CAEXPO Nam Ninh: Từ hội chợ hàng hóa thành trục kết nối kinh tế mới
Hội chợ ASEAN Trung Quốc (CAEXPO) lần thứ 23 tại Nam Ninh là một diễn đàn kinh tế khu vực, nơi thương mại ASEAN Trung Quốc mở rộng từ trao đổi hàng hóa truyền thống sang kết nối vốn, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số, đồng thời đặt Nam Ninh như cửa ngõ giao thương giữa nội địa Trung Quốc với ASEAN và các thị trường khác. Đây không còn là một hội chợ thuần túy, mà là tuyên bố chính trị – kinh tế về cách hai bên muốn tổ chức trật tự thương mại trong giai đoạn mới. Sáng 17/9, CAEXPO và CABIS lần thứ 23 khai mạc tại Nam Ninh, Quảng Tây, với chủ đề “Chia sẻ cơ hội CAFTA 3.0, cùng kiến tạo cuộc sống tốt đẹp”. Việc hơn 3.400 doanh nghiệp từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia trên diện tích triển lãm khoảng 170.000 m2 cho thấy sức hút của trục kết nối này, và gửi một thông điệp rõ ràng: ai đứng ngoài sân chơi Nam Ninh sẽ chậm chân trong cuộc tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực.
CAFTA 3.0: Nâng cấp thương mại ASEAN Trung Quốc sang không gian số và xanh
Điểm đáng chú ý nhất của CAEXPO lần này là cách CAFTA 3.0 được đưa xuống mặt đất, trở thành khuôn khổ để tái định nghĩa thương mại ASEAN Trung Quốc. Nếu các phiên bản trước tập trung mạnh vào tự do hóa thương mại và giảm thuế quan, CAFTA 3.0 mở rộng hợp tác sang kinh tế số, phát triển xanh, tiêu chuẩn và chuỗi cung ứng, cùng những hình thức kết nối mới. Nói thẳng, hai bên đang dùng FTA như một “hệ điều hành” mới cho tăng trưởng chất lượng cao. Chủ đề hội chợ khẳng định rõ việc chia sẻ cơ hội từ CAFTA 3.0, thay vì chỉ dừng ở tuyên bố trên giấy. CAEXPO vì vậy diễn ra với hai dòng chảy song song: một mặt là tiếp tục thúc đẩy thương mại hàng hóa, mặt khác là mở rộng không gian hợp tác sang kinh tế số và xanh, nơi AI, hạ tầng số và logistics thông minh được xem như nền tảng bắt buộc cho doanh nghiệp muốn tồn tại trong chuỗi cung ứng mới.
AI bước ra khỏi gian hàng công nghệ, trở thành bài toán kinh doanh của khu vực
Sự thay đổi quan trọng nhất tại CAEXPO Nam Ninh năm nay là cách trí tuệ nhân tạo được đưa lên vị trí trung tâm. Sự kiện dành vị trí nổi bật cho AI, kinh tế số, công nghệ xanh và các nhu cầu ứng dụng cụ thể từ ASEAN, thay vì chỉ giới thiệu công nghệ một chiều từ phía Trung Quốc. Một “Thị trường AI” được thiết lập, giới thiệu hơn 500 sản phẩm, cùng các khu “không gian tương lai” và khu doanh nghiệp khoa học – công nghệ, nhắm thẳng vào các bài toán thực tiễn như logistics thông minh, quản lý đô thị, sản xuất và thương mại. Thông điệp rất rõ: câu hỏi không còn là mô hình AI thông minh đến đâu, mà là giải được vấn đề nào cho doanh nghiệp ASEAN. Đề xuất hợp tác thứ ba của phía Việt Nam cũng đi đúng mạch này khi nhấn mạnh cần cùng khai thác tiềm năng và sử dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử xuyên biên giới, hạ tầng số và logistics thông minh, để thúc đẩy hệ sinh thái số khu vực đổi mới, an toàn và bao trùm. Nếu các nước ASEAN không chủ động định hình nhu cầu, họ sẽ trở thành người dùng cuối bị động trong kỷ nguyên AI.
Nam Ninh củng cố vai trò trung tâm giao thương bằng hạ tầng và các diễn đàn kinh tế
Việc CAEXPO và CABIS đặt tại Nam Ninh không chỉ mang tính biểu tượng địa lý; đây đang được xây dựng như trung tâm giao thương của cả vùng, nối nội địa Trung Quốc với ASEAN qua Vịnh Bắc bộ và các hành lang thương mại mới. Ngày 16-9, kênh đào Bình Lục được đưa vào vận hành tại Quảng Tây, kết nối với khu vực Vịnh Bắc bộ và trải dài theo hành lang Thương mại đường bộ – đường biển quốc tế mới, một tuyến đường thương mại chiến lược nối các vùng nội địa Trung Quốc với ASEAN và các thị trường khác trên thế giới. Khi hạ tầng cứng như kênh đào, đường bộ, đường sắt, đường biển và hàng không được tích hợp với hạ tầng số, Nam Ninh trở thành điểm hội tụ của cả hàng hóa lẫn dữ liệu. Từ một hội chợ thương mại, CAEXPO ngày càng mang dáng dấp của nền tảng kết nối kinh tế, nơi hàng hóa, vốn, công nghệ và nhu cầu thị trường gặp nhau, biến những cam kết trên bàn đàm phán thành hoạt động kinh doanh cụ thể. Đây là lợi thế mà các thành phố khác trong khu vực khó cạnh tranh nếu không xây được hệ sinh thái tương đương.
Cơ hội và trách nhiệm của doanh nghiệp ASEAN trong sân chơi CAEXPO
Trong bức tranh đang dịch chuyển mạnh này, doanh nghiệp ASEAN không phải khán giả mà là nhân vật chính, với điều kiện họ dám bước lên sân khấu. Sự hiện diện của khoảng 1.000 doanh nghiệp ASEAN và hơn 2.200 doanh nghiệp Trung Quốc tại CAEXPO, cùng hơn 3.400 doanh nghiệp tham gia triển lãm từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, cho thấy đây là nơi các chuỗi cung ứng mới đang hình thành. Việt Nam mang tới hội chợ 120 doanh nghiệp, hơn 200 gian hàng với nhiều sản phẩm đa dạng, như một tuyên bố muốn đóng góp nhiều hơn vào môi trường hòa bình, ổn định và cùng phát triển giữa ASEAN và Trung Quốc. Bốn đề xuất hợp tác được nêu, từ việc đưa Hiệp định Thương mại tự do ASEAN – Trung Quốc 3.0 đi vào cuộc sống, thúc đẩy thương mại đầu tư cân bằng, đến kết nối số, đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối hạ tầng, đều xoay quanh một trục: “Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng”. Doanh nghiệp nào biết đọc đúng thông điệp này sẽ biến CAEXPO thành bàn đạp, không phải thành một hội chợ đi cho có mặt.
