VoLTE là gì và vì sao điện thoại 4G vẫn có thể mất liên lạc?
VoLTE (Voice over LTE) là công nghệ cho phép điện thoại thực hiện cuộc gọi thoại trực tiếp trên mạng 4G với chất lượng cao, thay vì phải phụ thuộc vào 2G như trước đây; khi mạng 2G bị tắt, chỉ những smartphone tương thích 4G VoLTE, đã kích hoạt đúng cách trên thiết bị và nhà mạng, mới duy trì được khả năng nghe gọi ổn định. Điểm đáng lo không phải ai cũng nhận ra: tắt sóng 2G điện thoại 4G có thể làm bạn mất liên lạc điện thoại 4G dù cột sóng và Internet vẫn bình thường. Nhiều smartphone hiện nay hiển thị 4G, lướt web mượt, nhưng mỗi khi gọi, máy âm thầm chuyển xuống 2G để duy trì thoại. Khi 2G biến mất, chiếc điện thoại đó bỗng “câm lặng” nếu thiếu VoLTE hoặc VoLTE chưa được kích hoạt điện thoại và trên thuê bao. Thực tế, sở hữu máy 4G không còn đủ an toàn. Người dùng phải coi VoLTE là tiêu chí bắt buộc, giống như xem 4G/5G là chuẩn kết nối tối thiểu, nếu không muốn bị bất ngờ khi không thể gọi cho ai.
Lộ trình tắt 2G và những ai đang trong vùng rủi ro cao
Theo lộ trình, mạng 2G sẽ dừng phát sóng trên phạm vi toàn quốc từ ngày 15/9, ngoại trừ một số khu vực đặc thù. Nhưng nếu bạn chờ đến đúng ngày đó mới hành động thì đã quá muộn: các nhà mạng đang tắt dần 2G theo khu vực, nên nhiều thuê bao có thể mất liên lạc sớm hơn mốc này nếu thiết bị chưa sẵn sàng. Nhóm người dùng dễ bị ảnh hưởng nhất là người dùng điện thoại đời cũ, máy xách tay hoặc thiết bị không được phân phối chính thức tại Việt Nam. Đây cũng chính là phân khúc người mua máy 4G giá rẻ và hàng cũ nhiều nhất. Nếu bạn đang nhắm tới một mẫu 4G đã ra mắt từ lâu hay một máy nhập khẩu, hãy coi cảnh báo mất liên lạc điện thoại 4G là vấn đề nghiêm trọng chứ không phải rủi ro nhỏ. Một câu nói đáng nhớ là: “Điện thoại có 4G chưa đồng nghĩa có thể nghe gọi bình thường sau khi 2G tắt”. Ai vẫn nghĩ “có 4G là đủ” đang đánh cược chính số điện thoại của mình.
Cách kiểm tra VoLTE trên smartphone trước khi quá muộn
Thay vì hoang mang, bạn cần chủ động kiểm tra VoLTE smartphone của mình ngay lúc này. Người dùng được khuyến nghị lần lượt kiểm tra ba yếu tố: điện thoại có hỗ trợ VoLTE hay không, SIM đã là SIM 4G/5G, và thuê bao đã được kích hoạt dịch vụ thoại trên 4G hay chưa. Trên hầu hết máy Android và iPhone, hãy vào mục Cài đặt > Mạng di động hoặc SIM và mạng di động, tìm các tùy chọn như “VoLTE”, “Cuộc gọi VoLTE”, “Gọi 4G” hoặc “Thoại và dữ liệu 4G”. Vị trí có thể hơi khác nhau giữa các hãng, nhưng nếu không thấy bất kỳ dòng nào liên quan tới VoLTE, khả năng cao thiết bị của bạn không tương thích 4G VoLTE. Nếu có mục VoLTE, hãy bật ngay. Sau đó, liên hệ nhà mạng để kiểm tra xem thuê bao đã được kích hoạt VoLTE kích hoạt điện thoại trên hệ thống hay chưa; một số nhà mạng cung cấp dịch vụ thoại VoLTE với mức phí bằng 0 đồng, bạn chỉ cần yêu cầu là được hỗ trợ.
Khi nào phải đổi điện thoại và cách mua máy 4G tránh “bẫy” không VoLTE
Nếu đã thử mọi cách mà máy vẫn không thể sử dụng cuộc gọi trên mạng 4G, nghĩa là một trong ba yếu tố nền tảng đã thất bại: điện thoại không hỗ trợ VoLTE, SIM không phải SIM 4G/5G, hoặc thuê bao chưa được kích hoạt dịch vụ thoại 4G. SIM và dịch vụ có thể xử lý nhanh; nhưng nếu thiết bị thiếu VoLTE, lựa chọn duy nhất là đổi sang điện thoại 4G/5G mới có hỗ trợ gọi thoại trên mạng 4G. Trong câu chuyện của người dùng BlackBerry KeyOne, dù máy vẫn vào Internet và ứng dụng bình thường, chức năng nghe gọi đã “chết” ngay khi khu vực tắt sóng 2G, vì thiết bị không hỗ trợ VoLTE. Đây là lời nhắc cho mọi người thích máy cũ: đừng mua điện thoại chỉ vì còn dùng được 4G dữ liệu. Khi chọn smartphone 4G giá rẻ hay hàng đời cũ, hãy đặt câu hỏi đầu tiên là “máy có tương thích 4G VoLTE không, nhà mạng tại Việt Nam có hỗ trợ model này hay không?”. Nếu người bán không trả lời rõ được, tốt nhất là bỏ qua.
Chiến lược an toàn: coi VoLTE là tiêu chuẩn bắt buộc của mọi smartphone
Ở giai đoạn chuyển đổi công nghệ hiện nay, coi VoLTE là tính năng tùy chọn là sai lầm. Khi mạng 2G bị ngắt hoàn toàn, mọi cuộc gọi bắt buộc phải đi trực tiếp trên nền tảng 4G thông qua VoLTE, nếu không sẽ bị đứt đoạn hoặc không thể kết nối. Điều này đúng với cả điện thoại cao cấp lẫn máy bình dân, miễn là chưa được cấu hình đúng. Điện thoại 4G mà thiếu VoLTE, hoặc VoLTE không được kích hoạt điện thoại và thuê bao, chẳng khác gì một chiếc máy nghe nhạc có gắn SIM: vẫn online nhưng không gọi được ai. Đó là một rủi ro an ninh cá nhân, chứ không chỉ là bất tiện kỹ thuật – bạn có thể mất liên lạc trong tình huống khẩn cấp chỉ vì quên kiểm tra vài mục cài đặt. Kết luận thẳng thắn: từ bây giờ, khi mua hoặc dùng bất kỳ smartphone nào, hãy coi việc kiểm tra VoLTE smartphone là bước bắt buộc như kiểm tra số IMEI. Một chiếc điện thoại “thông minh” đúng nghĩa trong kỷ nguyên hậu 2G phải đảm bảo hai thứ: dữ liệu 4G/5G ổn định và gọi thoại 4G VoLTE không gián đoạn.
