Từ bùng nổ vốn đăng ký đến câu hỏi về chất lượng dòng vốn
Lào Cai thu hút vốn đầu tư là quá trình tỉnh xây dựng cơ chế chính sách, cải cách thủ tục và định hướng ngành nghề ưu tiên để hấp dẫn nhà đầu tư, qua đó tăng tổng vốn đăng ký, nâng cao chất lượng dự án và gắn dòng vốn với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch dài hạn cũng như yêu cầu bảo vệ môi trường của địa phương. Trong 9 tháng năm 2026, Lào Cai chấp thuận chủ trương đầu tư cho 41 dự án với tổng vốn đăng ký 30.231,3 tỷ đồng, bằng 121% số dự án và tăng 2,52 lần tổng vốn đầu tư so với cùng kỳ năm 2025. Con số này không chỉ nói lên sức hút mới của địa phương, mà còn đặt ra câu hỏi: Lào Cai muốn tăng vốn bằng mọi giá, hay đang chủ động chuyển sang chiến lược chọn lọc dòng vốn chất lượng cao gắn với công nghệ tiên tiến và giá trị gia tăng cao? Câu trả lời thể hiện khá rõ trong cách tỉnh thiết kế cơ chế “luồng xanh” và chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027.
‘Luồng xanh’ thủ tục: điểm cộng lớn trong cuộc đua thu hút vốn
Điểm khác biệt khiến Lào Cai nổi bật trong bức tranh thu hút đầu tư là cơ chế “luồng xanh” dành cho thủ tục hành chính liên quan đến dự án ngoài ngân sách. Thay vì để hồ sơ đi qua nhiều tầng nấc chậm chạp, tỉnh đang thí điểm một ‘làn ưu tiên’ rút ngắn thời gian xử lý, giúp nhà đầu tư giảm chi phí cơ hội và sớm đưa dự án vào triển khai. Cơ chế này không đứng một mình, mà gắn với việc phê duyệt Danh mục dự án thu hút đầu tư giai đoạn 2026–2030, bổ sung danh mục năm 2026, công khai các dự án kêu gọi đầu tư và ban hành danh mục địa bàn ưu đãi. Khi thủ tục thông suốt, nhà đầu tư có danh mục rõ ràng và ưu đãi định lượng, quyết định rót vốn vào Lào Cai trở nên ít rủi ro hơn. Đây là lợi thế cạnh tranh thực tế, thuyết phục hơn nhiều khẩu hiệu chung chung về môi trường đầu tư.
Chiến lược 4 trụ cột và bước nâng cấp lên 19 hoạt động xúc tiến
Nếu cơ chế “luồng xanh” là cách Lào Cai xử lý điểm nghẽn thủ tục, thì chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027 lại cho thấy cách tỉnh định hình ‘khẩu vị’ dòng vốn. UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 3475/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2027, bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 2026–2030 và Quy hoạch tỉnh đến 2050. Chương trình xoay quanh bốn trụ cột: công nghiệp xanh và chế biến sâu; nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn; du lịch chất lượng cao và kinh tế cửa khẩu – logistics. Đáng nói hơn, tỉnh dự kiến triển khai 19 hoạt động xúc tiến, từ nghiên cứu thị trường, kết nối đối tác đến hỗ trợ doanh nghiệp, với tổng kinh phí 14.556 triệu đồng từ ngân sách nhà nước. Đây là bước nâng cấp từ định hướng khung sang kế hoạch hành động có địa chỉ, có nguồn lực, cho thấy Lào Cai không muốn xúc tiến theo diện rộng mà nhắm vào dòng vốn chất lượng cao.
Ưu tiên công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao: dịch chuyển trọng tâm từ số lượng sang chất lượng
Trong chương trình xúc tiến, Lào Cai đặt thẳng ưu tiên cho những dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, tạo giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và phù hợp quy hoạch. Dòng vốn chất lượng cao được định hướng vào công nghiệp xanh, nông nghiệp, du lịch và kinh tế cửa khẩu – logistics. Cách lựa chọn này khác rõ với tư duy coi trọng số lượng dự án: tỉnh nhấn mạnh tiếp cận nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn có tiềm lực tài chính, công nghệ hiện đại và năng lực quản trị tiên tiến. Song song, Lào Cai tăng cường kiểm tra, giám sát, xử phạt vi phạm hành chính 25 dự án và thu hồi, chấm dứt hoạt động 10 dự án. Khi 1.464 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 311.561 tỷ đồng, nhưng chỉ 1.012 dự án đã đi vào hoạt động sản xuất và 370 đang triển khai, việc kiên quyết loại bỏ dự án chậm tiến độ là tuyên bố rõ ràng: địa phương ưu tiên dòng vốn biết biến cam kết thành năng lực thực thi.
Tương lai thu hút đầu tư: Lào Cai chọn con đường khó nhưng bền vững
Nhìn vào các quyết sách hiện tại, Lào Cai đang chọn con đường khó: không chạy đua bằng ưu đãi dễ dãi, mà bằng kỷ luật dự án và chọn lọc nhà đầu tư. Những tháng cuối năm, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, triển khai hiệu quả cơ chế “luồng xanh”, thu hút đầu tư vào hạ tầng khu, cụm công nghiệp, năng lượng, đô thị, du lịch và đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn. Đồng thời, hoạt động xúc tiến được tổ chức theo phương châm “có trọng tâm, trọng điểm, thực chất và hiệu quả”, kết hợp cả trực tiếp lẫn trực tuyến, ứng dụng chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu để nhà đầu tư tiếp cận thông tin nhanh hơn. Nếu tỉnh giữ vững nguyên tắc ưu tiên công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao và thân thiện môi trường, đà tăng vốn hiện nay có thể chuyển hóa thành sức bật phát triển bền vững, thay vì chỉ là một giai đoạn bùng nổ ngắn hạn.
