt ứng dụng, tỷ lệ cài đặt nhanh chóng tăng lên gần 30% trong chưa đầy một tháng. Đó không chỉ là số liệu mà là dấu hiệu cho thấy, nếu chính quyền coi việc phổ cập app là một phong trào “bình dân học vụ số” đúng nghĩa, thì người dân hoàn toàn sẵn sàng bước vào môi trường số, miễn là họ được hỗ trợ rõ ràng, thân thiện.
Lợi ích hàng ngày và cách dùng ứng dụng dịch vụ công cho hiệu quả
Nhìn vào EVN CSKH và app ThanhHoa, có thể thấy ứng dụng dịch vụ công không chỉ là công cụ tiện ích mà là cú hích cho chuyển đổi số Việt Nam ở cấp độ rất đời thường. Người dùng tiết kiệm thời gian, không phải đi lại nhiều; cơ quan cung cấp dịch vụ nâng cao minh bạch, giảm tải cho bộ phận một cửa; chính quyền có thêm kênh nhận phản ánh hiện trường để xử lý nhanh hơn. Quan trọng nhất, dữ liệu bắt đầu chảy liên tục giữa người dân và hệ thống, thay vì nằm rải rác trên giấy tờ. Tuy nhiên, nếu mỗi người chỉ cài rồi bỏ đó, các ứng dụng này sẽ nhanh chóng trở thành “biểu tượng công nghệ” hơn là công cụ sống. Lợi ích chỉ xuất hiện khi bạn biến việc tra cứu, thanh toán, gửi kiến nghị trên app thành phản xạ hàng ngày.
Để sử dụng hiệu quả, người dân cần ba thói quen mới: một là ưu tiên dùng ứng dụng dịch vụ công thay vì gọi điện hay đến trực tiếp khi có việc; hai là thường xuyên kiểm tra các mục thông báo, lịch tạm ngừng cấp điện, cảnh báo, thông tin sự kiện để chủ động sắp xếp công việc; ba là không ngại gửi phản ánh, kiến nghị khi phát hiện vấn đề, vì đó chính là cách buộc hệ thống phải cải thiện. Về phía cơ quan nhà nước và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, thay vì chỉ coi app là dự án công nghệ, họ phải liên tục nâng cấp giao diện, tích hợp định danh điện tử, ví thanh toán, trợ lý ảo, chatbot… như kế hoạch nâng cấp app ThanhHoa đang đặt ra. Chỉ khi hai phía cùng coi ứng dụng là “hạ tầng sống” chứ không phải phong trào, chuyển đổi số mới chạm được vào đời sống hàng ngày.
Kết luận: đừng đứng ngoài sự thay đổi đang diễn ra trong túi bạn
Ứng dụng dịch vụ công không phải là thứ xa xỉ dành cho người rành công nghệ, mà là hạ tầng mới đang âm thầm hình thành trong túi mỗi người dân. EVN CSKH cho thấy chỉ một ứng dụng đã có thể thay đổi cách hàng chục nghìn hộ gia đình quản lý điện và tương tác với ngành điện. App ThanhHoa chứng minh rằng một địa phương hoàn toàn có thể đưa phần lớn đời sống kinh tế – xã hội, từ du lịch đến phản ánh hiện trường, lên môi trường số. Câu hỏi không còn là “có nên dùng hay không”, mà là “bạn muốn tiếp tục xếp hàng ở quầy giao dịch, hay muốn giải quyết việc công ngay trên điện thoại?”. Câu trả lời nằm ở mỗi lần bạn mở hoặc bỏ qua những ứng dụng này.
Nếu coi chuyển đổi số Việt Nam là một hành trình dài, thì giai đoạn hiện nay chính là lúc người dân quyết định tốc độ bằng thói quen sử dụng ứng dụng dịch vụ công. Cài đặt là bước đầu, sử dụng thường xuyên mới là bước quan trọng. Chọn đứng ngoài nghĩa là chấp nhận cuộc sống chậm hơn, phụ thuộc hơn; chọn tham gia nghĩa là chấp nhận học vài thao tác mới để đổi lấy một đời sống tiện lợi, minh bạch hơn. Không ai có thể làm điều đó thay bạn. Thay vì chờ đợi các khẩu hiệu, hãy bắt đầu từ việc mở điện thoại, tải EVN CSKH nếu bạn muốn quản lý điện tốt hơn, tải app ThanhHoa nếu bạn sống, làm việc hoặc du lịch ở Thanh Hóa, và biến chúng thành công cụ thường ngày. Đó là cách thực tế nhất để không bị bỏ lại trên “đường cao tốc số” đang hình thành.
