Từ tỉnh biên giới sang cực công nghiệp mới: thông điệp từ 11 dự án 17.500 tỷ đồng
Lào Cai đầu tư công nghiệp là quá trình tỉnh biên giới này chủ động cải thiện môi trường kinh doanh, mở rộng khu công nghiệp và cửa khẩu thông minh, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế để biến lợi thế vị trí trên hành lang kinh tế Việt Nam – Trung Quốc thành động lực thu hút vốn, công nghệ và doanh nghiệp, qua đó chuyển từ vai trò “cửa ngõ xuất nhập khẩu” sang một trung tâm sản xuất, logistics và phát triển kinh tế biên giới mang tầm vùng, thay vì chỉ là điểm trung chuyển hàng hóa thô như trước đây. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai đã xúc tiến, phê duyệt và trình phê duyệt 11 dự án với tổng vốn gần 17.500 tỷ đồng. Đây không chỉ là con số ấn tượng, mà là bước chuyển tư duy: dùng quy hoạch khu công nghiệp, cửa khẩu và cảng cạn để tái cấu trúc toàn bộ mô hình tăng trưởng.
Khu công nghiệp Trấn Yên: mắt xích chiến lược trên hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng
Nếu muốn biến Lào Cai thành cực công nghiệp thực sự, câu trả lời không nằm trọn trong biên giới mà ở những điểm kết nối như khu công nghiệp Trấn Yên. Nằm trên hành lang kinh tế nối Tây Bắc với Hà Nội, Hải Phòng và cửa khẩu Lào Cai, gần cao tốc Nội Bài – Lào Cai và ga Yên Bái tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, khu công nghiệp này sở hữu lợi thế giao thông mà nhiều địa phương khác khó có được. Theo ông Nguyễn Hữu Cường, dự án gồm khu phía Tây khoảng 109 ha và khu phía Đông khoảng 145,6 ha. Mô hình triển khai cuốn chiếu, tạo quỹ đất sạch liên tục, cho phép nhà đầu tư thứ cấp xây dựng nhà máy ngay khi hạ tầng từng phần hoàn thành. Đến nay đã có 5 nhà đầu tư ký hợp đồng nguyên tắc và 1 nhà đầu tư được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư vào khu công nghiệp Trấn Yên. Đây là tín hiệu rõ ràng: thị trường đang tin vào lợi thế vị trí hơn là chỉ chờ ưu đãi.
Biên giới thông minh và Kim Thành: nơi dòng chảy thương mại được "lập trình" lại
Điểm khác biệt của Lào Cai trong cuộc đua phát triển kinh tế biên giới là lựa chọn xây cửa khẩu thông minh thay vì chỉ mở rộng bến bãi. Dự án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành thuộc cửa khẩu quốc tế Lào Cai có quy mô 7,87 ha, gắn với cảng cạn Kim Thành quy mô 50 ha. Khi kết hợp với cơ chế “Luồng xanh” cho nông sản, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc, cửa khẩu Kim Thành không chỉ là trạm kiểm soát mà trở thành bộ lọc tiêu chuẩn giúp nông sản, khoáng sản và hàng công nghiệp Lào Cai đi xa hơn trên thị trường quốc tế. Việc cùng Yunnan xây dựng hệ trục cửa khẩu thông minh, khu kinh tế cửa khẩu và kết nối với các trung tâm kinh tế, cảng biển của Việt Nam đang dần hình thành một trục liên kết xuyên biên giới, nơi mỗi container hàng hóa mang về nhiều giá trị gia tăng hơn, thay vì chỉ mang khoáng sản thô.
Thu hút FDI Lào Cai: từ nhà máy gia vị đến hành lang năng lượng xanh
Thu hút FDI Lào Cai sẽ vô nghĩa nếu dòng vốn chỉ dừng lại ở khai thác tài nguyên. Những dự án cụ thể đang cho thấy tỉnh này muốn nhiều hơn: giá trị gia tăng, việc làm và thị trường. Tại Xuân Ái, nhà máy sản xuất, chế biến gia vị của Công ty TNHH Son Ha Spice – doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài – không chỉ giúp tiêu thụ nguồn nguyên liệu quế dồi dào, tạo việc làm và tăng thu ngân sách địa phương, mà còn kết nối với 120 đối tác ở Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, mở đường cho nông sản Lào Cai bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ở Đông Cuông, dự án Nhà máy điện sinh khối Yên Bái 1 công suất 50 MW sử dụng phụ phẩm nông – lâm nghiệp làm nhiên liệu, dự kiến vận hành thương mại đầu 2028, góp phần đa dạng hóa nguồn điện và phù hợp chiến lược tăng trưởng xanh của khu vực. Khi các dự án FDI gắn với nông nghiệp, năng lượng sạch, logistics và khu công nghiệp Trấn Yên, Lào Cai đang chuyển từ “mỏ tài nguyên” thành “nút thắt chuỗi giá trị”.
Chiến lược dài hơi: kinh tế hành lang thay vì kinh tế tỉnh lẻ
Điểm đáng nói nhất trong câu chuyện Lào Cai không phải là con số 11 dự án hay 17.500 tỷ đồng, mà là cách tỉnh này đặt mình trong logic "kinh tế hành lang". Theo Trưởng Ban Khu kinh tế tỉnh Lào Cai Vương Trinh Quốc, bước tiến lớn trong thu hút đầu tư đến từ cải cách hành chính với "Cơ chế Luồng xanh", định hướng công nghiệp xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Song song, tỉnh triển khai ngoại giao kinh tế, từ việc lãnh đạo đi Nga, Belarus, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ đến tham gia diễn đàn doanh nghiệp quốc tế để mở rộng không gian phát triển. Hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, cùng dự án đường sắt mới và các khu công nghiệp, cửa khẩu thông minh đang tạo ra trục liên kết, nơi doanh nghiệp có thể sản xuất ở Trấn Yên, thông quan ở Kim Thành và tiếp cận thị trường thế giới qua hệ thống cảng biển. Nếu Lào Cai kiên trì chiến lược này, tỉnh biên giới sẽ không còn là “vùng xa” trên bản đồ đầu tư, mà là điểm hẹn của những doanh nghiệp coi biên giới là lợi thế, không phải rủi ro.
