Tăng trưởng 43 phần trăm: Tín hiệu bứt phá hay cảnh báo cạnh tranh?
Thương mại Việt Nam Malaysia là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ mà hai nước trao đổi với nhau trong một giai đoạn, phản ánh mức độ gắn kết kinh tế song phương, cấu trúc xuất – nhập khẩu và cơ hội mở rộng thị trường cho doanh nghiệp hai bên thông qua xuất khẩu, nhập khẩu và hợp tác đầu tư dài hạn. Theo số liệu hải quan, tổng kim ngạch thương mại song phương trong 8 tháng đầu năm đã tăng 43,4 phần trăm so với cùng kỳ, gần chạm ngưỡng của cả năm trước. Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam tăng mạnh hơn nhập khẩu, với cấu trúc nghiêng về hàng công nghiệp chế biến, từ máy tính, điện tử, linh kiện cho tới máy móc và hóa chất. Đà tăng trưởng này không chỉ là tin vui; nó là lời nhắc rằng thị trường Malaysia đang mở rộng nhanh cho sản phẩm có giá trị gia tăng, nhưng cũng đồng thời đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải nâng cấp chiến lược cạnh tranh và kiểm soát rủi ro phụ thuộc vào nhập khẩu đầu vào công nghiệp.
Xuất khẩu sản phẩm halal: Cửa lớn nhưng không dành cho người chuẩn bị nửa vời
Điểm khác biệt của thương mại Việt Nam Malaysia hiện nay là nhu cầu halal đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới, đặc biệt cho thực phẩm chế biến, nông sản nhiệt đới, đồ uống và hàng tiêu dùng nhanh. Malaysia là thị trường Hồi giáo phát triển, nơi người tiêu dùng dịch chuyển sang sản phẩm xanh, có lợi cho sức khỏe và truy xuất nguồn gốc đầy đủ. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ xem halal như một chứng nhận bổ sung, họ sẽ bỏ lỡ lớp khách hàng trung thành, chi tiêu ổn định và ít nhạy cảm giá. Theo ông Phùng Văn Thành, Malaysia vẫn còn dư địa lớn cho hàng của Việt Nam, bao gồm cả sản phẩm halal. Cơ hội rõ ràng: ai đầu tư bài bản vào chuẩn halal, từ nguyên liệu đến quy trình, sẽ bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu chứ không chỉ bán đơn lẻ sang một thị trường. Ngược lại, sản xuất kiểu cũ, thiếu minh bạch và coi nhẹ chứng nhận sẽ bị loại bỏ nhanh chóng trong quá trình sàng lọc của nhà nhập khẩu Malaysia.
Cơ hội đầu tư từ Malaysia: Việt Nam có dám cạnh tranh để hút vốn?
Tăng trưởng thương mại không chỉ là câu chuyện bán – mua hàng hóa; nó mở đường cho cơ hội đầu tư Malaysia vào Việt Nam dưới dạng khu công nghiệp, dự án sản xuất và liên kết chuỗi cung ứng. Việc cơ quan thương vụ Việt Nam tham gia Triển lãm khu công nghiệp và đầu tư Selangor lần thứ 6 được đánh giá là dịp để chính quyền địa phương, doanh nghiệp và nhà phát triển khu công nghiệp giới thiệu môi trường đầu tư và chính sách ưu đãi, kết nối với nhà đầu tư từ Malaysia và các nước khác. Tuy nhiên, nếu Việt Nam chỉ đến để “giới thiệu chung chung”, không đưa ra được các gói ưu đãi rõ ràng, hạ tầng cụ thể và câu chuyện thành công thuyết phục, dòng vốn sẽ chảy sang những điểm đến khác trong khu vực. Ngược lại, nếu biết dùng thương mại hiện hữu làm bằng chứng về nhu cầu và khả năng hấp thụ, và xây dựng các cụm công nghiệp gắn với xuất khẩu sang Malaysia, Việt Nam có thể biến cơ hội đầu tư thành lợi thế lâu dài cho chuỗi giá trị nội địa.
Xúc tiến trực tiếp và kết nối phân phối: Mấu chốt để hàng Việt không chỉ “lọt” mà “ở lại”
Trong bối cảnh kim ngạch tăng nhanh, câu hỏi không phải là “làm sao xuất được sang Malaysia”, mà là “làm sao xuất bền vững và có thương hiệu”. Câu trả lời nằm nhiều ở việc tăng cường xúc tiến thương mại trực tiếp và kết nối với hệ thống phân phối bản địa. Đại diện cơ quan thương vụ khuyến nghị doanh nghiệp Việt phải chủ động tham gia các chương trình quảng bá, làm việc thẳng với mạng lưới bán lẻ lớn, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn halal, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định truy xuất nguồn gốc. Sự hiện diện của gian hàng Việt tại sự kiện halal quốc tế MIHAS, với các sản phẩm halal và thân thiện người Hồi giáo, đã cho thấy khi doanh nghiệp dám bước ra, họ có thể ký được nhiều biên bản ghi nhớ với đối tác mua hàng. Thương mại Việt Nam Malaysia đang tăng trưởng 43 phần trăm, nhưng nếu doanh nghiệp tiếp tục phụ thuộc vào trung gian và thương mại gián tiếp, lợi ích sẽ chủ yếu rơi vào tay nhà phân phối nước ngoài thay vì nhà sản xuất Việt.
Kết luận: Tăng trưởng hiện tại là bài kiểm tra năng lực chuyển mình của doanh nghiệp Việt
Đà tăng thương mại hơn 43 phần trăm giữa Việt Nam và Malaysia cho thấy thị trường đang mở rộng với tốc độ hiếm có, đồng thời phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc sang hàng công nghiệp chế biến có giá trị cao. Nhưng tốc độ đó sẽ chỉ mang lại lợi ích lâu dài cho những doanh nghiệp dám đầu tư vào chuẩn halal, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến trực tiếp và xây dựng hiện diện trong hệ thống phân phối Malaysia. Thị trường halal không phải là ngách nhỏ mà là cánh cửa bước vào cộng đồng tiêu dùng Hồi giáo rộng lớn, trong khi cơ hội đầu tư từ Malaysia là phép thử về khả năng chuẩn bị hạ tầng và chính sách của Việt Nam. Nếu coi thương mại Việt Nam Malaysia như một cuộc đua dài hơi, giai đoạn tăng trưởng hiện nay chính là đoạn nước rút đầu tiên: ai tăng tốc kịp thời, với chiến lược rõ ràng, sẽ chiếm được vị trí dẫn đầu khi thị trường đạt quy mô mới trong những năm tới.
