Lừa đảo chạy trường là gì và vì sao đây là mối đe dọa với phụ huynh?
Lừa đảo chạy trường là hành vi người trung gian đưa ra thông tin gian dối về khả năng xin cho học sinh vào các lớp đầu cấp tại trường mong muốn, nhận tiền và hồ sơ từ phụ huynh với lời hứa đảm bảo suất học, nhưng thực tế không có khả năng thực hiện và chiếm đoạt toàn bộ số tiền đó. Vụ án lừa đảo chạy trường tại TP Đồng Nai là một ví dụ điển hình: các đối tượng nhận tiền để hứa hẹn xin nhập học cho học sinh vào các lớp 1, 6 và 10 tại nhiều trường trên địa bàn rồi chiếm đoạt tài sản của phụ huynh.
Theo cơ quan Cảnh sát điều tra, vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản này diễn ra trong giai đoạn 2022-2024, liên quan đến việc nhận tiền để hứa xin nhập học đầu cấp tại các trường thuộc khu vực trước đây là TP Biên Hòa và huyện Vĩnh Cửu, nay thuộc TP Đồng Nai. Điều đáng nói, ít nhất 50 phụ huynh đã trở thành nạn nhân của chiêu xin vào trường lừa đảo, với hy vọng con mình được vào lớp 1, 6, 10 ở trường tốt nhưng cuối cùng vừa mất tiền, vừa không có suất học như cam kết. Đây không chỉ là câu chuyện pháp lý mà là hồi chuông cảnh báo về áp lực bệnh thành tích và niềm tin mù quáng vào những “đường tắt” trong giáo dục.
Bên trong vụ lừa đảo xin vào 15 trường: 50 phụ huynh bị lợi dụng như thế nào?
Cơ quan điều tra đã khởi tố bị can Bùi Thị Hòa, sinh năm 1982, trú tại phường Trảng Dài, TP Đồng Nai, về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc hứa hẹn xin nhập học cho học sinh vào các lớp đầu cấp. Bùi Thị Hòa và bà Trần Anh Phượng quen nhau khi cùng làm nghề thu mua phế liệu; từ mối quan hệ này, Hòa bịa ra câu chuyện rằng mình có “mối quan hệ” và có thể xin cho học sinh vào lớp 1, 6, 10 ở nhiều trường trên địa bàn. "Sau khi bị bắt, bị can Hòa khai đã chiếm đoạt tiền của 50 trường hợp để hẹn 'chạy' xin nhập học cho học sinh vào 15 trường tiểu học, THCS, THPT ở TP Biên Hòa và huyện Vĩnh Cửu trước đây".
Tin lời Hòa, bà Phượng đứng ra tiếp nhận hồ sơ và tiền của những phụ huynh có nhu cầu chạy trường, rồi chuyển lại cho Hòa để nhờ “chạy”. Tuy nhiên, Hòa không thực hiện bất kỳ cam kết nào mà chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã nhận. Vụ án xảy ra tại nhiều trường, trong đó có các trường THPT như Lê Hồng Phong, Tam Hiệp, Đinh Tiên Hoàng, Vĩnh Cửu, Trấn Biên; các trường THCS như Trần Hưng Đạo, Trường Sa, Tân Phong, Lê Quang Định, Bùi Thị Xuân và các trường tiểu học Tân Phong B, Nguyễn An Ninh, Tân Tiến, Hà Huy Giáp, Phan Chu Trinh. Việc 50 phụ huynh bị lừa trong giai đoạn 2022-2024 cho thấy mức độ nghiêm trọng: lừa đảo chạy trường đã khai thác nỗi lo và kỳ vọng chính đáng của cha mẹ để biến thành kế sinh nhai phi pháp.
Những dấu hiệu đỏ của chiêu lừa chạy trường phụ huynh cần nhận ra sớm
Vụ việc tại Đồng Nai phơi bày một kịch bản xin vào trường lừa đảo quen thuộc: người trung gian không hề là cán bộ trường, không có văn bản chính thức, nhưng tự nhận “có quan hệ”, “có thể lo hồ sơ” để đổi lấy tiền và giấy tờ. Cách làm là: tiếp cận phụ huynh đang căng thẳng vì tuyển sinh đầu cấp, hứa chắc suất lớp 1, 6, 10, yêu cầu giao hồ sơ gốc kèm tiền “chi phí”, cam kết bằng lời, thậm chí thúc giục chuyển tiền nhanh để “kịp đợt xét tuyển”. Khi sự việc vỡ lở, phụ huynh không có hợp đồng hay chứng từ rõ ràng, dẫn đến khó chứng minh, khó đòi lại quyền lợi.
