Làn sóng thu hồi mỹ phẩm vi phạm: Cảnh báo mạnh tay từ cơ quan quản lý
Mỹ phẩm vi phạm là những sản phẩm làm đẹp không đáp ứng quy chuẩn an toàn mỹ phẩm, vi phạm quy định về công bố, ghi nhãn, chất lượng hoặc chứa chất cấm, từ đó buộc phải đình chỉ lưu hành và thu hồi sản phẩm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Thời gian gần đây, chuỗi động thái xử phạt doanh nghiệp mỹ phẩm và tăng cường thu hồi sản phẩm cho thấy cơ quan quản lý đã chuyển từ “nhắc nhở” sang “ra tay mạnh”. Câu hỏi quan trọng không còn là liệu có mỹ phẩm vi phạm trên thị trường hay không, mà là người tiêu dùng và doanh nghiệp sẽ thích ứng thế nào với một môi trường kiểm soát ngày càng gắt, nơi mọi sai phạm đều đối mặt với hậu quả pháp lý rõ ràng.
Kotrans bị phạt 147,5 triệu: Bài học đắt giá về ghi nhãn và hồ sơ sản phẩm
Trường hợp Công ty TNHH Kotrans là minh chứng rõ nhất cho việc coi nhẹ pháp luật về an toàn mỹ phẩm sẽ phải trả giá bằng tiền và uy tín. Doanh nghiệp này bị xử phạt hành chính tổng cộng 147,5 triệu đồng vì nhiều vi phạm trong kinh doanh mỹ phẩm nhập khẩu, đồng thời buộc phải thu hồi, tiêu hủy sản phẩm vi phạm và nộp lại khoản thu lợi bất hợp pháp. Đây không chỉ là một con số tài chính, mà là lời nhắc rằng “kinh doanh mỹ phẩm không thể dựa trên niềm tin mù quáng vào thương hiệu quốc tế, mà phải dựa trên hồ sơ pháp lý đầy đủ và nhãn mác trung thực”. Các sản phẩm của Kotrans bị phát hiện ghi nhãn thiếu nội dung bắt buộc, ghi sai bản chất hàng hóa và có hồ sơ thông tin sản phẩm không đầy đủ. Rõ ràng, xử phạt doanh nghiệp mỹ phẩm chỉ là bước đầu, sự mất mát lớn hơn nằm ở niềm tin người tiêu dùng.
Chất cấm, vi sinh và Dr Therapy: Khi an toàn mỹ phẩm bị đánh đổi
Cùng lúc với các vụ xử phạt, cơ quan chức năng cũng phát tín hiệu cảnh báo về an toàn mỹ phẩm. Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã cảnh báo ba sản phẩm Dr Therapy Melasma chứa chất cấm, chưa được cấp phép tại Việt Nam, yêu cầu người tiêu dùng không sử dụng. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy các sản phẩm này chứa hàm lượng thủy ngân vượt quá mức cho phép, không đáp ứng yêu cầu về giới hạn kim loại nặng và còn ghi thành phần Hydroquinone 2% – chất bị cấm trong mỹ phẩm chăm sóc da. Song song, tại Lâm Đồng, ba sản phẩm gồm gel tắm gội toàn thân Oatrum, xông tắm gội Tabame Pro và nước rửa tay dạng bọt Layer Clean bị yêu cầu đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy do không đạt chỉ tiêu giới hạn vi sinh vật hoặc vi phạm điều kiện sản xuất, công bố và lưu hành. Khi kim loại nặng và vi sinh vượt ngưỡng, mỗi lần dùng mỹ phẩm có thể biến thành một cuộc “thử vận may” với sức khỏe.
Dr Mai: Thu hồi phiếu công bố nhưng vẫn bán tràn trên mạng
Đáng lo hơn cả là tình trạng “thu hồi trên giấy, kinh doanh ngoài đời” với trường hợp thương hiệu Dr Mai. Dù đã bị thu hồi số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm từ tháng 7/2023, một số sản phẩm mang nhãn Dr Mai vẫn được quảng bá, rao bán trên TikTok, Facebook và nhiều website. Cục Quản lý Dược đã phải đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số kiểm tra việc kinh doanh các sản phẩm này, yêu cầu gỡ bỏ thông tin vi phạm và xử lý theo quy định pháp luật nếu phát hiện sai phạm. Đáng chú ý, Herbal Acne Serum và Saffron Acne Serum đều đã bị thu hồi phiếu công bố, nhưng vẫn xuất hiện sản phẩm nhãn Saffron Acne Serum ghi ngày sản xuất 24/8/2024 trên bao bì, thời điểm sau gần một năm kể từ khi bị thu hồi. Khi các livestream vẫn rầm rộ, có thể thấy khoảng trống quản lý trên không gian mạng vẫn là “mảnh đất vàng” cho mỹ phẩm vi phạm.
Từ Lâm Đồng đến không gian mạng: Siết kiểm tra, nhưng người dùng phải tự bảo vệ mình
Ở cấp địa phương, Sở Công Thương Lâm Đồng đã yêu cầu lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát và tổ chức thu hồi ba sản phẩm mỹ phẩm không đạt chất lượng hoặc vi phạm quy định về điều kiện sản xuất, công bố và lưu hành trên thị trường. Việc này được triển khai theo chỉ đạo của cơ quan quản lý thị trường trong nước, với mục tiêu phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm mọi trường hợp lưu hành mỹ phẩm vi phạm. Ở tầm trung ương, Cục Quản lý Dược tiếp tục đề nghị kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định pháp luật đối với những sản phẩm như Dr Mai, đồng thời yêu cầu gỡ bỏ thông tin quảng cáo sai trái trên mạng. Tuy nhiên, dù cơ quan chức năng có tăng cường kiểm soát đến đâu, người tiêu dùng vẫn là “tuyến phòng thủ” đầu tiên: chỉ nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đã được công bố hợp lệ, và sẵn sàng ngừng sử dụng, phản ánh ngay khi phát hiện sản phẩm thuộc diện thu hồi còn xuất hiện trên thị trường.