Điểm chung của lừa đảo chạy trường là chúng lợi dụng tâm lý muốn tìm đường tắt, sợ con thua thiệt của phụ huynh để “bán” một cơ hội vốn phải được quyết định bằng quy định tuyển sinh công khai. Khi ai đó khẳng định có thể bảo đảm suất học trái quy định, yêu cầu đưa tiền riêng, không đi qua tài khoản hoặc kênh nhà trường, đó là dấu hiệu đỏ cần dừng lại ngay. Phụ huynh cần nhận thức rằng bất kỳ lời mời gọi đóng tiền không được công khai trong thông báo tuyển sinh của trường đều có nguy cơ là tiền học phí giả mạo, biến con mình thành cái cớ để kẻ xấu trục lợi.
Công an kêu gọi nạn nhân trình báo và cách tự bảo vệ phụ huynh, học sinh
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đồng Nai đang khẩn trương tìm 50 bị hại trong vụ án lừa đảo chạy trường này để phục vụ điều tra và xử lý. Các cá nhân, tổ chức là nạn nhân hoặc có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được khuyến cáo cần chủ động, kịp thời đến cơ quan công an trình báo và cung cấp hồ sơ, chứng từ, tài liệu liên quan đến việc giao nhận tiền lo chạy trường. Cơ quan điều tra nêu rõ địa chỉ tiếp nhận thông tin tại số 47 Nguyễn Ái Quốc, khu phố 12, phường Tam Hiệp, TP Đồng Nai, hoặc liên hệ điều tra viên thụ lý Dương Tây Phương qua số điện thoại 0974.425.819 để phối hợp giải quyết.
Việc hợp tác trung thực với cơ quan chức năng không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nạn nhân, mà còn là căn cứ để xem xét chính sách khoan hồng đối với những hành vi liên đới, hạn chế nguy cơ bị xử lý hình sự khi đã lỡ tham gia vào đường dây này. Về lâu dài, bảo vệ phụ huynh học sinh không thể chỉ dựa vào công an; mỗi phụ huynh phải tập thói quen kiểm tra thông báo tuyển sinh trên website, bảng tin, hoặc văn bản chính thức của trường, tuyệt đối không giao hồ sơ, tiền cho người tự nhận “quen biết trong trường” nhưng không có giấy giới thiệu. Khi tuyển sinh minh bạch, phụ huynh tỉnh táo, các chiêu xin vào trường lừa đảo sẽ ít đất sống hơn.
Kết luận: Không có “đường tắt” an toàn trong giáo dục
Vụ 50 phụ huynh tại Đồng Nai mất tiền vì lừa đảo chạy trường là lời nhắc thẳng thắn: bất kỳ con đường tắt nào trong giáo dục cũng tiềm ẩn cái giá không ngờ. Các đối tượng đã lợi dụng nhu cầu xin cho con vào lớp 1, 6, 10 ở những trường mong muốn, tạo ra câu chuyện “quan hệ”, nhận tiền rồi chiếm đoạt, bỏ mặc tương lai của những đứa trẻ và niềm tin của cha mẹ. Đó không chỉ là tội phạm kinh tế, mà là sự xói mòn chuẩn mực giáo dục nếu xã hội dung túng.
Muốn bảo vệ phụ huynh học sinh, chúng ta phải bắt đầu từ một nguyên tắc đơn giản: xét tuyển phải dựa trên quy định công khai, không dựa trên phong bì hay “cửa sau”. Khi phụ huynh từ chối tham gia các giao dịch mờ ám, khi nhà trường siết chặt kỷ luật nội bộ, và khi cơ quan chức năng xử lý nghiêm các vụ xin vào trường lừa đảo, thì những câu chuyện đau lòng như tại Đồng Nai mới không lặp lại. Con đường duy nhất an toàn cho con em chính là minh bạch, trung thực và tôn trọng luật pháp.
